Wroclaw

Wroclaw is parel van architectuur. Dat heeft het te danken aan de geschiedenis, die teruggaat tot de 10e eeuw. Of eigenlijk gaat hij nog iets verder. Ooit was het een Romeinse nederzetting, genaamd Budorigum. Rond de 10e eeuw begint het zich te ontwikkelen tot een stad. Het maakt deel uit van achtereenvolgens de Piast-dynastie, de Poolse en Tsjechische hertogdommen, de Habsburgse monarchie, het koninkrijk Pruisen en Duitsland. Pas sinds 1945 is Breslau/Wroclaw onderdeel van Polen. https://oosteuropavakanties.nl/wroclaw-polen-bezienswaardigheden/

Het kasteel, dat in de 10e eeuw op Ostrów Tumski werd gebouwd, heeft de stad doen ontstaan. De gotische kathedraal van Sint-Jan de Doper, de twee verdiepingen tellende bakstenen collegiale kerk van het Heilig Kruis en de Sint-Bartholomeus en het Aartsbisschoppelijk Museum zijn onbetaalbare monumenten. De plek herbergt het Boek van Henryków uit de 13e tot 14e eeuw op met de eerste zin in het Pools (op de UNESCO-wereldherinneringslijst). Het oude stadsplein, dat de historische renaissance- en maniëristische huurhuizen perfect combineert met naoorlogse reconstructies, is een van de grootste in Europa. Dag en nacht weerklinkt het met muziek en verleidt het met de pracht van de omgeving. In het barokke herenhuis Onder de Gouden Zon is het Pan Tadeusz Museum gevestigd met het manuscript van dit meest beroemde gedicht uit de Romantiek van Adam Mickiewicz. Het laatgotische oude stadhuis is de zetel van het Museum voor Bourgeoise Kunst. Een unieke plek is het Kwartier van de Vier Belijdenissen, waar de Orthodoxe Raad, de Rooms-Katholieke en Evangelisch-Augsburgse kerken en een synagoge aan grenzen. Deze charmante wijk is niet alleen een plaats van religieuze verstandhouding, maar ook een ontmoetingscentrum voor de bewoners. https://www.polen.travel/nl/bezoeken/steden/wroclaw-cultuurstad-met-allure

Wrocław ([ˈvrɔtswaf]ⓘ; Duits: Breslau, Silezisch-Duits: Brassel, Jiddisch: Bresle; Tsjechisch: Vratislav; Latijn: Vratislavia) is een stad in Centraal-Europa in het zuidwesten van Polen, gelegen aan de rivier de Oder. In Wrocław kruisten twee handelsroutes: Via Regia en de Barnsteenroute. De stad behoorde tot de Hanze. Wrocław is de belangrijkste historische stad van Silezië en was de hoofdstad van de Pruisische later Duitse provincie Neder-Silezië. Sinds 1999 is Wrocław de hoofdstad van het Poolse woiwodschap Neder-Silezië. Tevens is het een bisschopsstad. Wrocław telt 673.743 inwoners (31.12.2023), waarmee het de derde stad van Polen is. In 1871 was het als Breslau de derde stad van Duitsland, na Berlijn en Hamburg.... Wrocław ligt centraal als verkeersknooppunt en bovendien in een vruchtbare landbouwstreek in Neder-Silezië, het gebied waar als oudste bij naam bekende volken de Germaanse Silingen en Lugiërs woonden. Na hun westwaartse vertrek werden zij in de 6e eeuw vanuit het oosten opgevolgd door West-Slavische volken. Om de belangrijke handelsnederzetting te beschermen en te controleren werd rond het jaar 800 een burcht aangelegd door het adellijke geslacht van de Přemysliden van wie Vratislav I van Bohemen een belangrijke voorvader was. Gelatiniseerd leefde deze naam al die tijd als Vratislavia voort. In de Middeleeuwen werd de stad in het Duits Preßlau, Breslaw en ten slotte Breslau genoemd. In het Pools bleef de naam Vratislav in Wrocław (een verkorting van Wrocisław)... Tot medio 1945 behoorde Breslau tot Duitsland en was het de hoofdstad van de provincie Neder-Silezië (Niederschlesien). ... Direct na het einde van de Tweede Wereldoorlog onderging Duitslands grootste stad ten oosten van Berlijn een complete metamorfose. Het nazistische Breslau veranderde in het communistische Wrocław, de hoofdstad van de nieuwe Poolse woiwodschap (provincie) Neder-Silezië (Dolny Śląsk). ... Ter ere van de actiegroep Oranje Alternatief zijn in Wrocław sinds 2001 kabouterbeelden geplaatst. Het aantal is opgelopen tot ruim zeshonderd. behouden. https://nl.wikipedia.org/wiki/Wroc%C5%82aw

Op https://www.polen.travel/nl/city-breaks/wroclaw-de-stad-van-kabouters zijn een aantal verhalen te vinden over de oorsprong van de kabouters in de stad.

