Heb je er ooit over nagedacht om op wijnvakantie te gaan naar Frankrijk of Italië? Nou, je hoeft misschien niet zo ver te reizen voor een opwindende vakantie. In Noorwegen kun je op bierreis gaan en jezelf onderdompelen in de magische wereld van Noorse microbrouwerijen en de kunst van het brouwen. Of je nu een bierkenner bent of gewoon zin hebt om te ontdekken, Noorwegen biedt kwaliteitsbieren die bezoekers een kijkje geven in het rijk van authentiek Noors biervakmanschap. https://wonderinn.no/nl/de-magie-van-noorse-microbrouwerijen-een-reis-naar-ambachtelijk-bier/
Dat was een introductietekst die ik niet had verwacht. In mijn beleving zijn Nederland, België, Duitsland en Tsjechië bierlanden, of Amerika. Scandinavische landen had ik daar niet voor in beeld. Al kan Denemarken natuurlijk al wel opvallen. Zo dicht bij de Duitse biercultuur, met een groot biermerk als Carlsberg en een heuse bierhistorie met het laboratorium bij de brouwerij. Dus waarom zouden andere Scandinavische landen geen biercultuur hebben? Het is een slim blog van deze herberg nabij Oslo om toeristen te trekken.
Noorwegen is het langste land van Europa. https://www.visitnorway.nl/plan-je-reis-in-noorwegen/reistips/ Dat is een feitje dat wel toepasselijk is bij landenwebsites. Nu is dit geen landenblog, maar een bierblog. Dus ik zal me maar weer op bier gaan richten. Maar eerst nog dit:
Versta de plaatselijke bewoners De taal een beetje verstaan zal je veel helpen, niet in het minst door de toch al hulpvaardige bewoners die het zeer zullen waarderen dat een bezoeker de plaatselijke taal een beetje leert. Deze lijst zal je een eindje op weg helpen. Ja = Ja ... Nee = Nei ... Dank je wel = Takk ... Excuses = Unnskyld meg ... Eten = Mat ... Drinken = Drikke ... Alcohol = Alkohol ... Alcoholvrij = Alkoholfritt https://www.visitnorway.nl/plan-je-reis-in-noorwegen/reistips/
Noorwegen staat bekend om zijn prachtige natuur, rijke geschiedenis en fascinerende cultuur. Maar wist je dat Noorwegen ook een groeiende brouwerijscene heeft? Lokale brouwerijen in dit Scandinavische land produceren een breed scala aan ambachtelijke bieren die zowel de lokale bevolking als bezoekers uit het buitenland aanspreken. https://vakantienoorwegenreisgids.nl/lokale-brouwerijen-en-hun-bieren/
Supermarkten: Kunnen bier en cider tot 4,7% ABV verkopen, tot 20:00 op weekdagen en 18:00 op zaterdagen. Gesloten op zondag. Vinmonopolet (het Wijnmonopolie): Verkoopt alles sterkers — de meeste craft bieren, alle wijnen en gedistilleerde drank. Tijden: doorgaans 09:00 tot 18:00 op weekdagen, 10:00 tot 18:00 op zaterdag, gesloten op zondag. Oslo heeft meerdere Vinmonopolet-locaties; die bij Mathallen-voedselhal in Vulkan is handig. Prijzen zijn gereguleerd en consistent over alle winkels. Bars en restaurants: Kunnen tot 04:30 serveren maar de meeste Oslose bars sluiten om 02:00 of 03:00. Barservice van alcohol stopt op deze tijden zonder uitzondering. ... Dit systeem betekent dat het kopen van craft beer om mee te nemen planning vereist. Sla in bij Vinmonopolet voor 18:00 op zaterdag als je in het weekend in je accommodatie wilt drinken. https://www.oslo-spirit.com/nl/reisgidsen/oslo-craft-bier/ Thuisbrouwen: Wettelijk en breed beoefend — dit voedt daadwerkelijk de craft beer-cultuur. https://www.oslo-spirit.com/nl/reisgidsen/oslo-craft-bier/
Een trip zonder een lokaal biertje is als een ijsbeer op de Zuidpool. Kan gewoon niet! https://ongewoonlekker.com/speciaalbier-uit-noorwegen-een-introductie/
Norway is a country of beer lovers. The most popular style is pilsner, the pale lager made famous in Germany and the Czech Republic. But in recent years, craft beer has gained a solid foothold, with microbreweries popping up across the country. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Noorwegen klinkt misschien als een land van fjorden, sneeuw en lange tochten, maar het herbergt ook een levendige en groeiende biercultuur. In de afgelopen twee decennia is bier Noorwegen geëvolueerd van traditionele lagerproductie naar een dynamisch landschap vol ambachtelijke brouwerijen, innovatieve smaakprofielen en levendige taprooms. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Het Noorse klimaat legt de basis voor een unieke bierervaring. De lange, donkere winters en koele zomers betekenen lange fermentatieperiodes en zorgvuldige lageringsprocessen. Daardoor ontstaan subtiele kruidige tonen, moutige rijkdom en een kenmerkende frisheid die je vaak terugvindt in pilseners, butterscotch-achtige karamelsmaken in donkerdere bieren en een uitgesproken hopbitterheid in IPA-stijlen. bier Noorwegen laat zien hoe klimaat, traditie en innovatie samenkomen om evenwichtige, drinkbare bieren te leveren met een duidelijke eigen identiteit. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Pilsner is de alledaagse standaard in Noorwegen en vormt het grootste deel van het commerciële aanbod; veel lokale brouwerijen en supermarkten voeren een lichte pils als huisbier. ... Blond/lichte ales zijn nauw verweven met de Noorse traditie van farmhouse‑bier en de heropleving van kveik‑gisting; moderne craftbrouwers gebruiken blondachtige basissen om kveik en lokale giststijlen te tonen. ... IPA is een hoeksteen van de Noorse craft‑scene; veel kleine en middelgrote brouwerijen maakten IPA's hun visitekaartje tijdens de laatste twee decennia van groei. ... New England IPA (NEIPA) is populair bij veel Noorse craftbrouwers vanwege de focus op sappige hoparoma's en zachte mondgevoelens, en wordt vaak in beperkte batches gebrouwen. ... Brown ales en traditionele donkere bieren (soms 'bayer' genoemd) hebben historisch een plek in Noorwegen en blijven terugkomen op tap en fles, vooral bij oudere, regionale brouwerijen. ... Porters en stoutachtige bieren zijn populair binnen de Noorse specialiteitenmarkt; zowel traditionele porters als zwaardere, geroosterde varianten verschijnen bij brouwerijen en festivals. https://wikibier.nl/bier-uit/noorwegen/
