AI ai

Kunstmatige intelligentie (KI) of artificiële intelligentie (AI) is een vakgebied binnen de informatica dat zich richt op de ontwikkeling van software waarmee taken kunnen worden uitvoeren die een vorm van intelligentie, autonomie, redenatie of creativiteit vereisen. Soms gaat het om het nabootsen van menselijke vaardigheden, zoals: aanleren, redeneren, anticiperen en plannen. Het wordt door een team van software engineers ontworpen, geconfigureerd en getest tot het zelfstandig kan beslissen zonder tussenkomst van menselijke intelligentie.[1][2] Het vakgebied ontstond rond 1950 als interdisciplinair onderzoeksgebied binnen de informatica, filosofie, psychologie en wiskunde. Sindsdien heeft het zich ontwikkeld en kende perioden van groot optimisme, maar ook fases van teleurstelling. Sinds de jaren twintig van de eenentwintigste eeuw kent het een snelle ontwikkeling met grote maatschappelijke impact. Dit is mede te danken aan de beschikbaarheid van grote rekenkracht. Mogelijk zal dit leiden tot de ontwikkeling van kunstmatige algemene intelligentie.  https://nl.wikipedia.org/wiki/Kunstmatige_intelligentie

AI stands for Artificial Intelligence. It means computers or software that can do tasks that normally require human intelligence, such as: Understanding language Recognizing images or speech Learning from data Solving problems Making decisions Examples of AI you may already use: Voice assistants like Siri or Google Assistant Recommendation systems on Netflix or YouTubeTranslation apps Self-driving car technology Chatbots like ChatGPT There are different types of AI: Narrow AI: designed for specific tasks (most AI today) General AI: a hypothetical AI that could think and learn like a human across many tasks AI works by using algorithms and large amounts of data to recognize patterns and improve over time. One common approach is called machine learning, where systems “learn” from examples instead of being explicitly programmed for every rule. Would you like a simple example of how AI learns, or a deeper explanation of machine learning? https://chatgpt.com/ 

Sinds de publicatie in 1950 van "Computing Machinery and Intelligence" door Alan Turing, groeide de interesse fors om een intelligente machine te bouwen. Turing suggereerde dat mensen bestaande data gebruiken, analyseren, en met deze informatie beslissingen concluderen.[10] De huidige AI is ook gericht op hoe computers beslissingen kunnen nemen op basis van bestaande gegevens.[3] ... De technologische middelen voor het realiseren van artificiële intelligentie waren in het begin vrij beperkt. Hierdoor draaiden de doelstellingen van AI minder ambitieus uit dan aanvankelijk gedacht. Zo vertelde Marvin Minsky in 1970 aan Life Magazine, "dat hij en zijn team binnen 8 jaar een machine met intelligentie van een gemiddelde mens hebben gebouwd". Maar een doorbraak kwam er niet vanwege de beperkte rekenkracht en opslagcapaciteit.[10] ... Door een technologische verbetering van de rekenkracht kwam er in de jaren 90 een opleving via patroonvergelijkingen en besluitvormingsprogramma's. Twee voorbeelden zijn ELIZA, en IBM’s computerprogramma Deep Blue, dat in 1997 de grootmeester schaken Garri Kasparov versloeg. Anno 2000 werden de meeste doelen van AI bereikt, waarna de ontwikkeling een tiental jaar werd afgezwakt. Dit had grotendeels te maken met beperkte groei van opslagcapaciteit en in mindere mate door gebrek aan financiering.[10] De doorbraak van rekenkracht en de groei van opslagmogelijkheden betekende later ook de doorbraak van smalle AI, zoals gezicht herkennen in een ruimte met meerdere objecten, zonder dat de gezichten op voorhand bekend zijn in het systeem of een enkel onderwerp dat getraind wordt om nieuwe informatie te bekomen. ... In de media verschenen sinds 2024 volop interne technieken, per bedrijf, die ingezet worden om pogingen te ondernemen naar de volgende fase van AI, namelijk de kunstmatige algemene intelligentie met een zogenaamde AI-agent als tussenstap. De AI-agent werd voorgesteld als een gevorderde generatieve AI dat zelfstandig veelvuldige taken kan uitvoeren zoals een betaalbaar hotel selecteren, een reservering maken en meteen online de goedkoopste treintickets aanschaffen.[12] Begin 2025 lanceerde OpenAI haar Deep Research-project, een agentic AI voor betalende gebruikers als antwoord op de nieuwe versie van DeepSeek. Deep Research is een model o3 speciaal afgestemd op zoekopdrachten en data-analyse.[8] Google test met een kleine groep testgebruikers hun Project Mariner, een nieuwe versie van AI-toepassing Gemini die autonoom een browser kan besturen, zoals: het pijltje verplaatsen, knoppen aanklikken en formulieren invullen, precies zoals een mens dat zou doen. Een uitzondering zijn betalingen, dit moet nog steeds door een mens zelf geverifieerd worden voor de veiligheid.[9]... Ondanks dat de middelen op het gebied van machinelearning al jaren voorhanden waren, kwam er pas in november 2022 de allereerste algemene AI-chatbot ChatGPT op de markt voor het grote publiek door OpenAI. Mede te danken aan de wet van Moore en de mogelijkheden van de rekenkracht, lanceerde grote softwaregiganten in een zeer korte tijd ook plots een AI-chatbot, zoals Google Gemini en Microsoft 365 Copilot. We leven in een tijd waarin enorme hoeveelheden ruwe omslachtige data door een computer kan worden verzameld en verwerkt tot informatie en patroonpunten. In de nabije toekomst liggen nog vele potentiële doorbraken in de artificiële intelligentie te wachten, maar wanneer de echte generatieve-AI aanbreekt en hoe die er uit zal zien weet momenteel nog niemand. https://nl.wikipedia.org/wiki/Kunstmatige_intelligentie