Het marktplein is een waar paradijs voor fijnproevers en liefhebbers van het nachtleven, met talloze bars, cafés, restaurants en clubs. Het is ook een plek vol geschiedenis, met het gotische oude stadhuis dat het plein domineert. Dit is de perfecte plek om je zoektocht naar de 300 kabouters te beginnen, omdat je hier de meeste vindt. Er is zelfs een ingang naar hun ondergrondse wereld. Rondom het marktplein bevinden zich een reeks van 60 kleurrijke historische woonhuizen. Ooit was dit de plek waar de rijke inwoners van de stad woonden en zij hun pracht en praal lieten zien. En eerlijk is eerlijk, zij hadden smaak. https://oosteuropavakanties.nl/wroclaw-polen-bezienswaardigheden/

Wroclaw, ook wel 'de stad der bruggen' genoemd. Het is de grootste stad in het westen van Polen en is iets minder bekend bij het grote publiek. Je zal hier dan ook niet overrompeld worden met toeristen.... In het hart van de stad vind je het oude, middeleeuwse marktpleintje. Het pittoreske, kleurrijke stadsplein werd in 1241 aangelegd en is een van de grootste pleinen van zijn soort in Europa. Het zal je verbazen dat dit plein niet de oorspronkelijke versie is, maar wel een heel getrouwe replica. ... Het gotische oude stadhuis is een herkenningspunt van de stad. Het werd gebouwd tussen de 13e en 16e eeuw en herbergt nu een kunstmuseum. Natuurlijk is dit niet het enige mooie gebouw op het marktplein, dus neem vooral even de tijd om hier wat rond te kijken. Je kan dat natuurlijk het beste vanop een gezellig terrasje met een kopje koffie in de hand. Er zijn hier namelijk genoeg plekjes om te eten en te drinken als je even wil uitrusten. https://www.reisroutes.nl/blog/polen/bezienswaardigheden-wroclaw/

Zo zitten er veel brouwerijen.

De Sint-Elisabethkerk is een van de oudste kerken in Wrocław en een van de meest iconische gotische monumenten van de stad. Er staat al sinds de 12e eeuw een kerk op deze plek, maar het huidige bouwwerk dateert uit de 14e en 15e eeuw. Als je de energie hebt en niet aan hoogtevrees lijdt, beklim dan zeker eens de 91 meter hoge toren. Je wordt hier beloond met een prachtig uitzicht over de stad. Het is de inspanning – en de kleine toegangsprijs - meer dan waard! https://www.reisroutes.nl/blog/polen/bezienswaardigheden-wroclaw/

Je zal er tijdens je reis door Wroclaw ongetwijfeld een keer voorbij lopen: een grote, turkoois stalen brug die de gebieden Ostrów Tumski en Wyspa Piaskowa verbindt. Tot aan 1945 heette de Tumski brug de Dombrücke en staat de brug tegenwoordig ook wel bekend als de 'Lovers Bridge'. Zowel inwoners als toeristen hangen slotjes met de initialen van hun geliefde aan de steunpalen van de brug. https://www.reisroutes.nl/blog/polen/bezienswaardigheden-wroclaw/

Het Racławice Panorama is dé trots van de stad. Het is als het ware een 360-graden-schilderij dat de Poolse onafhankelijkheidsstrijd van 1794 uitbeeldt. Het 140 meter lange canvas toont de overwinning van de legendarische generaal Tadeusz Kościuszko op de Russische strijdkrachten bij Racławice, die iets meer dan negen maanden in beslag nam. Je vindt hier ook nog kaarten en video's die je helpen om context te geven aan het kunstwerk. https://www.reisroutes.nl/blog/polen/bezienswaardigheden-wroclaw/