In Noorwegen vind je veel pilseners en lagers die licht en toegankelijk zijn, ideaal om te beginnen bij een proeverij of een print van een restaurant. Vaak met een subtiele kruidigheid van de mout en een frisse hoptoon, passen deze bieren goed bij zeevruchten, lichte kaas en simpele, maar heerlijke noorse gerechten zoals gravlaks of brød met smeerkaas. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
India Pale Ale en hazy IPA’s: hopgedreven moderniteit De Noorse IPA’s variëren van helder tot hazy en van krachtig tot gematigd; de nadruk ligt vaak op fruitige aroma’s zoals citrus, tropisch fruit en soms een subtiele harsige bitterheid. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Stout en porter: donker en robuust Klinkt donker en rijk, maar in Noorwegen worden deze bierstijlen vaak met een ingetogen zoetigheid en geroosterde mouten gebalanceerd. Donkere bieren kunnen hints geven van koffie, chocolade en toffee, met soms een vleugje roostering die het koude klimaat aangenaam complementeert. ... Naast standaardstijlen duiken Noorse brouwers regelmatig in barrel-aged bieren, waarbij whiskyvaten, cognacvaten of sherryvaten worden gebruikt om complexiteit, tannines en rijpingstonen toe te voegen. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Om inzicht te krijgen in de Noorse bierkunst, is een van de beste manieren om een van de vele eet- en drinkfestivals in het land bij te wonen. Hier kunt u verschillende soorten bier proeven die afkomstig zijn van microbrouwerijen in de omgeving. Mat*Larm in Oslo, Bryggerifestivalen in Trondheim, Øygarden Drink Festival in Bergen en Rogaland Beer Festival in Stavanger zijn uitstekende voorbeelden. Als u naar Spitsbergen gaat, kunt u ook deelnemen aan ’s werelds meest noordelijke eet- en drinkfestival, Smak Svalbard. https://wonderinn.no/nl/de-magie-van-noorse-microbrouwerijen-een-reis-naar-ambachtelijk-bier/
Tja, dat is niet echt een praktische tip. Bezoek van zo'n festival is enkel aan de orde als je er in de buurt bent Dat zijn we niet. Hebben ze nog andere tips? Er volgt wat uitleg over wat een microbrouwerij is en ene tip over de rondleidingen:
Vergeet niet om de zeven S’en in acht te nemen tijdens het bierproeven om de best mogelijke ervaring te hebben. Bierexperts omarmen dit concept en zweren bij deze methode om het bier echt te proeven. De zeven S’en zijn Sight, Swirl, Smell, Sip, Swish, Swallow, Savor. Vraag of de microbrouwerij deze zeven S’en uitgebreid kan uitleggen voor een goede introductie – en hopelijk maakt u indruk op het gezelschap dat u hebt uitgenodigd voor de bierproeverij! https://wonderinn.no/nl/de-magie-van-noorse-microbrouwerijen-een-reis-naar-ambachtelijk-bier/
Een andere tip is dat er ook speciale speciaalbieren zijn:
Verschillende microbrouwerijen bieden doorgaans een selectie van de meest klassieke soorten, maar velen proberen ook hun eigen unieke bier te creëren. Bryggeriet Frøya biedt bijvoorbeeld zijn unieke Alrune Mild Ale, gemaakt met 50% wortelpuree van wortelen die anders in de voedselverspilling zouden belanden vanwege hun vreemde uiterlijk. Klostergården biedt Devil’s Apron Stout Svart, gebrouwen met suikerkelp en zeewater om extra zoetheid en moutsmaak toe te voegen. Het heeft ook een duidelijke dropsmaak. Kinn Brewery biedt zowel een zuur fruitbier met Noorse bosbessen als een fris bier met Noorse frambozen. Skifjorden Brewery heeft Littavkvart gecreëerd, een goede combinatie voor zowel bier- als ciderliefhebbers. Het bestaat uit 70% Noorse appels en 30% mout, wat een echt Noors ciderbier oplevert dat geschikt is voor de meesten! ttps://wonderinn.no/nl/de-magie-van-noorse-microbrouwerijen-een-reis-naar-ambachtelijk-bier/
Om wijn of beer in Noorwegen te kopen, moet je minimaal 18 jaar zijn. De minimumleeftijd voor sterke drank is 20 jaar. Bier is bijna overal te koop, maar op weekdagen vóór 20.00 uur en op zaterdagen voor 18.00 uur. Wijn, sterke dranken en sterke bieren zijn te koop in de Vinmonopolet-winkels. Je vindt deze in de meeste grote steden. https://www.visitnorway.nl/plan-je-reis-in-noorwegen/reistips/
Het zal wel prijzig worden vrees ik want:
Waar kopen: bier tot 4,7% in de supermarkt; alles daarboven alleen bij de staatsslijterij Vinmonopolet. Openingstijden Vinmonopolet: doorgaans ma-vr 10.00-18.00 uur, za 10.00-16.00 uur, zondag gesloten. Prijs: fors duurder dan in Nederland, vooral door hoge accijns. Reken al snel op het twee- tot drievoudige. https://www.opnaarnoorwegen.nl/noorwegen-en-alcohol/
Because of strict regulations, beers stronger than 4.7% ABV can only be bought from licensed premises such as bars, restaurants, and clubs, or from the state-run Vinmonopolet stores. To get around this, many breweries produce lower-alcohol versions specifically for supermarket shelves. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Drank met een alcoholpercentage tot en met 4,7% kun je in Noorwegen gewoon in de supermarkt kopen – denk aan pils en lichtere bieren. Voor alles met een hoger percentage wordt het een ingewikkelder verhaal: dan kun je alleen terecht bij een Vinmonopolet. Deze slijterijen, waarvan de Noorse staat eigenaar is, hebben het monopolie op de verkoop van wijn, sterke drank en sterker bier. Afgezien van de grootste steden heeft de meeste plaatsen slechts één ‘Polet’. Vier je vakantie op een afgelegen plek, dan kun je dus gemakkelijk een half uur of meer moeten rijden naar de dichtstbijzijnde slijter. Op de website van Vinmonopolet vind je een overzicht van alle vestigingen met hun adressen en openingstijden. ... Belangrijk om te weten: ook de verkoop van bier in de supermarkt stopt eerder dan je gewend bent. Doordeweeks mag het tot 18.00 uur (sommige gemeenten staan tot 20.00 uur toe), op zaterdag en dagen voor een zon- of feestdag tot 15.00 uur. Op zondag en feestdagen verkoopt de supermarkt helemaal geen alcohol. Sta je op zaterdagavond om kwart over zes met een sixpack bij de kassa, dan kan de caissière het simpelweg niet aanslaan. Plan je inkopen dus op tijd. https://www.opnaarnoorwegen.nl/noorwegen-en-alcohol/
Dat is me een keer overkomen. Dat ik bij Oslo in de supermarkt stond met wat losse 75cl flessen en het niet kon afrekenen. Heel raar. Kon ik de volgende ochtend terug om het te kopen.