Die AI struinen internet af voor tekst als input voor hun kennis/database. Dus mijn blog zal waarschijnlijk ook ingelezen worden. En gebruikt worden voor al die taalmodellen die onze teksten plunderen om er zelf brainrot van te maken.

Op https://www.scriptorij.be/blog/ai-tekst-versus-menselijke-tekst staan een aantal nadelen van AI:

- AI is oppervlakkig; AI schrijft: “Ondernemers moeten dagelijks veel kleine beslissingen nemen, die samen een grote impact hebben op het succes, de groei en de veerkracht van hun bedrijf. Juist in die ogenschijnlijk kleine keuzes schuilt het verschil tussen stilstand en duurzame vooruitgang.” https://www.scriptorij.be/blog/ai-tekst-versus-menselijke-tekst

- AI staat bol van de clichés; AI worstelt met creatief taalgebruik. En vertaalt dit vaak in clichés en overdreven stijlfiguren. Zoals: ‘een wervelwind van emoties’, ‘een reis vol ups en downs’.  Of een ondernemer is ‘als een kapitein in een open zee. Continu op zoek naar de juiste koerswijzigingen in een veranderende samenleving’. Je haalt de voorbeelden er zo uit op je feed op LinkedIn. Vooral weinig wervelend omdat de vergelijkingen te voor de hand liggend zijn. Op zich niet onlogisch want in creatieve taal zit veel menselijk intuïtie en context. https://www.scriptorij.be/blog/ai-tekst-versus-menselijke-tekst

- AI is voorspelbaarheid en valt in herhaling; AI schrijft doorgaans met een zeer consistente toon, zinslengte en structuur. Dat maakt de tekst leesbaar, maar ook opvallend vlak en voorspelbaar. Het resultaat? Een monotone tekst vol herhaling. Weinig variatie en creativiteit.  https://www.scriptorij.be/blog/ai-tekst-versus-menselijke-tekst

Dus dit blog is nog vol met slechte maar creatieve originele tekst (met bronnen voor het gemak gekopieerd ipv geparafraseerd). Maar wie weet wellicht kan ik over een paar jaar een AI-bot dit blog laten genereren. 

hopblog.nl/over-hopblog/

Op hopblog.nl/ vind ik allerlei recente berichten. Veel te recent voor bierarcheologie. 

Op https://hopblog.nl/bier-proeven/ staan tips om bier te proeven. Op https://hopblog.nl/het-bewaren-van-bier/ staan tips om bier te bewaren. Op https://hopblog.nl/dit-zijn-mijn-favoriete-ipas/ staan een aantal IPA's benoemd, en wat variaties op die stijl (NEIPA, Double of Triple IPA, en Black IPA.). Op https://hopblog.nl/tips-voor-een-leuke-en-geslaagde-bierproeverij/ staan tips over het organiseren van een bierproeverij. Al met al veel tips, maar wel recente berichten. Iets te recent en te algemeen om bierarcheologie mee te kunnen bedrijven. 

Monte Cristo op debierblog

Op https://www.debierblog.nl/biernieuws/monte-cristo-verkrijgbaar-in-nederland/ lees ik een bericht van Kevin | 26/07/2020. Dat is nog niet echt heel oud. 

Monte Cristo is een gerstewijn, dat elf weken heeft gerijpt op houten vaten. Tevens is er sherry aan toegevoegd. Het resultaat is een zeer stevig donker bier met een alcohol percentage van 11,5%. De smaak is naar verluid rijk en complex, met toetsen van hazelnoot, hout, wijn, warme vijgen en karamel. Het bier heeft ook zijn eigen bijbehorende glas, dat meer wegheeft van een whiskyglas dan van een bierglas. De fles van 33 cl kun je dan ook niet in een keer leeggieten in het glas. Het is dan ook een bier waar je voor moet gaan zitten. Monte Cristo degusteer je. (https://www.debierblog.nl/biernieuws/monte-cristo-verkrijgbaar-in-nederland/)