Kunstenaar Jan Styka bedacht om van deze veldslag een kunstwerk te maken. Dat deed hij ter ere van de Algemene Nationale Tentoonstelling van 1894. Om historische gebeurtenissen zo getrouw mogelijk weer te geven, overlegden de kunstenaars met historici en militaire specialisten. Negen maanden werkten ze aan het stuk. Het schilderij toont de figuren van de Poolse leider Tadeusz Kościuszko, de Poolse held Bartosz Głowacki, vechtscènes, landschappen, lucht en elementen uit het dagelijks leven.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het schilderij overgebracht van Lviv, dat nu Oekraïens was, naar Wroclaw. Het publiek kreeg het echter niet meer te zien, want het mocht van de Russische machthebbers niet meer vertoond worden. Polen die tegen Rusland in opstand komen, dat was not done. Pas sinds 1985 is het museum weer open.

Naast het schilderij kun je in het museum ook een miniatuur van het slagveld zien. Daarnaast zijn er  miniaturen van soldaten en wapens uit die tijd. Oh, ben je op zoek naar alle kabouters in de stad? Hier vind je er ook een.

Adres: Jana Ewangelisty Purkyniego 11

https://oosteuropavakanties.nl/wroclaw-polen-bezienswaardigheden/

De Centennial Hall,  van gewapend beton staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst. De 28 meter lange koepel wordt bekroond met een lantaarn van staal en glas. Voor de zaal staat de fontein - de grootste van Polen en een van de grootste van Europa - die water uit 300 punten straalt, vanaf drie punten "giert" en vanaf maar liefst 800 plaatsen wordt verlicht. https://www.polen.travel/nl/bezoeken/steden/wroclaw-cultuurstad-met-allure

Op het eerste oog is de Centennial Hall nou niet direct het mooiste gebouw van de stad. Grauw, een beetje lomp, niet bepaald sexy. En toch, dit sport- en cultuurpaleis heeft iets. In 1913, tijdens de bouw, moet dit een wonderbaarlijk staaltje techniek zijn geweest. Bovendien was de geribbelde koepel op dat moment de grootste ter wereld. Tegenwoordig is het zonder twijfel nog altijd de indrukwekkendste evenementenhal van de stad. Door de jaren heen zijn hier talloze evenementen gehouden, van exposities tot het Europees kampioenschap basketbal en volleybal. Tegenwoordig is de hal niet alleen een beurslocatie, maar wordt deze ook gebruikt voor het organiseren van grote evenementen, waaronder opera’s en sportkampioenschappen. Het is zeker een bezoek waard om de rijke geschiedenis en unieke architectuur van Wroclaw te ervaren. Het gebouw staat op de Unesco Werelderfgoedlijst. Adres: Wystawowa 1 https://oosteuropavakanties.nl/wroclaw-polen-bezienswaardigheden/

De stad beschikt ook over een van de oudste stadhuizen van Polen, met de oudste astronomische klok van het land. Bovendien is deze stad de thuisbasis van Piwnica Świdnicka, het oudste restaurant van Europa, waar persoonlijkheden als Słowacki, Chopin en Goethe te gast waren. Deze stad heeft ook een plaats in het Guinness Book of Records. Ooit speelden hier meer dan 6.000 gitaristen tegelijkertijd “Hey Joe” van Jimi Hendrix, een historisch moment. https://oosteuropavakanties.nl/wroclaw-polen-bezienswaardigheden/

Opvallende personen uit Breslau:

Fritz Haber (1868-1934), Duits chemicus (uitvinder Zyklon B en mosterdgas) en Nobelprijswinnaar (1918) , Max Born (1882-1970), Duits-Brits wis-, natuurkundige en Nobelprijswinnaar (1954), Manfred von Richthofen (1892-1918), succesvolle jachtvlieger van de Duitse luchtmacht in de Eerste Wereldoorlog. De kleur van zijn toestel gaf hem de bijnaam 'Der Rote Baron' https://nl.wikipedia.org/wiki/Wroc%C5%82aw

Dat rood paste ook goed bij de Sovjets die na de tweede wereldoorlog Polen bezette. Na de val van de muur is Polen heel wat verbeterd. Zou hetzelfde bij Oekraïne reden zijn dat het daar -om het eufemistisch te zeggen- nu zo rommelt?