Een Vinmonopolet is trouwens echt een wijnhandel. Er staat vrijwel alleen maar wijn. Bier heeft een klein hoekje en sterke drank heeft achteraan een hele wand. Bij de flessen (of blikken, want Noors nier zit vooral in blikken) staat een etiketje met daarop de naam, prijs, korte omschrijving en een vlaggetje van het land van herkomst. Er is best een internationale selectie. En vriendelijk personeel. Snel nadat ik binnenkwam en het aanbod bekeek kwam er steeds iemand aan om te vragen of ik het kon vinden. Als ik dan in gebroken Engels zei dat ik iets lokaal Noors zocht werden enkele bieren aangewezen met een Noorse vlag op het bordje. Bieren zoals van Nøgne Ø.
Nøgne Ø werd in 2002 opgericht in een garage op Bergermoen in Grimstad. De eerste jaren werden gekenmerkt door vrijwilligerswerk, trage verkoop en weinig aandacht voor ambachtelijk bier. Het duurde enkele jaren voordat Nøgne Ø op eigen benen kon staan. In 2005 verhuisde het bedrijf naar Gamle Rygene Kraftstasjon en in 2016 werd het nieuwe brouwerijgebouw geopend, naast Gamle Rygene Kraftstasjon, nog steeds in Grimstad. https://www.biernet.nl/bier/pakketten/nogne-o-alcoholarm-bierpakket-4x33cl
Maar er zijn nog tal van andere brouwerijen in Noorwegen!
In Noorwegen worden de bieren in 4 categorieën ingedeeld: Klasse A: bier met een alcoholpercentage lager dan 0,7% (alcoholvrij bier), vrij verkrijgbaar. Klasse B: bier met een alcoholpercentage tussen 0,7 en 2,75% (lettøl of light bier), kan vrij verkocht worden aan personen vanaf 18 jaar. Klasse C: bier met een alcoholpercentage tussen 2,75% en 3,75% (een categorie die zelden voorkomt). Klasse D: bier met een alcoholpercentage tussen 3,75% en 4,75%, kan op de meeste plaatsen gekocht worden in de supermarkten (voor 20:00 ’s avonds in de week en 18:00 op zaterdag) maar in sommige regio’s enkel in drankwinkels met licentie, aan personen vanaf 18 jaar.
Bier met een alcoholpercentage boven 4,75% wordt beschouwd als sterkøl of zwaar bier en mag enkel verkocht worden in de staatsslijterijen Vinmonopolet aan personen vanaf 18 jaar. https://nl.wikipedia.org/wiki/Bier_in_Noorwegen
Noorwegen betaal je met 'kroner', afgekort als 'NOK'. https://www.visitnorway.nl/plan-je-reis-in-noorwegen/reistips/ Alles is eigenlijk digitaal betalen. De tip is om dat in NOK te doen in plaats van EUR omdat je dan minder te maken hebt met wisselkoersen. De in- en verkooptabellen verschillen dus dat is lastig bij borg. Je krijgt dan wel hetzelfde NOK bedrag terug, maar door de wisselkoers levert het soms geld op en soms kost het juist geld.
De Noorse munteenheid is de Noorse kroon (NOK), die in het land zelf Kroner worden genoemd. Maar hoe we ons geld ook noemen, contant geld speelt in Noorwegen niet langer de hoofdrol, want in bijna alle eetgelegenheden kun je nu elektronisch betalen met je pinpas, creditcard of telefoon. ... Het geven van een fooi is hier niet gebruikelijk, de enige plaatsen waar de Noren af en toe een fooi geven zijn kroegen en restaurants als beloning voor uitstekende service. Ook hierdoor is er geen vaste regel hoeveel fooi je moet achterlaten, maar een fooi is doorgaans rond de 5 tot 15% van de totale rekening. Maar onthoud dat je je nooit verplicht moet voelen om een fooi achter te laten. Dit is volledig jouw keuze, en niemand zal je iets kwalijk nemen als je het niet doet. https://www.visitnorway.nl/plan-je-reis-in-noorwegen/reistips/munteenheid-en-prijzen/
“Alcohol is zo duur in Noorwegen.” Hoe vaak ik die opmerking al niet heb gehoord. En het klopt: als jouw ideale vakantie bestaat uit het drinken van speciaalbier of verfijnde wijnen, dan moet je niet in Scandinavië en zeker niet in Noorwegen zijn. Maar de meeste mensen willen onderweg gewoon af en toe een biertje of een wijntje. Aan welke kosten moet je dan denken? Ter oriëntatie de wisselkoers van juni 2026: 1 euro is ongeveer 11 Noorse kroon (NOK), oftewel 1 NOK is ongeveer 0,09 euro. Leuk detail: de kroon is de afgelopen jaren behoorlijk verzwakt ten opzichte van de euro, waardoor je als eurotoerist iets gunstiger uit bent dan een paar jaar geleden. Tegelijk zijn de prijzen in kronen door inflatie en accijns juist gestegen, dus per saldo blijft Noorwegen flink duurder dan Nederland. ... Blikje pils 0,33 l (supermarkt/Vinmonopolet) ± NOK 35 – 45 (± € 3,20 – 4,10) ± € 0,50 – 1,00 Belgisch speciaalbier, bv. La Chouffe 0,33 l ± NOK 60 – 75 (± € 5,40 – 6,80) ± € 1,70 – 2,50.... De reden is vooral politiek en fiscaal van aard. In de jaren twintig van de vorige eeuw was alcoholisme een serieus probleem in Noorwegen. Om dat aan te pakken werd het ‘wijnmonopolie’ ingesteld: de staat nam de verkoop in handen via de Vinmonopolet. Tot op de dag van vandaag stuurt de overheid het drankgebruik via beperkte verkooppunten, korte openingstijden en hoge prijzen. Die hoge prijs komt vooral door de accijns, die tot de hoogste van Europa behoort en bovendien meebeweegt met het alcoholpercentage: hoe sterker de drank, hoe hoger de heffing per liter. Voor sterke drank gaat het in 2026 om ruim 9 NOK accijns per volumeprocent per liter, en ook op bier en wijn zit een stevige heffing, nog vóór de btw daar overheen komt. Voor de gemiddelde Noor valt het met die gunstige inkomens allemaal mee, maar toeristen krijgen letterlijk een gepeperde rekening gepresenteerd. En daarmee is meteen het ongelukkige huwelijk tussen Noorwegen en alcohol voor (Nederlandse) toeristen verklaard. https://www.opnaarnoorwegen.nl/noorwegen-en-alcohol/
