Brouwerij Molenduyn

Brouwerij Molenduyn

Brouwerij Molenduyn bestaat uit Kees van Roode en Wim Groeneveld.
Gedurende vele jaren is Kees van Roode bezig geweest met het bier, o.a. met vrijwilligerswerk bij Jopenbier en proefavonden bij vereniging PINT. Sinds een aantal jaren is hij zelf gaan brouwen.
Wim Groeneveld's eerste baan was bij een bierbrouwerij. Sinds die tijd heeft hij ook zelf bier willen brouwen. Een jaar of twintig later is dat pas verwezenlijkt door zelf thuis te gaan brouwen. Het zelf bier brouwen is erg leuk, maar het is nog leuker als je andere mensen van je eigen gebrouwen bier kan laten genieten. Daarom willen ze commercieel gaan om het te kunnen verkopen. Echter hun insteek is wel ambachtelijk te blijven, brouwen op kleine schaal een keer per maand. Liefst op een openbare plaats waar ook publiek kan komen kijken. Dat is waar het hen omgaat want hoe meer mensen bekend raken met het proces hoe meer mensen volgens hen het bier gaan waarderen.
Voor het brouwen van hun bieren huren ze een ruimte bij Brouwerij de 7 deugden. Daar mogen ze zelf aan de gang als huurbrouwer. (www.brouwerijmolenduyn.nl/,
www.brouwerijmolenduyn.nl/Over%20Brouwerij%20Molenduyn.htm).
(www.facebook.com/brouwerijmolenduyn/)

Wim Groeneveld en Kees van Roode zijn de drijvende krachten achter de uit Santpoort afkomstige bierbrouwerij. Jaren werkten zij beiden voor een andere brouwerij en alvorens zij hun eigen droom waarmaakten en als hobby een eigen bier brouwden. Van het één komt het ander en op 24 mei 2014 presenteerden zij hun eerste bier op de markt: Molenduyn Blond. Omdat dit bier bij velen in de smaak viel, zijn er vervolgens ook andere bieren met succes op de markt gebracht. Hun motto: Anderen laten meegenieten van onze speciaalbieren (www.bierboetiek.nl/shop/brouwerij-molenduyn-zuid-holland-santpoort-speciaalbier).

Brouwt als brouwerijhuurder bij de 7 deugden in Amsterdam.
Kees van Roode en Wim Groeneveld brouwen al enige jaren. De insteek van de brouwerij is het op ambachtelijke kleine schaal brouwen van bier. Na de diverse bieren die zijn ontstaan en positieve reacties uit hun omgeving willen ze graag ook een wat breder publiek laten meegenieten van hun bieren (www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-holland/santpoort-noord/molenduyn).

Ze brouwen o.a.:

• Blond; een zware blond met een mooi fris karakter  Er is een duidelijke aanwezigheid van koriander  
• Poorter; een engels bier met hoog alcohol gehalte. Veel smaakbeleving van koffie, chocola en gebrande mout.
• Bockbier; een makkelijk doordrinkbaar bier met een mooie beleving van gebrande mout.
• Dubbel; een bier dat mooi in balans is qua smaak.(zie www.brouwerijmolenduyn.nl/Onze%20Bieren.htm) 

Brouwerij Molenduyn  is gevestigd aan de Terrasweg 43 te Santpoort Noord. De omgevingsvergunning is hiervoor goed gekeurd. Daarna zijn ze met de douane om de tafel gegaan, al hadden ze de agp aanvraag tegelijkertijd kunnen laten lopen met de omgevingsvergunning. Die agp-vergunning was al aangevraagd, maar omdat de omgevingsvergunning erg lang had geduurd moesten ze die agp aanvraag weer sluiten..Ook kwam er nog een toezichthouder langs. Door allerlei omstandigheden zijn ze er een klein jaar mee bezig geweest, met een voorlopige aanvraag en daarna twee keer een aanvraag. Je zou bijna zeggen driemaal is scheepsrecht. In mei 2015 opende ze hun deuren (zie www.facebook.com/brouwerijmolenduyn/).  