Max Born (Breslau, 11 december 1882 – Göttingen, 5 januari 1970) was een Duitse Joodse, later, vanaf 1933 Britse wis- en natuurkundige. In 1954 ontving hij de Nobelprijs voor natuurkunde voor zijn waarschijnlijkheidsinterpretatie van de schrödingervergelijking.... Max Born werd geboren in Breslau, destijds de hoofdstad van de Pruisische provincie Silezië (het tegenwoordige Wrocław). Hij was de oudste zoon van Gustav Born (1850-1900), hoogleraar anatomie en amateur-botanicus, en Margarethe Kauffmann (1856-1886). ...Van 1921 tot 1933 was Born hoogleraar in Göttingen, waar hij de leerstoel overnam van Peter Debye. Hier ontwikkelde hij onder andere met Wolfgang Pauli, Werner Heisenberg, Pascual Jordan en Friedrich Hund de formalisering van de moderne kwantummechanica. Later werd aangetoond dat dit formalisme equivalent is aan Schrödingers golfmechanica, een onafhankelijk ontwikkelde manier van noteren. Na de machtsovername van de nationaalsocialisten werd Born in 1933 vanwege zijn Joodse afkomst en zijn pacifistische instelling op grond van een ambtsbericht van de regering Hitler gedwongen op non-actief gezet. Net als zo veel Duitse wetenschappers ontvluchtte Born met zijn gezin Duitsland en emigreerde naar Engeland. ... Born is bekend om zijn werk op het gebied van de kristalstructuur – met name trillingen van atomen in kristalroosters – en van de optica, maar – aangespoord door de bevindingen van de Deense fysicus Niels Bohr – vooral op dat van de kwantumtheorie, de relativiteitstheorie, atoom- en elektronentheorie. In 1921 bood hij de eerste wiskundige formulering aan van de eerste wet van de thermodynamica. Gedurende de jaren 1925-26 publiceerde hij, met zijn studenten Heisenberg en Jordan, hun onderzoekingen naar de grondbeginselen van de kwantummechanica (matrixmechanica, waarvoor Heisenberg in 1932 de Nobelprijs kreeg) en kort daarna, zijn eigen studies naar de statistische interpretatie van de kwantummechanica. https://nl.wikipedia.org/wiki/Max_Born 

Pinta Black Delivery

Met de opkomst van de dark stores en boodschappen op bestelling en nu het weer snel donker wordt weer eens een donker bier. Pina's black delivery een Black IPA van 6,5 % Extract 15,0 blg. geen idee wat dat laatste is. 

Waar staat blg voor? Het lijkt te gaan om graden Plato:

In 1843 heeft Karl Balling (1805-1868) ontdekt, dat de dichtheid van het wort toeneemt met de opgeloste hoeveelheid stoffen op bijna dezelfde manier, als het een oplossing is van alleen sucrose (suiker) in water. Met behulp van standaard suikeroplossingen kon hij een tabel maken met een relatie tussen de gehaltes suiker in deze oplossingen en de dichtheid van het wort. Dit zijn de zogenaamde 'graden Balling' geworden en geven aan het aantal grammen suiker weer per 100 ml wort bij 17,5 °C. Rond 1850 heeft Adolf Ferdinand Wenceslaus Brix (1798-1870) deze tabel verbeterd, door de metingen uit te voeren bij 20 °C. Als eenheid werd Brix (°Bx) gebruikt en wordt nog veel gebruikt in de suikerindustrie. Rond 1900 heeft Dr. Fritz Plato dit systeem nog verder verbeterd, waaruit de zgn. graden Plato (°P) zijn ontstaan. Een graad plato komt overeen met een procent moutsuikergehalte in het wort. (https://www.brouw-bier.nl/theorie/metingen/plato.aspx)

In Nederland mag het stamwortgehalte (graden Plato) niet worden vermeld op het etiket, daarom zijn de bieren ingedeeld in categorieën. De flesjes kunnen ingedeeld worden in vier verschillende categorieën, S, 1, 2 of 3. Tot welke categorie het bier behoort, wordt bepaald door het aantal graden Plato. Overzicht categorieën bier Categorieën in bier(https://www.biernet.nl/algemeen/weetjes/wat-betekenen-de-categorieen-op-bier) waarbij 15 graden Plato overeenkomt met pils van ca. 5% ABV.