In most bars, a standard 400–500ml glass of pilsner typically costs between 80 and 100 kroner. If you opt for an imported ale or a locally brewed craft beer, the price often jumps to anywhere between 100 and 150 kroner, or even higher in upmarket venues. Restaurants, hotels, and airports tend to charge a premium, so prices can easily stretch well beyond that. Buying beer in supermarkets doesn’t offer much of a reprieve. A 500ml can of ordinary pilsner usually costs around 25 to 35 kroner, while bottled craft beers or imported brands generally range from 30 to 65 kroner. .... Norwegians don’t typically drink as often as some other nationalities. The British ‘round buying’ culture doesn’t really exist here. Instead, people usually buy their own drinks and take turns heading to the bar. Heavier drinking sessions are usually reserved for special occasions like birthdays, weekend cabin trips, and the Christmas parties known as julebord. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
De traditie van bierbrouwen in Noorwegen gaat terug tot de prehistorie, toen boerderijen hun eigen mouten en gisten gebruikten voor dagelijkse en ceremoniële bieren. Tijdens de middeleeuwen bleef huiselijk brouwen de norm; kruiden, jeneverbes (juniper) en lokale gisten bepaalden smaakprofielen. Met industrialisatie en de opkomst van grote stadsbrouwerijen verdween veel van die lokale diversiteit, terwijl temperantiebewegingen en streng alcoholbeleid in de 19e en 20e eeuw de beschikbaarheid en variëteit beïnvloedden. Vanaf de jaren 1990 ontwikkelde zich een craft-revival: kleine brouwerijen brachten traditionele technieken terug en experimenteerden met internationale stijlen. Tegelijkertijd kreeg de wereld aandacht voor kveik — traditionele Noorse boerengist — waarmee Noorwegen een unieke positie in de moderne bierwereld innam. https://wikibier.nl/bier-uit/noorwegen/
Bier in Noorwegen heeft een lange geschiedenis die minstens 1000 jaar teruggaat. Begin 19e eeuw had bijna elke boerderij haar eigen brouwhuis (bryggehus). In het begin van de 20ste eeuw werd het bierbrouwen geïndustrialiseerd en het thuisbrouwen verboden. https://nl.wikipedia.org/wiki/Bier_in_Noorwegen
During the Middle Ages and the long political union with Denmark, farm-based brewing remained widespread. Most farms operated their own small-scale breweries, known as bryggehus (brewing houses), where beer was produced for both family use and community gatherings. This home brewing tradition held strong well into the 19th century. By the early 20th century, industrialisation began to reshape Norwegian society—including how beer was produced. Large urban breweries, equipped with modern technology and wider distribution networks, gradually replaced small-scale rural brewers. At the same time, stricter alcohol regulations were introduced. Home brewing of stronger beers was banned outright, and the state began tightening control over alcohol sales and advertising. In the decades that followed, the Norwegian brewing industry became increasingly consolidated through mergers and acquisitions. There are now just two major names: Carlsberg-Ringnes and Hansa-Borg. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
In 1993 werd de bierconsumentenvereniging Norske Ølvenners Landsforbund (NORØL) opgericht, lid van de European Beer Consumers Union, vereniging ter bevordering en ontwikkeling van de biercultuur.[1] https://nl.wikipedia.org/wiki/Bier_in_Noorwegen
Trollbryggeriet AS is een gevestigde microbrouwerij in het hart van een van Noorwegens meest spectaculaire toeristische regio’s. Met moderne faciliteiten, een sterk lokaal merk (Slogen) en een unieke combinatie van bierproductie en horeca, biedt deze onderneming een solide basis én aanzienlijk groeipotentieel. https://www.norsk.nl/nl/onroerend-goed/bedrijfsovernames/goedlopende-bierbrouwerij-met-horecafaciliteiten/ Op https://www.norsk.nl/nl/onroerend-goed/bedrijfsovernames/goedlopende-bierbrouwerij-met-horecafaciliteiten/ en https://www.norsk.nl/nl/onroerend-goed/bedrijfsovernames/goedlopende-bierbrouwerij-met-horecafaciliteiten/ staat dat ze op zoek zijn naar mensen die deze brouwerij met horecadeel willen overnemen.