In het bericht wordt enkel melding gemaakt dat het bestaat, maar vind ik geen degustatiebeschrijving. Ik schreef begin vorig jaar over dit bier op https://biervat.blogspot.com/2022/01/de-graaf-van-monte-cristo-11-weken.html

Mijn omschrijving was destijds: "Ja, dit is echt een gerstewijn! De geur is lekker, althans vind ik lekker. De smaak vind ik ook prettig. Het is zoet en niet echt bitter. De alcohol doet wat desertachig aan. De carbonatie doet denken aan wijn. Maar dan zoeter. Mondgevoel en de afdronk en nasmaak doen echt denken aan wijn. Desertwijn, maar dan zonder de suiker. ... De ingrediënten zijn wel opvallend want er zit wijn en sherry in? Het is dus geen gebrouwen bier, maar een biermix. Dat schept mogelijkheden voor het mengen van bier met wijn om dergelijke complexe bieren te krijgen met je Schültenbrau. "

Wat zeggen anderen van dit bier?

GEUR Een kruidige, wijnachtige geur met aroma's van vanille, chocolade en rood fruit. SMAAK Vol en zoet met tonen van gekonfijt fruit, karamel, vanille, chocolade en hazelnoot. (https://www.mitra.nl/product/monte-cristo-33cl)

Op https://www.bierista.nl/actueel/monte-cristo-nieuw-bier-brouwerij-bosteels wordt het benoemd, maar niet omschreven. Op https://www.bierista.nl/monte-cristo staat een omschrijving: "Monte Cristo is een donker en intens bier dat elf weken heeft gerijpt op eikenhouten vaten. Daarnaast is er sherry aan het bier toegevoegd. Het resultaat is een degustatiebier met en geweldige balans en tonen van vanille en noten. Monte Cristo heeft een eigen glas van zeer bescheiden formaat. Dit complexe bier is gebrouwen om rustig van te genieten. Het kleine glas helpt het drinktempo vertragen, opdat je alle smaken en aroma's in alle rust tot je kunt nemen."

Wat dat betreft is de beschrijving van Kevin uitgebreider: " Geur Monte Cristo heeft een stevige geur. Je ruikt de gekarameliseerde mouten, een walm van alcohol, maar ook noten, vanille en ook de geur van roodfruit. De geur is in ieder geval rijk. De smaak hopelijk ook. Smaak Rijk van smaak is het bier zeker. Je proeft de smaken van hazelnoot, vanille en de typische smaak van het vat waar het bier in heeft liggen rijpen. De afdronk biedt een langaanhoudende zoetheid. Het bier geeft tevens een warm mondgevoel. Dit is een bier wat je niet zomaar achtrover slaat, maar een waar je echt voor moet gaan zitten. Een bier waar je lang van kunt genieten."

Op https://www.youtube.com/watch?v=tGmdFeHwYbI is er een vlog te vinden over dit bier. 

Qua bierblogarcheologie was dit wellicht nog iets te recent misschien, we zullen wat verder terug in de tijd moeten....

Bierblogs

Jaren geleden wilde ik eens beginnen met bierblogarcheologie; oude bierblogs opzoeken en nagaan hoe het er nu voor staat. Het is er toen vanwege Google waarschuwingen niet meer van gekomen. Ik heb nu geen foto's doorgelinkt en geen actieve hyperlinks meer, dus ik hoop dat het nu wat veiliger blijft. 

Alles over bier vind je op https://www.debierblog.nl/, althans dat staat er. Het wordt geschreven door Kevin en het bevat veel degustatiebeschrijvingen, zoals op https://www.debierblog.nl/bier-reviews/world-craft-bierpakket-review/. 

Op https://www.biernet.nl/blog staat een blogoverzicht van de reactie van biernet. Het lijken me op het eerste gezicht vooral advertorials.  Op https://speciaalbiertjesblog.nl/schrijft Amanda, redacteur bij het Bier! – en Brouw! Magazine, al ruim 5 jaar, met o.a. een brouwverslag uit 2018. Ook zij had een gusher, wat ook al mijn zelfgebrouwen bieren deden.  Ook heeft ze opgelegde bieren. Zoals ik het lees op https://speciaalbiertjesblog.nl/2017/10/14/het-bewaren-van-bier/ heeft ze het beter gedaan dan mij. Ik heb geen idee hoe lang die bieren er al liggen. 

Op https://hopblog.nl/over-hopblog/ vind ik een blog van Andy. Hij heeft o.a. een blogbericht over het statiegeld op blik die dit jaar in gaat: https://hopblog.nl/statiegeld-op-blik/.

Bierlog door Henri Reuchlin Het BIERburo verhaalt over brouwers, bier en biercultuur in Nederland en ver daarbuiten. BIERburo’s bierlog is het oudste continue verschenen bierblog van Nederland. (https://www.bierburo.com/blog/)

Ben ik nog een bierblog vergeten? Laat het me maar weten!