De Plato-schaal wordt in de brouwnijverheid gebruikt om de dichtheid van het wort weer te geven. Definitie Eén graad Plato komt overeen met één gewichtsprocent droge, opgeloste stoffen in vloeistof. Het aantal procenten droge, opgeloste stoffen (grotendeels suikers) in het wort wordt het stamwortgehalte genoemd. In de Europese Unie wordt het stamwortgehalte met het oog op de accijnsheffing thans verplicht in graden Plato uitgedrukt. De maat werd ontwikkeld door de Oostenrijkse wetenschapper Karl Balling in 1843 en later voor de Duitse Keizerlijke Commissie verbeterd door de Duitser Fritz Plato, van wie de naam afkomstig is. Ook bij het uiteindelijke bier kan de Plato-schaal worden gebruikt, om te bepalen welke "body" er na vergisting in overblijft. De verhouding tussen het aantal graden Plato voor en na vergisting is de vergistingsgraad.[1] Voor veel biersoorten wordt het uiteindelijke alcoholpercentage ongeveer een derde tot de helft van het stamwortgehalte, hoewel dit ook sterk afhangt van de vergistingsgraad. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Plato-schaal)

Deze zwarte IPA is donker en licht. Licht geroosterde smaken, en bitter door de Simcoe en Idaho. De geur is hopbiterheid. De smaak heeft ook die hopbiterheid die mooi opgaat in de geroosterde smaak.      

Wat vinden anderen ervan?

Przesyłka niestandardowa – ciemne i lekko palone, ale goryczkowe i wytrawne IPA, chmielone amerykańskim duetem Simcoe® i Idaho 7™ This delivery is extraordinary – dark and lightly roasted, but bitter and dry IPA, hopped with American duo Simcoe® and Idaho 7™ (https://untappd.com/b/pinta-black-delivery/5722818)

BLACK DELIVERY BLACK IPA This delivery is extraordinary – dark and lightly roasted, but bitter and dry IPA, hopped with American duo Simcoe® and Idaho 7™ ABV: 6,5% BLG: 15,0°Plato (https://browarpinta.pl/en/product/black-delivery/)

Browar Pinta Black Delivery | 50 CL | 6,5% | Black India Pale Ale ... ZICHT/KLEUR Donkerbruin. GEUR Aroma van geroosterd mout en fruitig van de hop. SMAAK Geroosterd moutkarakter van een Stout met hinten van koffie, chocolade en dennen. AFDRONK De afdronk is droog en bitter. .... BIJZONDERHEDEN Browar Pinta is begonnen in 2011 en heeft sindsdien bijna 500 verschillende bieren gebrouwen met honderden verschillende ingrediënten. Deze all-around brouwerij staat voor kwaliteit en is dan ook één van belangrijkste partijen in de Poolse craft beer revolutie. ... vandaag besteld op woensdag in huis (https://www.mitra.nl/product/browar-pinta-black-delivery-50cl0

PINTA was de eerste ambachtelijke brouwerij die tot de 10 sterkste biermerken in Polen behoorde volgens de 13e editie van de Top Brand-ranglijst opgesteld door het Press-Service Monitoring Mediów-bureau. Sinds 2011 brouwen ze onafgebroken bij Browar Pinta. Vanaf de eerste dag van de bierrevolutie in Polen. Ze zijn opgericht om ambachtelijk bier te maken voor mensen die meer willen. Meer hop, meer smaak, meer sensaties (https://www.hopsandhopes.nl/brouwerijen/browar-pinta)

Brouwerij PINTA uit Polen is een absolute aanwinst voor de wereld van ambachtelijk bier. Met hun onderscheidende stijlen en hoogwaardige ingrediënten hebben ze een reputatie opgebouwd als een van de meest gewaardeerde brouwerijen van het land. PINTA Brewing Company is opgericht in 2011 en heeft sindsdien een breed scala aan bieren geproduceerd. Het assortiment omvat traditionele Poolse bieren zoals Baltic Porter en Imperial Stout, maar ook experimentele bieren zoals fruited sours en New England IPAs. Als je op zoek bent naar ambachtelijk bier van hoge kwaliteit, dan is PINTA Brewing Company een uitstekende keuze. Hun bieren zijn verkrijgbaar in flessen en blikken, dus je kunt gemakkelijk een voorraadje inslaan om thuis van te genieten. Of je nu een fan bent van traditionele bieren of meer experimentele stijlen, er is voor iedereen wat wils. Bestel nu jouw PINTA bieren bij Brother Beer en geniet van de unieke smaak van deze Poolse brouwerij. (https://brother-beer.nl/brouwerij/pinta/)

Als ik zoek op de brouwerij PINTA vind ik andere dingen.