Bierstijlen Pilsner, het meest verkochte bier met een marktaandeel van 92%. Bayer, een donkere lager afkomstig uit Beieren. De Noorse versie is iets zoeter dan de Duitse. Voor de Tweede Wereldoorlog was dit het best verkochte commerciële bier, maar sindsdien is het door de opkomst van pils steeds minder verkocht. Het marktaandeel slonk van 20% in 1950 naar amper 0,2% in 2004. Juleøl, een donker moutig kerstbier. Bokkøl, een donkere lager, meestal rond 6-7% met een zoete complexe smaak. Oorspronkelijk afkomstig uit Duitsland waar het bekend is als bockbier. https://nl.wikipedia.org/wiki/Bier_in_Noorwegen
Norwegian Pilsner: The Default Option Ask for a beer (en øl) in a Norwegian bar, and you’ll most likely be served a standard house lager. That’s almost always a pilsner from one of the large national brands. Traditionally, the local choice depends on geography. In Tromsø, it’s Mack. In Trondheim, it’s Dahls. Each major region has its go-to pilsner. Here are some of the most recognisable brands: https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Ringnes: Founded in 1877 in Oslo’s Grünerløkka district, Ringnes is now owned by Carlsberg. It also bottles and distributes PepsiCo products in Norway, including Pepsi, 7Up, and Lipton Ice Tea. As the country’s biggest brewery, Ringnes is a dominant presence nationwide, often the default lager in Oslo and much of eastern Norway. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Ringnes is een Noors biermerk. Het bier wordt gebrouwen in brouwerij Ringnes te Oslo. Ringnes is het best verkochte bier van Noorwegen. https://nl.wikipedia.org/wiki/Ringnes
Paar keer gezien, maar volgens mij nooit gedronken. Trouwens wat te denken van:
Grünerløkka Brygghus, Oslo If you’re looking for a microbrewery in Oslo, look no further than Grünerløkka Brygghus. This gastropub offers great English-inspired pub food, an easy atmosphere, and 22 beers on tap, most of which are brewed by their very own microbrewery. https://www.fjordtours.com/en/norway/food-and-wine/traditional-norwegian-food/norwegian-craft-breweries
Hansa: This Bergen-based brand merged with Østfold’s Borg Bryggerier in 1997 to form Hansa-Borg. The name Hansa reflects Bergen’s Hanseatic merchant past. Hansa’s pilsner is widely available in western Norway and remains a cultural staple in Bergen, where the brewery has operated since 1891. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Hansa is een Noors biermerk. Het bier wordt gebrouwen in Brouwerij Hansa te Bergen. Hansa is het tweede grootste merk in Noorwegen (na Ringnes). https://nl.wikipedia.org/wiki/Hansa_(bier)
Veel gezien en paar keer gedronken.
Dahls: Founded in 1856, E.C. Dahls is a proud symbol of Trondheim, even though it’s now under the Ringnes umbrella. The familiar red logo and crisp pilsner are ever-present in bars across Trøndelag, and the old brewery building now also houses a popular taproom and visitor centre. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Niet echt opgemerkt.
Mack: Established in 1877 in Tromsø, Mack was long considered the world’s northernmost brewery. In 2012, it moved production to Nordkjosbotn. Despite the move, Mack remains a point of pride in Tromsø and is still closely associated with the city’s cultural identity. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Mack Isbjørn Beer Het populaire Noorse pilsje. Naar Belgische maatstaven is het een flauw pilsje. Maar, sorry Nederlanders, nog steeds beter dan Heineken. Voor een blikje van 0,33l betaal je 19,90 Noorse kronen. Wat ongeveer gelijk is dan €2,1. https://medium.com/@fredericpaulussen/alcohol-in-noorwegen-wetten-regels-en-gewoontes-3142fb6030
Gezien en gedronken, is inderdaad een onopvallend bier.
As in much of the world, Norway has experienced a craft beer boom over the past decade. Microbreweries and brewpubs have flourished across the country, from major cities to smaller towns, offering a wide range of creative and flavourful alternatives to the standard pilsner. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
De site https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/ geeft verschillende voorbeelden van microbrouwerijen en bieren die in Noorwegen te vinden zijn. De speciale Noorse bieren zijn:
- kveik, a traditional farmhouse yeast strain; https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
- juleøl, a rich, malty beer brewed specially for the festive season. This traditional Christmas beer has deep roots in Norwegian culture, dating back to the Middle Ages when brewing beer for Christmas was customary. https://www.lifeinnorway.net/norwegian-beer/
Dit bier heb ik gedronken. Ik dronk een Mack Tradisjonell Julebokk (9%). Het amberkleurige bier met bruin schuim smaakt moutig, alcoholig en zoet en doet denken aan herfstbock. De geur is ook alcoholerig. Op het blikje staat te lezen:
Tradisjonell Doppelbock med inspirasjon fra Einbeck og München. Meget fyldig maltkarakter, markert sødme og lang ettersmak. Mørk brunsvart farge med fyldig skum.
Het mooie van Noors is dat het bijna te begrijpen is. Je zou bijna kunnen begrijpen dat het gaat om 'Een traditionele Doppelbock met inspiratie uit Einbeck en München. Volle maltkarakter, uitgesproken zoetheid en een lange nasmaak. Bruinzwart van kleur met rijk schuim.'
De Mack Juleøl 4.5% is een bier gebrouwen door Macks Ølbryggeri uit Tromsø. Deze Winter Lager heeft een alcohol percentage van 4.0%. https://www.beerinabox.nl/speciaalbier/macks-olbryggeri-mack-juleol-4-5
Bij Aas geven ze op hun site ook een kleine bieruitleg:
The Norwegian brewing tradition has its roots in Germany and the Czech republic. Apart from Germany, Norway was the last country to abandon the German purity law in 1994. The purity law stated that beer could only be brewed with water, malt and hop (yeast where later added). The Norwegian beer is usually lagers and are fully filtered and pasteurized. Let's take a look at some of the beer styles that sets the Norwegian market a bit apart from other countries. https://www.aass.no/en/articles/norwegian-beer-styles/
The beer style that raises the most eyebrows when we bring it abroad is definitely the Aass Fatøl. You do not get fat by drinking the Fatøl. In fact, it is one of our beers that have the least amount of calories. The therm "Fatøl" simply means "kegged beer" in Norwegian. Some might say that it is kind of ironic since the sales are mostly in cans. The beer style appeared in the late 1980s as a way of imitating how the Pilsner, the most common product in Norwegian bars, tasted when it was sold as draft beer. With the kegging technology an draft equipment at that time, the pilsner tasted a little less bitter and a little sweeter than in bottle or can. A light, easy drinkable beer strongly related to the Pilsner. Fatøl went on to become a category of beer on its own. Today this is the second largest beer style in Norway by any measure. https://www.aass.no/en/articles/norwegian-beer-styles/
Ach zo, dus vandaar dat het wat zoeter smaakt?