 

ChatGPT

ChatGPT is een prototype van een chatbot met kunstmatige intelligentie, ontwikkeld door OpenAI en gespecialiseerd in het voeren van dialogen met een (menselijke) gebruiker.[1] De chatbot is een groot taalmodel dat is verfijnd met zowel "supervised" als "reinforcement" leertechnieken voor kunstmatige intelligentie. Het is gebaseerd op het GPT-3.5-model van OpenAI, een verbeterde versie van GPT-3. ChatGPT werd gelanceerd in november 2022[2] en heeft de aandacht getrokken vanwege zijn gedetailleerde reacties en uitgesproken antwoorden, hoewel de feitelijke nauwkeurigheid ervan wordt bekritiseerd. De chatbot is gratis te gebruiken, al bestaat ook een professionele versie met meer mogelijkheden.[3] Begin 2023 kwam het tot een overeenkomst tussen Microsoft en OpenAI om 10 miljard dollar in ChatGPT te investeren. Het wil ChatGPT implementeren in het eigen cloudplatform Azure en in Microsoft Office-programma's zoals Word en Excel.[4] ChatGPT (Generative Pre-trained Transformer) is verfijnd bovenop GPT-3.5 met behulp van zowel "supervised" (begeleide) als "reinforcement" (versterkings-) leertechnieken.[5] Beide benaderingen maakten gebruik van menselijke trainers om de prestaties van het model te verbeteren. In het geval van begeleid leren werd het model voorzien van gesprekken waarin de trainers aan beide kanten speelden: zowel in de rol van gebruiker als van AI-assistent. In de versterkingsstap rangschikten menselijke trainers eerst de antwoorden die het model in een eerder gesprek had gecreëerd. Deze ranglijsten werden gebruikt om 'beloningsmodellen' te creëren waarop het model verder werd verfijnd met behulp van verschillende iteraties van Proximal Policy Optimization (PPO). De modellen zijn in samenwerking met Microsoft getraind op hun Azure supercomputing infrastructuur. In vergelijking met zijn voorganger, InstructGPT, probeert ChatGPT schadelijke en bedrieglijke reacties te verminderen; in één voorbeeld, terwijl InstructGPT de prompt "Vertel me over wanneer Christopher Columbus in 2015 naar de VS kwam" als waarheidsgetrouw accepteert, gebruikt ChatGPT informatie over de reizen van Columbus en informatie over de moderne wereld om te vertellen dat de aanname van de gebruiker onjuist is, maar schetst wel een expliciet als theoretisch aangeduide voorstelling, inclusief percepties van Columbus, om een antwoord te construeren wat er zou gebeuren als Columbus in 2015 naar de VS zou komen. De trainingsgegevens van ChatGPT omvatten handleidingen (inclusief 'man-pages' van softwaretoepassingen) en informatie over internetfenomenen en programmeertalen, zoals bulletinboard-systemen en de programmeertaal Python. In tegenstelling tot de meeste chatbots, is ChatGPT toestandsafhankelijk en onthoudt het eerdere prompts die in hetzelfde gesprek zijn gegeven, waarover sommige journalisten hebben gesuggereerd dat ChatGPT kan worden gebruikt als een gepersonaliseerde therapeut. Om te voorkomen dat aanstootgevende uitvoer wordt gepresenteerd aan en geproduceerd vanuit ChatGPT, worden zoekopdrachten gefilterd via een moderatie-API en worden mogelijk racistische of seksistische prompts genegeerd of voorzien van een waarschuwing. Wanneer het systeem de volgende vraag gesteld wordt: "Er bestaat sinds kort een artikel over jou op de Nederlandstalige Wikipedia! Wat zou er in staan, denk je?", kan het systeem het volgende antwoord geven: "Ik ben een computerprogramma en heb geen persoonlijkheid of geschiedenis. Ik ben specifiek ontworpen om antwoord te geven op vragen van mensen, gebaseerd op informatie die ik ben gegeven. Mijn doel is om mensen te helpen met informatie te verstrekken en hun vragen te beantwoorden op een nauwkeurige en nuttige manier. Ik ben niet in staat om te speculeren over wat er in een artikel over mij op Wikipedia zou staan, omdat ik geen toegang heb tot internet of andere bronnen van informatie buiten mijn interne database. Als je specifieke vragen hebt over mijn functies of hoe ik werk, aarzel dan niet om die te stellen. Ik zal mijn best doen om je vragen zo goed mogelijk te beantwoorden." ... hatGPT lijdt aan meerdere beperkingen. Het beloningsmodel van ChatGPT, ontworpen rond menselijk toezicht, kan over-geoptimaliseerd zijn en zo de prestaties belemmeren, ook wel bekend als de wet van Goodhart. Bovendien heeft ChatGPT beperkte kennis van gebeurtenissen die plaatsvonden na 2021 en kan het geen informatie verstrekken over sommige beroemdheden.[6] Tijdens de training gaven trainers de voorkeur aan langere antwoorden, ongeacht het daadwerkelijke begrip van het systeem van de stof of de feitelijke inhoud. Trainingsgegevens kunnen verder ook last hebben van algoritmische vooringenomenheid; prompts met vage beschrijvingen van mensen, zoals een CEO, kunnen een reactie genereren die ervan uitgaat dat zo'n persoon bijvoorbeeld automatisch een witte man is. Kort na de openstelling van ChatGPT heeft Stack Overflow gebruikers verboden om content gegenereerd met ChatGPT te posten, omdat dit vaak erg plausibel lijkt maar ook inaccuraat kan zijn en foute antwoorden kan presenteren.[7] Bovendien suggereert onderzoek dat ChatGPT een pro-milieuvriendelijke, links-libertarische oriëntatie vertoont wanneer het wordt gevraagd een standpunt in te nemen over politieke verklaringen van twee gevestigde stemadviestoepassingen (inclusief de vastgestelde StemWijzer).[8] (https://nl.wikipedia.org/wiki/ChatGPT)