Brouwerij Molenduyn, Terrasweg 43 te Santpoort-Noord (www.odijmond.nl/actueel/bekendmakingen/velsen/@4139/meldingen-1/)

Terrasweg 43, vestigen ambachtelijke brouwerij (25/05/2015) 8226-2015 (Jutter, www.jutter.nl/gemvelsen/gem_velsen_wk23_2015.pdf, Gemeenteblad Velsen; www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwjPzr-fwYDPAhXEVBQKHeAyBsYQFgguMAE&url=https%3A%2F%2Fwww.velsen.nl%2Fweb%2Ffile%3Fuuid%3D295c5fa7-329f-4e3f-8357-ac27aa4b9438%26owner%3D7f2d6e3b-e872-4089-aa1b-5cd8a6a4f990%26contentid%3D21532&usg=AFQjCNHFWK1Wb87QgRmbYvP5o02DgM3Lpg)

Terrasweg 43, vestigen ambachtelijke brouwerij (11/09/2015) 8226-2015 (Gemeenteblad Velsen; http://docplayer.nl/20614354-1-aanvragen-en-verleende-omgevingsvergunningen.html)

Over de melding Activiteitenbesluit heb ik het al eens gehad (http://biervat.blogspot.nl/2016/01/activiteitenbesluit.html). Via de Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) kunt u checken of een vergunning of melding nodig is, 

De omgevingsvergunning voor een bierbrouwerij is een OBM: De Omgevingsvergunning Beperkte Milieutoets (OBM) is nodig bij bedrijven die onder het Activiteitenbesluit vallen (zie http://biervat.blogspot.nl/2015/02/obm-bierbrouwerijen-en-mouterijen.html). Met Omgevingsloket online kunt u één aanvraag opstellen voor een omgevingsvergunning.

Over accijns heb ik het ook al eens gehad (zie http://biervat.blogspot.nl/2015/10/accijnswetgeving-gn-code-2203-en-2206.html)

Opslag van niet-veraccijnsde goederen vindt plaats in een Accijnsgoederenplaats (AGP)... Als een bedrijf niet-veraccijnsde producten wil opslaan of verhandelen moet het beschikken over een ‘AccijnsGoederenPlaats' (AGP). Dit is een fysiek aangewezen plek of gebouw. Om een vergunning voor een AGP te krijgen moet aan strenge administratieve en organisatorische eisen worden voldaan. Er dient bovendien zekerheid gesteld te worden aan de douane in de vorm van een bankgarantie. Binnen een AGP mag ook productie plaatsvinden, mits hiervoor een aparte vergunning is verleend (www.maco.nl/accijnsgoederenplaats).

In Nederland  worden accijnzen geheven op alcoholhoudende producten. Op dit moment is dat een bedrag van Euro 15,04 per liter alcohol 100%. Als een bedrijf alcoholhoudende producten in opslag heeft kan dat veraccijnsd en niet veraccijnsd. Over veraccijnsde producten is de accijns al voldaan. In het algemeen zullen slijters en restaurants veraccijnsde alcohol in oplag hebben. Als een bedrijf  niet veraccijnsde producten wil opslaan of verhandelen moet het beschikken over een ‘Accijns Goederen Plaats’ (AGP). Om een vergunning voor een AGP te krijgen moet aan strenge administratieve en organisatorische eisen worden voldaan. Er dient bovendien zekerheid gegeven te worden aan de douane in de vorm van een bankgarantie. Binnen een AGP mag ook productie plaatsvinden .

Het vervoer van onveraccijnsde accijnsgoederen vindt plaats met een Elektronisch Administratief Document ( EAD ) De afzender van een EAD is altijd een AGP-houder. De ontvanger kan ook een AGP-houder zijn, of een ‘Geregistreerd Bedrijf’. Een ‘Geregistreerd Bedrijf’ mag onveraccijnsde goederen in ontvangst nemen en daarvoor de accijns betalen. Een ‘Geregistreerd Bedrijf’ mag dus geen onveraccijnsde goederen in opslag hebben (www.denteck.nl/accijnzen-en-vergunningen).

Aanvraag Vergunning accijnsgoederenplaats

Met dit formulier vraagt u aan, een Vergunning Accijnsgoederenplaats aan.  Gebruikt dit formulier ook als u accijnsgoederen in een accijnsgoederenplaats wilt gaan maken (vervaardigen) (www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/themaoverstijgend/programmas_en_formulieren/aanvraag_vergunning_accijnsgoederenplaats).

Kees van Roode en Wim Groeneveld hebben van hun hobby hun werk gemaakt. Wie volgt?

Bestaan ze anno 2018 nog?

De agenda op hun website (http://www.brouwerijmolenduyn.nl/) gaat niet verder dan 2015?