Pinta is een vrij vectortekenprogramma voor Windows, Mac en Linux. Het is geïnspireerd op Paint.NET en tracht een eenvoudiger alternatief te zijn voor GIMP. Het programma is beschikbaar in 41 talen. Pinta is geprogrammeerd in de programmeertaal C# en wordt beschikbaar gesteld onder de MIT-licentie. Het programma werd op 6 september 2011 stopgezet door de enige ontwikkelaar,[4] maar werd kort daarna weer opgenomen door een groep ontwikkelaars.[5] Versie 1.1, de eerste versie van het nieuwe ontwikkelaarsteam, verscheen op 13 november 2011.[6] Versie 1.2 volgde op 22 april 2012. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pinta_(software))

Pinta: Painting Made Simple Pinta is a free, open source program for drawing and image editing. Its goal is to provide users with a simple yet powerful way to draw and manipulate images on Linux, Mac, Windows, and *BSD. (https://www.pinta-project.com/)

Pinta is een zeldzame tropische infectieziekte waarbij de huid is aangetast. Dit is het gevolg van een bepaald type bacterie dat overdraagbaar is via nauw contact. De chronische huidletsels presenteren zich vooral bij jongvolwassenen en verschijnen in verschillende stadia, waarbij telkens verschillende huidkenmerken ontstaan. De goedaardige ziekte tast enkel de huid aan en veroorzaakt geen andere klachten. Dankzij een langdurige antibioticakuur herstellen patiënten van deze bacteriële infectie, al is de hersteltijd soms wel lang. Een goede hygiëne is nodig om het risico op het krijgen van pinta te minimaliseren. Tot slot treden onbehandeld soms enkele complicaties op als gevolg van de huidinfectie. (https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/184332-pinta-bacteriele-infectie-met-goedaardige-huidletsels.html)

Pinta (endemische syphilis) is een tropische infectieziekte die wordt veroorzaakt door de spirochaet Treponema pallidum pertenue. Pinta behoort tot de zogenaamde non-venerische of endemische treponematosen, die endemisch voorkomen in tropische en subtropische gebieden. Pinta komt voor in Zuid-Amerika. De aandoening is zeldzaam, in Nederland komt het niet voor. Pinta tast alleen de huid aan, niet de botten zoals bij Framboesia tropica. Het begint als rode macula op handen, voeten, benen, armen, hals of in het gezicht. Na enige maanden ontstaan er grijsblauwe laesies op dezelfde lokaties, en rond gewrichten, zoals de elleboog. Later kunnen gehypopigmenteerde gebieden ontstaan. De huid van handpalmen en voetzolen kan zich plaatselijk verdikken. De serologische reacties zijn niet te onderscheiden van die van syfilis. (https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Pinta.htm)

Bijzonder dat sommige namen voor zulke uiteenlopende onderwerpen worden gebruikt.

Ondanks de synoniemen is dit een goed bier!

Zakopane

Zakopane, de wieg van het Poolse bergtoerisme, ligt in de prachtige vallei aan de voet van het Tatra-gebergte. Het draagt ​​met trots de naam van de winterhoofdstad van Polen, maar ook in de andere seizoenen is het even aantrekkelijk. Veel toeristen komen hier vanwege het Tatra gebergte, maar de stad zelf is ook erg interessant, dus als het weer wat minder is, zul je je hier zeker niet vervelen. Het symbool van Zakopane is beslist de Zakopane- architectuur stijl, die perfect harmonieert met het landschap van de Tatra. Deze stijl ontstond aan het einde van de 19e eeuw dankzij schilder, schrijver,  kunst criticus  en journalist Stanisław Witkiewicz. Het oudste object gebouwd volgens richtlijnen van Witkiewicz is de Koliba-villa, gemaakt van hout in de jaren 1892-1893; tegenwoordig herbergt het het Stanisław Witkiewicz Museum. De opmerkelijke schoonheid van de constructie is te zien in de Pod Jedlami-villa, gebouwd met een hoge stenen fundering, talrijke dakranden en sculptuurornamenten op gevels. Het klassieke voorbeeld van de Zakopane-stijl is een kleine kapel in Jaszczurówka. Veel gebouwen in die stijl zijn te vinden bij een van de beroemdste straten van Polen: Krupówki. Deze promenade is het echte hart van de stad. Er zijn hier veel souvenirwinkels, restaurants waar u lokale lekkernijen kunt proeven, kraampjes met een speciale bergkaas (waaronder de meest populaire - oscypek), maar ook cafés, pubs en galerijen. Het is een plek waar één van de beste bakstenen gebouwen te vinden is en gebouwd in de Zakopane-stijl, namelijk het Tatra Museum. De prachtige collecties  van het museum zijn gewijd aan de aard van de Tatra, de geschiedenis van het toerisme in de Tatra en de folklore van hooglanders uit de Podhale regio. (https://www.polen.travel/nl/steden/andere-steden-ook-absoluut-waard-om-te-bezoeken/zakopane-de-hoogst-gelegen-stad-in-polen)