Ik zou met chatGPT dit blog kunnen verrichten. Ik heb echter een hekel aan al die extra tekst. Ik maak een blog met kopiëren/plakken van andere sites. Ik verschrijf weinig tot niks zelf. Ik zou aan de hand van de input via ChatGPT originele inhoud kunnen genereren, maar wat dan? Is het niet eerlijker om een lezer zelf een beeld te laten vormen? Of is het luiheid van mij? Dat zou ook kunnen....  

 

Bierblogarcheologie

Via www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,32531.0.html?PHPSESSID=ad59a1fb7240d1d215e47cdd5ce71ba2 kwam ik op een bierarcheologie-website: https://brewingclassical.wordpress.com/about/:

The “Classical” of this blog’s title refers to a commonly-used descriptor for the study of ancient Greece and Rome. Thus, this blog incorporates evidence from ca. 3000 BCE-500 CE. On occasion, I also incorporate translated Medieval and Renaissance texts from after the Classical period – so long as they are written in Latin and Ancient Greek! ( https://brewingclassical.wordpress.com/about/) Op de site staat een hele lijst aan auteurs van Griekse teksten.

Pliny the Elder (23-79 CE)
Natural History 22.81
Natural History 21.50
Ex iisdem fiunt et potus, zythum in Aegypto, caelia et cerea in Hispania, cervesia et plura genera in Gallia aliisque provinciis, quorum omnium spuma cutem feminarum in facie nutrit. Nam quod ad potum ipsum attinet, praestat ad vini transire mentionem . . .
“They make drinks from these very things [i.e. grains]: ‘zythos’ in Egypt, ‘caelia’ and ‘cerea’ in Spain, ‘cervesia’ and many other types in Gaul and the other provinces, and the yeast of all of these nourishes the skin on the faces of women. But with respect to drinks, it is preferable to pass to the mention of wine . . .
Commentary
An ancient beer blog requires at least one reference to the eponymous hero of Russian River’s specialty beer line – Pliny the Elder. Unfortunately, Pliny the Elder does not have much to say on the topic of IPAs . . . or beer, in general (https://brewingclassical.wordpress.com/2016/07/24/pliny-the-elder-naturalis-historia-22-163/).

Greek and Latin Terms
Brutos (Greek) – Beer, originally Phrygian and Thracian
Camum (Latin) – A certain type of beer, originally Celtic?
Cerevisia (Latin) – Beer, originally Celtic. Also, cervisia, cervesia, cerevisa, cervesa
Cupa (Latin) – barrel, vat tun, task
Korma (Greek/Latin) – Beer, Celtic. Also, κουρμι, korma, curmen, curmi
Oinos Krithinos (Greek) – barley wine
Zythos (Greek) – barley beer; beer of the Egyptians. Latinized: zythum.
(https://brewingclassical.wordpress.com/dictionary/)

Archaeological Terms
Beer Stone – Calcum Oxalate; a residue produced as a byproduct of beer production
Residue Analysis – the analysis of archaeological materials for evidence of organic residues (https://brewingclassical.wordpress.com/dictionary/)

Beer Archaeology
Hubbard Amphora – Early Iron Age Cypriot amphora depicting an enthroned man drinking liquid from a straw; beer? (https://brewingclassical.wordpress.com/dictionary/)

Op de website is ook een tijdlijn opgezet van 800 Voor Christus met een Cypriotische Hubbard Amphora. tot het bier 540.