Brouwerij Molenduyn
Provincie: Noord-Holland
Opgericht: 2014
...
Geschiedenis
Kees van Roode en Wim Groeneveld brouwden al enige jaren toen ze in 2013 het initiatief namen om hun bieren door een breder publiek te laten proeven. De insteek is om bieren op ambachtelijke wijze en op kleine schaal te brouwen en te verkopen in de streek. In 2013 werd er iedere derde zaterdag van de maand gebrouwen in de schuur tegenover molen de Zandhaas in Santpoort-Noord. In april 2014 werd het eerste brouwsel gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van Brouwerij De 7 Deugden. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=1211&task=display&controller=brewery&view=brewery&option=com_senb&feba4bc4c5f8c81b98705c0930b08dff=1)
(https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-holland/santpoort-noord/molenduyn)

Ze hebben in mei 2015 een omgevingsvergunning aangevraagd (zie http://www.brouwerijmolenduyn.nl/Eigen%20Ambachtelike%20Brouwerij.htm) met kenmerk 8226-2015. Gemeente Velsen heeft gepubliceerd / laten publiceren op op https://www.jutter.nl/gemvelsen/gem_velsen_wk38_2015.pdf en https://anzdoc.com/1-aanvragen-en-verleende-omgevingsvergunningended674169a7102fbe129c3cc3cbe74ad88752.html dat op 11 september 2015 de omgevingsvergunning is verleend. Op http://bierton2.rssing.com/chan-51301026/all_p49.html had ik dat al vermeld.

Op facebook kom ik Molenslag Brouweirj tegen op https://nl-nl.facebook.com/Voswijckbrouw. Er zijn echt veel brouwerijen in Nederland. In 2016 was er een berichtj evan Brouweij Molenduyn op facebook: https://www.facebook.com/brouwerijmolenduyn/posts/ook-vandaag-zijn-we-geopend/871920566268284/.

Dus ofwel doen ze niets meer met facebook omdat ze druk aan het brouwen zijn, ofwel is er geen nieuws meer...

Openlucht Dubbel

Ik drink nu een Dubbel van het Arnhemse Openluchtmuseum. Het bier is bovengistend gebrouwen in het Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem, met -volgens het etiket- een link naar de historische brouwerij 'De Roskam' van brouwer Henry Nooren.

Het is een smaakvol bier. Volgens het etiket is de smaak natuurlijk, krachtig, bitter en zoet, licht aromatisch met een vleugje karamel. Ik herken de bitterheid en zoetheid niet zo afzonderlijk, want ze zijn goed in balans. Het is een vol bier, met een fluweelachtige afdronk, waarbij de 8% stevig is. 

Het wordt gebrouwen in het brouwerijmuseum:

Openluchtmuseum Arnhem:de bierbrouwerij!met biermuseum!

schiedamsglorie Gepubliceerd op 15 jun. 2015

In het museum is een dialoog waarbij een brouwerijmedewerker zijn ongeloof uit over het teloorgaan van hun bruine bier tegenover het nieuwe pilsner. Wat de link is met de brouwerij wordt niet duidelijk van het etiket.

Dan zelf maar even Google raadplegen:

Bierbrouwerij de Roskam
Bierbrouwerij de Roskam uit Ulvenhout is een bouwwerk in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem.
Geschiedenis
De bierbrouwerij werd omstreeks 1750 gebouwd in Ulvenhout. De laatste eigenaar, Henri Nooren (1875-1967), sloot in 1925 de brouwerij, wat in die tijd met vele kleine brouwerijen gebeurde.
Enkele jaren bleef het gebouw leeg staan, maar werd in 1938 door het Nederlands Openluchtmuseum aangekocht. In 1940 werd het gebouw gesloopt en in 1942-1943 herbouwd op het museumterrein in Arnhem. De bierketel was afkomstig uit Ulvenhout, de verdere inventaris kwam van Bierbrouwerij de Valk uit Sint Oedenrode.
In 2007 werd een moderne aanbouw aan de oude brouwerij toegevoegd. Sinds 20 december van dat jaar wordt er door het museum een eigen soort bier gebrouwen, genaamd: 't Goeye Goet. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Bierbrouwerij_de_Roskam)

Overigens is die moderne nieuwbouw -wat mij betreft- foeilelijk.