Zakopane, sinds het in de negentiende eeuw werd ontdekt als toeristisch centrum, trok vele artiesten aan. Dit wordt gepresenteerd in een kleine museumtentoonstelling gewijd aan de dichter Jan Kasprowicz, componist Karol Szymanowski of een schrijver Kornel Makuszyński, die in de stad kan worden bezocht. Veel beroemde Polen, waarvan het leven verbonden is met Zakopane, werden begraven op een kleine begraafplaats - Pęksowy Brzyzek. Het is één van de mooiste begraafplaatsen in heel Polen.  Ernaast staat de oudste kerk in Zakopane -  het houten heiligdom van St. Clemens en de Moeder Gods van Częstochowa uit het jaar 1847. Een paar kilometer verderop is een van de jongste tempels in de stad - de Heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Fatima in Krzeptówki. Het werd gebouwd in de jaren 80 van de vorige eeuw als een votief offer voor het redden van het leven van Johannes Paulus II na het moordaanslag in 1981. Een van de moderne attracties in Zakopane is Aqua Park, dat baden met thermaal water biedt. Je kunt hier zwemmen en genieten van watermassages met uitzicht op het bergmassief van Giewont! meer over de attracties en geschiedenis van de Zakopane vindt u op deze website: Zakopane.pl  (https://www.polen.travel/nl/steden/andere-steden-ook-absoluut-waard-om-te-bezoeken/zakopane-de-hoogst-gelegen-stad-in-polen)

Zakopane is een stad in het uiterste zuiden van Polen met een kleine 28.000 inwoners, gelegen in het woiwodschap Klein-Polen. Het is het wintersportcentrum bij uitstek in Polen en een geliefd uitvalsoord voor wandelaars in de Tatra. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Zakopane)

Lang was Zakopane niet meer dan een klein bergdorpje. Zo is bekend dat er in 1646 niet meer dan 43 inwoners waren. Pas in het midden van de 19e eeuw begon Zakopane als stad in betekenis toe te nemen en begon toeristen en kunstenaars uit het 100 km noordelijker gelegen Krakau aan te trekken. In 1889 telde de stad 3000 inwoners. Vanaf die tijd was het stadje ook makkelijker bereikbaar door een treinverbinding. Tussen 3 januari 1795 en 11 november 1918 hoorde Zakopane bij Oostenrijk. Het was door de Derde Poolse Deling bij Oostenrijk gekomen en door het einde van de Eerste Wereldoorlog kwam het bij de nieuw gevormde staat Polen. De stad ligt op een hoogte van 800 meter aan de voet van de berg Giewont en aan de rivier Witte Dunajec. Tegenwoordig trekt de stad vele toeristen, er zijn talrijke hotels en pensions. Door de typerende bouwstijl van de Podhale met houten huizen en veel houtsnijwerk, heeft het stadje nog steeds een dorps karakter. Ook Villa Atma, het huis waar de componist Karol Szymanowski woonde van 1930 tot 1936, is zo'n houten huis met rijk snijwerk. De villa herbergt nu een aan Szymanowski gewijd museum. De plaatselijke bevolking, die in Polen de Górale (= bergbewoners) genoemd worden, hecht sterk aan tradities. Op straat is vaak een kapela te horen die de voor de streek traditionele muziek speelt. In de stad is een museum gevestigd, het Muzeum Tatrzańskie ("Tatramuseum"), waar in een gerestaureerd herenhuis uit deze periode een beeld wordt gegeven via permanente en tijdelijke tentoonstellingen van het leven in de negentiende eeuw.[1] Buiten de stad ligt een kunstijsbaan genaamd Tor Cos. Hier is in februari 2009 het WK schaatsen voor junioren verreden. In 1939 zijn de Wereldkampioenschappen alpineskiën in Zakopane georganiseerd. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Zakopane)

In de straten is informatie te vinden over bergtourisme. En er zijn genoeg terrasjes. 