Bayer is a beer style, as the name might suggest, linked to the brewing done in the south of Germany. The beer is comparable to a German "Dunkel". A chestnut colored lager made with dark malts. Because of the Norwegian alcohol tax system the beer has a 4.7 % ABV, but would probably not have been at a significant different ABV, even with a Norwegian tax legislation that encouraged it. It has a stronger "half brother" in the Bock beer at 6.5 % ABV. The Bayer is one of the classic beer styles made in Norway and was part of the assortment that the Norwegian beer cartel allowed in the portfolio. The Norwegian beer marked was a cartel until the mid 1980s. The origins can be traced back to the early 20th century. https://www.aass.no/en/articles/norwegian-beer-styles/
Ook dit viel me op dat ze dergelijk bier hadden. Ach, als 'pils' kan, kan 'beiers' ook natuurlijk.
The Norwegian Christmas beer became a tradition as early as the 11th century. All farms and estates where obligated to, and for some time even mandatory by law, use their finest malt to brew Christmas beer. It was the women's duty to brew the Christmas beer, so the best brewers in Norway was and still is women. Usually the Christmas beer was around 6-6.5 ABV. The taste and beer style is comparable to a German style "Dunkel" or a bock. Usually a lager, but can also be an ale. Today the Christmas beer is one of the most popular beer styles in Norway. the variety is wide and there is a Christmas beer on every level of ABV, every degree of sweetness, with interesting ingredients, but usually pretty dark in color. The beer style even offer gluten free and non-alcoholic alternatives. https://www.aass.no/en/articles/norwegian-beer-styles/
Dit is de juleøl, die net al besproken is.
Similar to the Christmas beer, the summer beer have become a Norwegian tradition. The beer is often light, fully filtered, with a fresh taste and a modest bitterness. Some of the products also have an amount of wheat malt to get a little bit of extra fruitiness. https://www.aass.no/en/articles/norwegian-beer-styles/
Een traditie die we ook in Nederland zien, met de zomerbieren.
The wort beer is a dark, alcohol free beer, with a very sweet taste. The beer is not fermented at all, so no sugars are converted into alcohol. It gives a high amount of maltose in the drink. This type of sugar molecule, with its high energy level and slow digestion, fits perfectly for long lasting efforts like biking or cross country skiing. Of course making this a popular drink in Norway where sports needing a high stamina and lung capacity are highly regarded. The wort beer have the brewery mascot "Bjørn Aass" on the cans and multi packs. The name "Bjørn" is common in Norway and simply means "bear". He is inspired by a stuffed real brown bear that we have by the brewery entrance. https://www.aass.no/en/articles/norwegian-beer-styles/
Dit lijkt mij te gaan om maltbier.
Norway’s brewing traditions date all the way back to the Vikings who used to brew barley-based beers during the cold winter months. King Haakon the Good who ruled from 934 to 961 even made it a law that to celebrate Christmas with a beer. Those who didn’t include beer in their Christmas festivities would be fined. ... A few centuries later the Norwegian legislative assembly, known as the Gulating, took the law one step further and required all households to brew Christmas beer for the festive season. Today, seasonal Christmas ales continue to be a (non-mandatory) part of the holiday season in Norway. And, in recent years, a great interest in craft beers, artisanal beverages, and microbreweries has emerged in Norwegian culture. https://www.fjordtours.com/en/norway/food-and-wine/traditional-norwegian-food/norwegian-craft-breweries
Deze bieren niet zo gezien. Wat wel opviel is dat er ook veel cider is, dus dat staat ook vaak bij het biervak in de supermarkt. Net als hard seltzers en Bacardi Breezers (dat dat nog bestaat).
Wat maakt bier Noorwegen zo uniek? Uniek is de combinatie van weersinvloeden, traditie en de opkomst van ambachtelijke brouwerijen. Noorse brouwerijen experimenteren met mout, hop, gist en houtvaten, waardoor bier Noorwegen rijk en gevarieerd is met zowel traditionele als moderne elementen. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Noorse brun ale en porter: Donkere, zacht geroosterde bieren met karamel- en chocoladetonen; passen goed bij kaas en vlees. ... Hoppige IPA’s en experimenten: Door de craft-beweging zijn uitgesproken hopbieren, barrel-aged stouts en sours sterk in opkomst. https://wikibier.nl/bier-uit/noorwegen/
Farmhouse ales / gårdsøl: Traditioneel, vaak gistend met kveik, variërend van licht en blond tot donker en complex. ... Kveik-ales: Moderne interpretatie van boerderijsamenstellingen; snel vergist, fruitig en aromatisch. ... Kveik is een verzamelnaam voor traditionele familiegisten die vaak bij hoge temperaturen worden gebruikt en snelle vergisting geven met uitgesproken, fruitige esters. Kveik past vaak goed bij frisse, tropische aroma's en is zeer geliefd bij brouwers die snel willen werken zonder bittere of fenolische tonen. https://wikibier.nl/bier-uit/noorwegen/
Juniper (eenerv) werd historisch gebruikt in het maischen en tijdens het koken van het wort om zowel te klaren als smaak te geven. Ook andere lokale kruiden en planten kunnen voorkomen in traditionele recepten. https://wikibier.nl/bier-uit/noorwegen/
Røykøl (gerookt bier): Bieren met duidelijk rooksmaak door gerookte mouten; vaak rustiek en goed bij vettere gerechten. ... Røykmalt (gerookte mout) In sommige westelijke streken werd mout gerookt boven lokale houtsoorten, wat resulteerde in uitgesproken rooksmaak — een stijl die soms terugkeert in moderne ambachtelijke interpretaties. https://wikibier.nl/bier-uit/noorwegen/
Deze kwam ik niet echt tegen in de supermarkt. Ook bij de Vinmonopolet zag ik het niet. Ook niet echt goed gezocht.