Bierbrouwerij De Roskam in Ulvenhout
Gegevens brouwerij
Land Nederland
Provincie Noord Brabant
Actieve brouwerij Nee (93 jaar geleden gestopt)
Opgericht in Onbekend
Gestopt in1925
Biermerken van Bierbrouwerij De Roskam in Ulvenhout
Geen biermerk bekend van Bierbrouwerij De Roskam in Ulvenhout.
Achtergrond informatie
Brouwersfamilie
Rond 1900 had elk dorp wel minimaal één brouwerij. De brouwer hoorde ook vaak tot de notabelen van het dorp. Henri Nooren, brouwer van De Roskam, stamde uit een echte brouwersfamilie. Al in 1791 brouwde Adriaan Nooren in Princenhage aan de Liesboslaan en kreeg van hem de naam De Koe. Vier generaties later (in 1889) kocht Nicolaas Nooren, broer van de Princenhaagse brouwer Jacobus De Roskam in Ulvenhout. Toen hij acht jaar later stierf, volgde broer Henri hem op en brouwde bovengistend donker bier.
...
Doodsteek
Dat de Brabantse brouwerijen in ras tempo verdwenen, had in eerste instantie te maken met de veranderende smaak van de consument. Die gaf steeds meer de voorkeur aan pils boven donker bier. De traditionele brouwerijen waren niet ingericht op het brouwen van ondergistend pils. Toen tijdens de eerste wereldoorlog de aanvoer van mout en graan stopte, sloten nog meer brouwerijen de deuren. Het afgekondigde bierbesluit van 1926 betekende voor de meeste nog overgebleven brouwerijen de doodsteek. Er werden hogere eisen gesteld aan kwaliteit en bereidingswijze van het bier. De brouwers moesten daartoe flink investeren en voor de meeste was dat onmogelijk. Een dochter "Wij waren thuis met drie meisjes. Omdat er geen zonen waren om het bedrijf op termijn over te nemen, heeft mijn vader niet geïnvesteerd en is hij gestopt met het brouwen. Mijn vader heeft nog heel wat jaren bier van De Koe afgenomen en gebotteld, zelfs nadat het brouwhuis werd afgebroken. Daarom is bij de sloop ook één van de bierkelders bewaard gebleven beugelflessen te bewaard." Het is in Ulvenhout het enige dat herinnert aan de tijd toen haar opa Henri Nooren bier brouwde.
Stoppen en doorgaan

In 1922 stopte brouwer Henri Nooren van Brouwerij de Roskam uit het Brabantse Ulvenhout met zijn brouwerij. Kleine bierbrouwers kregen zware klappen te verduren tijdens de eerste wereldoorlog toen de aanvoer van graan en brandstof. Ook was het heldere Beierse bier (pils) sterk in opkomst en ook schroefde het Bierbesluit van 1926 de kwaliteitseisen op. Deze 3 ontwikkelingen deden veel brouwerijen de das om. Brouwerij de Roskam staat vanaf de jaren 50 van de vorige eeuw in het Openluchtmuseum waar vanaf de winter van 2008 weer eindelijk echt bier gebrouwen. Arnhems bier welteverstaan!

De geschiedenis van De Roskam is representatief voor de ontwikkeling van brouwerijen in Brabant en Limburg. Daarom kocht het Nederlands Openluchtmuseum het gebouw en de bierketel. Het gebouw werd in 1940 steen voor steen afgebroken en weer opgebouwd in Arnhem.

(https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-brabant/ulvenhout/roskam-de)

Leuk weetje±

Adriaan van Campen destijds berucht als; "De schrik van de Baronie"heeft in 1773 gepoogd de eigenaar van De Roskam af te persen door te dreigen zijn boerderij in brand te steken. Hij is in zijn opzet niet geslaagd. Adriaan is in 1787 in Breda in het openbaar onthoofd, na eerst gruwelijk te zijn gemarteld. Hij was de laatste inwoner van Nederland die met het zwaard om het leven werd gebracht. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-brabant/ulvenhout/roskam-de)

Brouwerij De Roskam

Brouwerij De Roskam illustreert fraai de ontwikkelingsgang van veel Brabantse brouwerijen op lokaal niveau. Als zovele andere plaatselijke brouwerijtjes, is ook De Roskam uiteindelijk afgebroken. Maar het bijzondere is dat hij niet is verdwenen! Sterker nog: er wordt zelfs weer gebrouwen bij De Roskam, al is dat niet meer in Brabant.

De oude brouwerij is namelijk in 1940 overgebracht naar het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. In 2007 is daar een hypermodern brouwhuis aan de oude brouwerij gebouwd, waar men nu 21e-eeuws bier brouwt.

Dat had Nicolaas Nooren niet kunnen vermoeden, toen hij in 1889 de achttiende-eeuwse brouwerij De Roskam in Ulvenhout kocht. Vermoedelijk rond 1700 in bedrijf genomen, was de brouwerij eerst in handen van de familie Bastiaansen en daarna van de familie Karstens. Nooren zelf kwam ook uit een echte brouwersfamilie. Zijn betovergrootvader Adriaan Nooren brouwde al in 1791 in De Koe aan de Liesboslaan te Princenhage. Nicolaas stierf in 1907 en zijn broer Henri nam het bedrijf over.