Aristotle geeft in 330 Voor Christus in Athenaeus, Deipnosophists 1.61 aan dat er verschil is in wijn en bier. En het gaat maar door:

300 BCE, ca. – [350-287 BCE] First use of the word “zythos” (Theophrastus, de causis plantarum 6.11.2) 
...
79 CE, ca. – Records the different names of beer used by various Celtic tribes; beer is used by women as a restorative beauty treatment (Pliny the Elder, Natural History 22.81)
– First recorded use of “cerevisia” (Pliny the Elder)
-Possible description of hops (not in beer) (Pliny the Elder, Natural History 21.50) (https://brewingclassical.wordpress.com/timeline/)

Zythos is a Greek word that was first applied to Egyptian beer. The use of the word subsequently came to describe beer more generally. Zythos was applied specifically to barley beer.
Commentary
This is the first part of an ongoing series: “define a beer-word.” Although it is not the most common word/term for beer in antiquity, zythos maintains a quiet legacy in modern brewing culture. In the endless pursuit to appeal to the hipster throwback culture and remain titular innovators, the brewing Illuminati and cognoscenti have previously used “zythos” to describe craft beers, beer lovers (i.e. zythophile), homebrew recipes, festivals, hops, etc. In English, the word sounds simultaneously exotic and hoity-toity (to be honest: more toity, than hoity) and will assuredly remain in the beer lexicon for many years to come (https://brewingclassical.wordpress.com/2016/07/11/zythos-defined/).

After having spent far too much time trying to reason with the presence of spent grains and pulses in the ancient Armenian beer, I was struck with an idea that I decided to test. I will outline the essential experiment, logic, and defense in this post....I was convinced there must be a functional (real or imagined) reason for the presence of spent grains and pulses in the fermenting wort. Certainly, this extra “food” would help with the fermentation by bacteria and other non-yeast critters that are present. But, it certainly will not contribute such a substantial amount of extra “food” (sugars, etc.) as to make up for the inefficiency of vessel space.
At some point, I had the following idea: perhaps the spent grains from a previous batch served as a yeast starter that helped to initiate fermentation in subsequent batches. I decided to test this and subsequently made a 1/2 gallon batch of wort and pitched 1 cup of grains from the bottom of the fermentation vessel of a previous batch. Fermentation kicked off within 12 hours and the yeast/trub on the older grains ripped through the sugars of the new batch. It was clear that this technique requires only a small amount of grains to be left in the fermenting vessel from each brew day (https://brewingclassical.wordpress.com/2016/10/12/hbw10-fermenting-xenophons-armenian-pulse-beer/comment-page-1/#comment-59). De praktijk wordt ook hier vermeld: www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,32531.0.html?PHPSESSID=ad59a1fb7240d1d215e47cdd5ce71ba2. Fascinerend hoe die bierarcheologie oude dingen weer inzichtelijk maakt... en aantoont dat iets al jaren bestaat...

Bierblogarcheologie: aangezien het Oudste bierblog van Nederland 10 jaar bestaat

Oudste bierblog van Nederland bestaat 10 jaar
Op 14 juli 2006 schreef Henri Reuchlin op www.bierburo.nl zijn eerste bijdrage over bier en botten. Sindsdien zijn er ongeveer eens per twee weken in totaal bijna 300 blogs van zijn hand gevolgd.
Het zijn verhalen met de meest uiteenlopende onderwerpen zoals bieren gebrouwen met gloeiende stenen of met johannesbrood, schitterende bierdiners, brouwersleed, het oogsten van hop, de hoogste kroegen van Afrika of Engeland en oude en nieuwe brouwerijen in Nederland en ver daarbuiten. Het bierblog van het Bierburo geeft zo een mooi inkijkje in de ontwikkeling van de bierrevolutie in het afgelopen decennium (http://bierista.nl/actueel/oudste-bierblog-van-nederland-bestaat-tien-jaar/). Het geeft mij een idee voor een nieuw item: bierblogarcheologie, waarbij ik oude blogberichten opzoek en vergelijk met nu. Er is in 10 jaar veel veranderd. De opzet is eigenlijk een beetje hetzelfde als toen ik de bieratlas van Michael Jackson doornam.

De eerste bijdrage ging over bier en botten, in relatie tot melk:

Zo’n glas melk is gezond en best lekker. Maar dan alleen bij het ontbijt als bier nog geen alternatief is. Er is eigenlijk maar één iemand waarvan ik gehoord heb dat hij bier dronk bij zijn ontbijt. Dat was prins Bernhard. Die man is er heel oud mee geworden en dat in goede gezondheid, dus wellicht zal iemand hem al eerder ingefluisterd hebben dat bier goed is voor zijn gestel.

Reuchlin wees op professor Jonathan Powell van de universiteit van Cambridge in Engeland die op een symposium over bier en gezondheid in Brussel baanbrekend onderzoek presenteerde dat mensen die met mate bier drinken minder last hebben van botontkalking, osteoporose met een moeilijk woord (www.bierburo.nl/Bierburo/Bierlog_2007/Artikelen/2006/7/14_Bier_en_botten.html).