Góralski Browar

Krupowki 40, Zakopane 34-500 Polen... Een verrassend bistro met een terras dat prachtig uitzicht biedt op de Tatra gebergte. Een modern, uit hoofdzakelijk hout, gebouw. Personeel vriendelijk, eten goed. Zeker aan te raden. Tip, proef eens een van hun bieren uit eigen brouwerij.

(https://www.tripadvisor.nl/Restaurant_Review-g274793-d16361606-Reviews-Goralski_Browar-Zakopane_Lesser_Poland_Province_Southern_Poland.html)

Góralski Browar

Zakopane, Lesser Poland Voivodeship Poland

Bar/restaurant/winkel (https://untappd.com/w/goralski-browar/419779/beer)

Ze zitten in een winkelcentrum in een modern gebouw. De etage is echter veelal houtbouw. Wat een contrast! Er is vanuit het restaurant een mooi uitzicht op de bergen. Het eten was goed en het bier ook:

Daarna gingen we nog langs een andere brouwerij:

https://www.browarwatra.pl/

Browar Watra is een brouwerij uit Zakopane, Poland. Zij zijn het meest bekend van het bier Pszeniczne maar ook Ale Franek komt uit deze brouwerij. (https://www.beerinabox.nl/brouwerij/29205/browar-watra-zakopane) Zamoyskiego 1, Zakopane 34-500 Polen (https://www.tripadvisor.nl/Restaurant_Review-g274793-d2600724-Reviews-Watra-Zakopane_Lesser_Poland_Province_Southern_Poland.html)

Watra zit op de begane grond, in een wat soberder gebouw.

Er is zelfs een bierspa!?

Nestled in the far-flung southern corner of Poland, Zakopane rests under the shade of the mighty Tatras Mountains. Skiers flock to this city to enjoy winter sports, while leisure travellers are often found nibbling on ‘Oscypek’, smoked cheese native to this region.

The snow-capped peaks of the Gubałówka attract skiers from all over the world during winters. On your Zakopane holiday, brace yourself for a steep uphill ride on the Gubałówka Hill Funicular to reach the summit and enjoy breathtaking views of the city and the Tatras. Kasprowy Wierch is another pristine winter ski area that blends with the clouds and lends its snowy slopes for skiing and snowboarding. During summertime, you can explore the hiking trails paved through the alpine wilderness of the Tatra National Park.

This city is characterised by the Zakopane Style of architecture, drawing inspiration from folk art and Poland’s highland region – Podhale. The wooden chalets dotted around the city, built on the cusp of the 20th century, owe their distinctiveness to the genius of Stanisław Witkiewicz. You can visit the Museum of Zakopane Style at Villa Koliba and Jaszczurówka Chapel to admire the design intricacies of this architectural style on your Zakopane trip. (https://www.booking.com/tourism/city/pl/zakopane.en-gb.html?S-8225914950480188261:pl:ta:p1:p2:ac:ap:ne:fi:ti:lp:li:cid:agid:ctid-8225914950480188261:det:dm:ppccp=UmFuZG9tSVYkc2RlIyh9YcWHiCDB7igB26Ga37vcB2w;ws=&aid=318615;label=New_English_EN_NL_21458573305-EgkQ296H0a6RQX8W38Fy7AS637942139492:pl:ta:p1:p2:ac:ap:nes:fi:tidsa-55482331735:lp9065037:li:dec:dm:ag21458573305:cmp339938065;ws=&gclid=EAIaIQobChMIwK6b3-7bhgMVz1JBAh1UcwrTEAAYASAAEgIhpvD_BwE)

Toen ik er door de boulevard-winkelstraat liep viel me op dat na elke zoveel winkels, restaurants en barretjes er een bierzaken waar ze regionaal bier verkochten. Het waren wel steeds dezelfde merken.

Ik ging er ook een bij de supermarkt kijken:

En in het berghuisje dronken we het op, en dan was het weer etiketten weken...