Welke Noorse brouwerijen zijn het meest invloedrijk? Enkele bekendste namen zijn Nøgne Ø en Lervig, die internationaal erkenning genieten. Daarnaast kennen bierliefhebbers Ægir Bryggeri om de kustinvloeden en karaktervolle bieren die ze produceren. Deze brouwerijen vertegenwoordigen de kern van het Noorse ambacht en illustreren hoe bier Noorwegen zowel lokaal als internationaal aanslaat. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Nøgne ø is Norway’s largest supplier of craft beer, so you will find their products at many local pubs and bars around the country. Nøgne ø means ‘naked island’. The name was pulled from a poem by Henrik Ibsen and symbolic of the journey the original founders took to begin brewing and selling craft beer in the early 2000s when much of Norway was still primarily interested in the old-faithful classic lagers they had become accustomed to. Tours of the brewery, located in Grimstad, are available for pre-bookings and will give you an opportunity to taste Nøgne ø beer and learn more about the brewing process. https://www.fjordtours.com/en/norway/food-and-wine/traditional-norwegian-food/norwegian-craft-breweries
Nøgne Ø is wereldwijd bekend als een van de grondleggers van de Noorse craft-beer beweging. Deze brouwerij uit Grimstad combineert robuuste mout- en hopprofielen met een liefde voor expressieve, complexe BEER-creaties. Hun portfolio omvat everything van frisse pale ales tot rijpende barleywines en barrel-aged bieren. Voor liefhebbers van bier Noorwegen is Nøgne Ø een must om te proeven: het biedt een venster op de evolutie van Noorse dranken en de bereidheid om grenzen te verleggen. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Nøgne Ø is een van de meest bekende en gerespecteerde ambachtelijke brouwerijen in Noorwegen. Opgericht in 2002, heeft Nøgne Ø een reputatie opgebouwd voor het produceren van hoogwaardige bieren met complexe smaken en aroma’s. Enkele van hun meest populaire bieren zijn de Imperial Stout, IPA en Saison. https://vakantienoorwegenreisgids.nl/lokale-brouwerijen-en-hun-bieren/
Nøgne Ø is de grootste leverancier van speciaalbier in Noorwegen en de eerste en enige producent van sake in Europa. De naam Nøgne Ø betekent “naakt eiland”, en is een poëtische term die door Henrik Ibsen (een Noorse toneelschrijver en dichter) werd gebruikt om één van de talloze grimmige, kale uitsteeksels te beschrijven die zichtbaar zijn in de ruige zee voor de zuidelijke kust van Noorwegen. Het geeft ook een symbolisch beeld van wat de twee Noorse thuisbrouwers Gunnar Wiig en Kjetil Jikiun begin 2002 deden toen ze besloten een nieuwe brouwerij te stichten. Hun drang? Hun visie is om diversiteit en innovatie in het commerciële brouwen van echt Noors bier te brengen. In 2013 hebben ze 54% van de brouwerij verkocht aan Hansa Borg Bryggerier maar maken nog steeds zelf hun eigen bier. Er is een brouwerij-winkel geopend van ma-vrij 09.00-15.00 en mocht je interesse hebben in een tour, dan moet je even een mailtje sturen. https://ongewoonlekker.com/speciaalbier-uit-noorwegen-een-introductie/
Deze heb ik niet bezocht.
Lervig: stedelijke innovatie uit Stavanger Lyert etiket uit het noorden van Noorwegen, Lervig staat bekend om zijn uitgesproken, draagbare stijl en scherpe focus op hop en malt. Het merk levert een breed scala aan bieren die zowel toegankelijk als experimenteel zijn, waardoor het een favoriet is onder zowel locals als bezoekers. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Lervig Aktiebryggeri is een andere toonaangevende brouwerij in Noorwegen die bekend staat om zijn innovatieve en gedurfde bieren. Met een focus op vakmanschap en kwaliteit, heeft Lervig Aktiebryggeri een diverse selectie van bieren, waaronder de Hop Drop Sour, Perler for svin, en Lucky Jack. https://vakantienoorwegenreisgids.nl/lokale-brouwerijen-en-hun-bieren/
Lervig Aktiebryggeri is een ambachtelijke brouwerij, gestart in 2003 in Stavanger, Noorwegen. In 2010 huurde de brouwerij de Amerikaan Mike Murphy in als hoofdbrouwer en maakte een wending naar ambachtelijke bieren. Ze produceren een breed scala aan bieren: van eenvoudig te drinken pilsbieren en bleke ale’s tot vaten van gerijpt leeftijd, gerstewijnen en zure bieren. Ze verleggen constant de grenzen van het brouwen voor zowel gewone mensen als ambachtelijke bierliefhebbers. Het doel: de beste bieren ter wereld te brouwen. https://ongewoonlekker.com/speciaalbier-uit-noorwegen-een-introductie/
Deze heb ik bezocht, alhoewel bezocht is een groot woord. Ik ben er langs gereden. De loods viel duidelijk op. Het was vlakbij een rotonde. Heel Stavanger ligt er vol mee.
Oslo Brewing is een hippe brouwerij uit Oslo opgericht door een vriendengroep met internationale afkomst. Met een doorlopend vernieuwend assortiment willen ze Oslo op de kaart zetten, dit met liefde voor de stad. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
Deze heb ik niet bezocht.
Ægir Bryggeri is een voorbeeld van hoe Noorse brouwerijen de rijke invloeden van de kust en de bergen in hun bieren verwerken. Met tastbare ambacht en een beetje wilde gist ontstaat er een palette dat variëert van citrusachtige IPAs tot donker geroosterd bier met koffieachtige aroma’s. Bier Noorwegen vindt in Ægir een verhaal van terroir en vakmanschap in elke slok terug. https://rauwkost-salades.nl/bier-noorwegen/
Ægir Brewery is located at the end of the world’s largest and deepest fjord. So, appropriately, the brewery is named after Ægir, the god of the sea in Old Norse mythology. The pub is meant to feel like a Viking-style longhouse. You can enjoy your beer beside a warm fire pit located inside the brewpub. You’ll have a range of drinks to choose from. The Ægir Brewery makes everything from lagers to sour beers to non-alcoholic brews and even gin and aquavit, a distilled spirit primarily produced in Scandinavia. If you are in Flåm during winter, try a Fjord safari with Viking dinner and beer tasting in Ægir Brewery, a fun and cultural activity! https://www.fjordtours.com/en/norway/food-and-wine/traditional-norwegian-food/norwegian-craft-breweries
Ægir Bryggeri brengt Noorse mythologie tot leven in Flåm. Wat begon als een kleine Viking-pub in 2007, groeide uit tot een toonaangevende craft brewery met een productie die oog heeft voor traditie, fantasie en smaak. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
Ægir Brouwerij is in 2007 geopend in het dorpje Flåm. Het gebouw is geïnspireerd op de Noorse mythologie en doet denken aan een staafkerk. Binnen bestaat uit interieur uit drijfhouten muren, drakenkoppen en een open haard (inclusief beestig kleed). Ægir-bier is van wereldklasse en heeft gouden, zilveren en bronzen medailles gewonnen in internationale competities. De brewpub bevindt zich op de begane grond en het restaurant op de eerste verdieping. Er zijn kleine tafels en lange tafels voor maximaal 12 personen. Het menu is op de Vikingen geïnspireerd en is aangepast om bij verschillende bieren te passen. https://ongewoonlekker.com/speciaalbier-uit-noorwegen-een-introductie/
Ook deze heb ik niet bezocht.