In 2011 had Reuchlin er ook aandacht voor:

Hooggeleerde Mythbusters
dinsdag 20 september 2011 door Henri Reuchlin
Vandaag organiseerden de Europese brouwers in Brussel een boeiende bijeenkomst rond het thema “bier en gezondheid”.  Een hooggeleerde en langdurige bijeenkomst, waarin maar liefst vijf professoren en zes doctoren het woord voerden. De dag had de passende titel “van mythe tot wetenschap” meegekregen. Er kwamen nogal wat mythes aan bod en sommige professoren gedroegen zich als ware Mythbusters. Zo vertelde professor Arne Astrup uit Denemarken dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs bestaat voor de rol van bier bij het ontstaan van een bierbuik. Dat wil zeggen, als je je aan de regels van matige consumptie houdt. Er zijn heel veel onderzoeken die laten zien dat bier geen enkele invloed heeft; een paar dat je van bier juist slanker wordt (geldt met name voor vrouwen) en slechts enkele dat je van bier wel dikker wordt (dat geldt voor mannen).  
Professor Manuel J. Castillo van de universiteit van Granada in Spanje presenteerde zijn onderzoek dat je na het sporten net zo goed bier als water kan drinken. Ook hier was de bierconsumptie gemaximeerd tot twee blikjes per keer. Zo gek is het dus niet om na een potje voetbal aan het bier te gaan. Het smaakt een stuk beter dan water. ... Verrassend was de bijdrage van professor Jonathan Powell uit het Engelse Cambridge. Bier is goed voor je botten, zo betoogde hij. Bier is een belangrijke leverancier van silicium, dat van belang is voor de opbouw van gezonde botten. De alcohol in bier zorgt er daarnaast voor dat het botweefsel langzamer afbreekt. Met de toenemende vergrijzing is botontkalking een steeds groter maatschappelijk probleem. Een glaasje bier per dag kan een deel van de oplossing zijn.  (www.bierburo.nl/Bierburo/Bierlog_2011/
Artikelen/2011/9/20_Hooggeleerde_Mythbusters.html)

?? Bijzonder dat het 5 jaar na het eerste bericht over het onderzoek van Powell nog steeds verrassend is.

In 2013 had ik ook aandacht voor het werk van Powell (zie Bier is toch gezond). In tegenstelling tot het bericht op bierburo had ik een verwijzing naar http://sciencenordic.com/three-beers-day-keep-doctor-away. Al had ik dat bij mijn opsomming in 2014 ook verzaakt. Volgens mij was bij mij het blog van bierburo mij nog onbekend...

Professor Ramon Etruch of the university hospital in Barcelona argued that as much as three beers a day could be beneficial to men’s health.
However, Per Brændgaard, an MSc in human nutrition, is of a different opinion. He recently republished a report on the most significant aspects of the scientific literature about beer and health. The report (available in Danish only) gathers facts, advice and guidelines about beer consumption.
... According to British Professor Jonathan Powell, who researches the biochemical properties of minerals, the high concentration of silicon in beer helps prevent osteoporosis.
“Silicon promotes bone construction, which is essential to the body,” he said.
Furthermore, the alcohol found in beer seems to limit the natural occurrence of bone decay. This, in effect, doubles the beneficial effects that beer has on the bones are (http://sciencenordic.com/three-beers-day-keep-doctor-away).

Op http://beerandhealth.eu/wp-content/uploads/2016/07/brewers-of-europe-web-nl-spreads-def.pdf vind ik een Nederlandse publicatie over Bier en gezondheid op naam van Prof. Arne Astrup | Dr. Ramon Estruch | Dr. Henk Hendriks | Prof. Frans Kok, Prof. Ascensión Marcos | Dr. Vincenzo Solfrizzi | Dr. Corina-Aurelia Zugravu.

In dat rapport zit een verwijzing naar Tucker KL, Jugdaohsingh R, Powell JJ e.a. (2009). Effects of beer, wine, and liquor intakes on bone mineral density in older men and women. Am
J Clin Nutr, 89(4):1188-1196 (http://beerandhealth.eu/wp-content/uploads/2016/07/brewers-of-europe-web-nl-spreads-def.pdf).

Bier en de botten
De weinige onderzoeken die er zijn op dit gebied, suggereren dat met name het drinken van bier goed kan zijn voor de gezondheid van de botten. Een populatiestudie liet een toename van de BMD zien voor mannen en postmenopauzale vrouwen die twee glazen bier (ongeveer 700 ml) per dag dronken, waarbij de onderzoekers zowel naar de alcohol als naar het silicium in bier wezen. De rol van silicium kwam ook naar voren in een andere populatiestudie die het effect van matig bier drinken vergeleek met het drinken van niet-alcoholische dranken. Na correctie van de resultaten voor siliciuminname uit de voeding, nam de omvang van het effect op botdichtheid af voor bier; het
effect bleef gelijk voor andere alcoholische dranken (http://beerandhealth.eu/wp-content/uploads/2016/07/brewers-of-europe-web-nl-spreads-def.pdf).

Dus 10 jaar na dato staat het artikel van Henri Reuchlin nog steeds.