Austmann Bryggeri is een Noorse ambachtelijke brouwerij die gevestigd is in Sluppen in Trondheim. De brouwerij heeft zijn naam ontleend aan het Oud-Noorse woord “Austmann”, wat een naam is voor de Noren die rond het jaar 900 westwaarts vertrokken van de Noorse kust. De brouwerij werd in 2013 opgericht door Thomas Sjue, Vinko Lien Sindelar en Anders Cooper. Austmann heeft nu een kernassortiment beschikbaar in heel Noorwegen in de meeste supermarkten en in bars en restaurants. Ongeveer 15% van het totale volume wordt geëxporteerd. In januari 2016 hebben Thomas, Vinko en Anders 50% van de aandelen van Austmann verkocht aan biergrootgrutter Hansa Borg Bryggerier (net als Nøgne Ø). Naast de brouwerij vind je ook een brewpub, geopend van dinsdag t/m zaterdag. https://ongewoonlekker.com/speciaalbier-uit-noorwegen-een-introductie/
Helaas niet bezocht.
Bergenhus Bryggeri is de eerste micro-brouwerij die in de afgelopen 135 jaar in Bergen is begonnen. Op een prachtige locatie aan de haven kijk je vanuit de brouwerij zo uit over het water. Ierse brouwmeester Gareth James Stewart startte zijn opleiding bij de Versuch und Lehranstalt fur Brauerie in Berlijn en is nu al een aantal jaar aan het brouwen in Bergen. Samen met de Amerikaanse Remi Elise komen er elke maand nieuwe bieren op de tap. En alleen op de tap; mocht je de bieren willen proberen, dan moet je toch echt naar Bergen: helaas worden de bieren (nog) niet gebotteld of gecanned. https://ongewoonlekker.com/speciaalbier-uit-noorwegen-een-introductie/
Helaas niet bezocht.
Haand Bryggeri uit Drammen verenigt vakmanschap en vooruitstrevendheid. Sinds 2005 brouwen ze ales met Nordisch karakter - ongefilterd, ongebonden, maar vooral gedurfd. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
HaandBryggeriet is een ambachtelijke brouwerij gevestigd in Drammen, Noorwegen, en staat bekend om zijn eclectische assortiment bieren. Met een nadruk op traditionele brouwmethoden en lokale ingrediënten, produceert HaandBryggeriet bieren zoals de Norwegian Wood, Dark Force en Fyr og Flamme. https://vakantienoorwegenreisgids.nl/lokale-brouwerijen-en-hun-bieren/
Deze heb ik wel bezocht en er wat bier gekocht. Ze gaven ook wat uitleg over Noors bier. Zo is er veel 'Lite', daarmee wordt aangegeven dat het bier 'glutenvrij' is. Brouwers merkten dat als ze 'glutenvrij' op het bier aangaven de verkoop verminderden. Terwijl de calorievermindering juist een positief iets was. Daarom geven ze nog wel aan 'lite', maar niet meer 'gluten free'. De brouwerij is gevestigd in een loods vlakbij de Aas brouwerij. De Aas brouwerij zit dichter bij de stad in een oudere fabrieksgebouw, terwijl Haand Brygerri in een oude loods is gevestigd. Ze hebben een proeflokaal en een opslag met winkeltje.
Rygr Brygghús is geworteld in het open landschap van Jæren, waar aarde, traditie en trots samenkomen. Met een blik op de horizon en een hart vol lef, brouwen ze bieren die verder kijken dan grenzen. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
Svalbard Bryggeri Gevestigd op Spitsbergen, is Svalbard Bryggeri de meest noordelijke brouwerij ter wereld. Ze brouwen traditionele bieren zonder "poespas," waarbij het unieke gebruik van mineraalrijk gletsjerwater zorgt voor een bijzondere smaak. Deze pure aanpak weerspiegelt de ruige, ongerepte natuur van hun locatie. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
Brewery proudly holds the title of the world’s northernmost craft brewery and is only accessible by boat during the summer months. Book a visit to tour this craft beer brewery to learn all about how the production team deals with the challenges of their northern location. You’ll also have a chance to sample beers and learn more about the brewing process. From IPAs to pilsners to pale ales, you’ll have plenty of varieties to sample in Norway’s beautiful Arctic setting. https://www.fjordtours.com/en/norway/food-and-wine/traditional-norwegian-food/norwegian-craft-breweries
Deze heb ik logischerwijs niet bezocht, maar wel een stout van ze geproefd. Goed bier!
Monkey Brew Deze kleine, onafhankelijke brouwerij uit Trondheim brouwt grensverleggende bieren met lef. Always Evolve is hun filosofie én belofte: nooit stil blijven staan, altijd blijven verbeteren – zelfs als je al tot de top behoort. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
Deze heb ik wel gezien, maar volgens mij niets van geproefd.
Qvart & Homborsund Ølkompani is gevestigd in Kristiansand, bijna het zuidelijkste puntje van Noorwegen. De brouwerij laat zich inspireren door de Belgische monniken en de "zuid" Noorse natuur, wat hun bieren een unieke, lokale twist geeft. https://vikingbeer.nl/brouwerijen
Niet gezien.
Er is nog zo veel meer te ontdekken!