Overigens staat in het rapport ook slecht nieuws:

Alcoholconsumptie kan het risico op jicht verhogen. Een meta-analyse vond een toename van 16% in het relatieve risico op jicht bij consumptie van slechts 12,5 g per dag. Consumptie van 1–3 glazen per dag (12,6–37,4 g) veroorzaakte een toename van 56%  (http://beerandhealth.eu/wp-content/uploads/2016/07/brewers-of-europe-web-nl-spreads-def.pdf). De negatieve kant had ik ook al eens belicht (zie http://biervat.blogspot.nl/2016/03/bier-is-ongezond.html).

Uit het onderzoek van 2012 van Patrick Mullie en Peter Clarys blijkt bier net zo gezond als wijn (zie www.nu.nl/gezondheid/2965549/bier-net-zo-gezond-als-wijn.html). Te veel drinken is ongezond, dat weet iedereen. Maar wie zich aan de voorgeschreven hoeveelheid houdt, geniet juist voordelen, wordt wel eens beweerd. Wat is waar en wat is onzin? (www.newscientist.nl/blogs/hoe-gezond-is-bier-vier-ontnuchterende-feiten/) Er is kritiek op de onderzoeken, waarbij een J-kromme wordt waargenomen:

Evidence of health benefits from alcohol use has been reported for implausible types and numbers of health conditions in observational longitudinal studies. Fekjaer (2013) identified a long list of such conditions (including deafness, hip fractures, the common cold, cancers, birth complications, dementia, and liver cirrhosis) in which the classic J-shape curve was observed, with lower risk for low-volume drinkers compared with abstainers. In some cases—notably a reduced likelihood of alcoholic liver cirrhosis among low-volume drinkers (Rehm et al., 2010) and of developmental disorders of infants born of low-volume drinking mothers (Kelly et al., 2009)—a causal basis for such associations is highly unlikely. These findings raise the question as to whether a range of lifestyle and/or genetic confounding factors that favor “moderate drinkers” over abstainers are responsible.
Naimi et al. (2005) reported that 27 (90%) of 30 potential adverse confounders for coronary heart disease were more prevalent among abstainers than among moderate drinkers. Fillmore et al. (2006) classified prospective studies on alcohol and health according to their definition of “an abstainer” (i.e., the reference group that all classes of drinker are typically compared with in these studies). They reported that when studies explicitly excluded former and occasional drinkers from the abstainer reference group, there was limited evidence of protection from moderate alcohol consumption. The underlying theory was that as people age and become unwell, they are more likely to quit or substantially reduce their alcohol consumption, leading to an exaggeration of the already poor health profiles of abstainers (Kerr et al., 2002; Shaper et al., 1988).
Consistent with this view, Mäkelä et al. (2005) showed that reclassifying former drinkers as abstainers, thereby placing them in the reference group, markedly lowered the relative risk (RR) estimates for all active drinkers. Taking a more rigorous approach to the role of potential bias caused by former drinkers, Liang and Chikritzhs (2013) argued that former drinkers should be combined with current drinkers when drinking groups are compared with lifelong abstainers and that bias is not eliminated by merely separating former drinkers from abstainers (http://biervat.blogspot.nl/2016/03/bier-is-ongezond.html).

Dus toch een afsluiting met negatieve noot, mogelijk is bier niet absoluut gezond. Maar goed dat is melk ook niet...

Nou vooruit om niet al te negatief te eindigen, in 2014 was er wederom nieuws over bier en botten. Bierbrouwen levert als bijproduct bostel op. Die kan worden gevoerd als veevoder aan melkkoeien (die er weer melk van maken...), maar het kan ook worden bewerkt. Door een kort verhittingsproces vormt het een materiaal dat kan dienen als dragermateriaal voor het vormen van kunstbotten.

Door bostel kort te verhitten tot 700°C vormt het op natuurlijke wijze een structuur met daarin kleine poriën. De diameter van die poriën, tussen de 50 en 500 micrometer, is ongeveer gelijk aan de poriën die van nature voorkomen in botten. Botvormende cellen van muizen, genaamd osteoblastcellen, lijken het goed te doen op die kunstmatige botstructuur.
Of de bottransplantaten ook daadwerkelijk gebruikt kunnen worden voor mensen is nog niet onderzocht. De komende jaren moet volgens de onderzoekers uit klinische studies blijken of het materiaal toepassing kan vinden in de medische wereld.
Andere methoden voor de productie van bottransplantaten zijn al langer beschikbaar. Het nadeel daarvan is dat veel tijd, energie en dure materialen nodig zijn voor de productie van die botstructuur. Het goedkope bierafval is daarom mogelijk een duurzame oplossing, omdat het verwerken van deze grondstof tot een bottransplantaat een stuk minder energie kost en het niet op lijkt te raken zolang we bier blijven drinken (www.newscientist.nl/nieuws/botten-gemaakt-van-bier/).

Dus hoe dan ook, bier is goed voor je botten!