In De Roskam werd het traditionele, bovengistend donker bier gebrouwen. Rond 1900 waren er meer dan 200 van dit soort brouwerijtjes in Noord-Brabant. In 1930 waren er daar nog maar 23 van over. De Roskam hoorde daar niet bij. Henri Nooren was met brouwen gestopt in 1925. Dat had alles te maken met het Bierbesluit van 1926, dat veel strengere eisen stelde aan onder andere de hygiëne in de brouwerij. Veel kleine brouwers konden de benodigde investeringen niet opbrengen en sloten de poort.

Maar het Bierbesluit was hoogstens de laatste druppel. Veel belangrijker nog was de veranderende smaak van de consument, die de voorkeur gaf aan pils boven donker bier. De traditionele brouwerijen waren niet ingericht op het brouwen van ondergistend pils en een omschakeling was bedrijfseconomisch vaak niet haalbaar.

Zo ook bij De Roskam: dochter Cor Elst-Nooren legde dat in 2008 in BN/De Stem uit: "Wij waren thuis met drie meisjes. Omdat er geen zonen waren om het bedrijf op termijn over te nemen, heeft mijn vader niet geïnvesteerd en is hij gestopt met het brouwen."

Brouwerij De Koe investeerde wel en bleef brouwen. Cor weer:  "Mijn vader heeft nog heel wat jaren bier van De Koe afgenomen en gebotteld. Zelfs nadat het brouwhuis was afgebroken, is hij daar mee doorgegaan. In één van de bierkelders werden de beugelflessen bewaard." 

Omdat de geschiedenis van De Roskam zo representatief is voor de ontwikkeling van brouwerijen in Brabant en Limburg kocht het Nederlands Openluchtmuseum het gebouw en de bierketel. Het gebouw werd in 1940 steen voor steen afgebroken en later weer opgebouwd in Arnhem.

(https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/brouwerij-de-roskam)

Vrijdag 1 juni [2018] vond de eerste Bierista rondleiding door de brouwerij van het Nederlands Openluchtmuseum plaats. Als Bierista profiteer je van een heleboel toffe voordelen. Zo ook gratis bezoekjes aan bijzondere brouwerijen in Nederland. Dit keer de ambachtelijke bierbrouwerij van het Openluchtmuseum in Arnhem. 

Traditie en vakmanschap

Wie wel eens in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem is geweest, weet dat er hier verschillende ambachtelijke vakmanschappen trots in ere worden gehouden. Dit geldt ook voor bierbrouwen. Achterop het terrein vind je naast een heuse eigen hoptuin, het oude brouwhuis en de nieuwe brouwerij. Met gevoel voor traditie en vakmanschap brouwt men hier in moderne ketels zeer smaakvol bier. Natuurlijk wordt er naast aangeleverde hoppen ook gebrouwen met de eigen (Magnum) hop uit de tuin naast de brouwerij.

...

Het oude brouwhuis 

Sinds de jaren 50 staat brouwerij De Roskam uit Ulvenhout in Noord-Brabant in het Nederlands Openluchtmuseum. De laatste bierbrouwer, Henri Nooren, brouwde er tot in de jaren twintig van de vorige eeuw vooral bovengistend bruin bier. Het gebouw werd steen voor steen afgebroken en daarna weer opgebouwd op het terrein in Arnhem. Omdat de geschiedenis van brouwerij De Roskam representatief is voor de ontwikkeling van brouwerijen in Brabant en Limburg heeft het Openluchtmuseum het gebouw en de bierketel destijds gekocht. 

Rond 1920 stagneerde de aanvoer van graan en brandstof door de Eerste Wereldoorlog. Kleine bierbrouwers kregen in die tijd zware klappen te verduren. In 1922 sloot brouwerij De Roskam haar deuren. Net zoals vele andere kleine brouwerijen, waaronder ook de Arnhemse bierbrouwerij De Kroon, konden zij het hoofd niet boven water houden. In 1940 werd brouwerij De Roskam weer opgebouwd in het Openluchtmuseum en was de historische brouwerij met brouwketel te bekijken. 

De nieuwe brouwerij

Na een halve eeuw puur als attractie te hebben gefunctioneerd, is de brouwerij nu al weer ruim 10 jaar in bedrijf. Sinds 2007 wordt er weer bier gebrouwen in de museumbrouwerij. De eerste bieren die de ketels verlieten waren ’t Goeye Goet Witbier en de eigen Pilsener. Deze bieren werden gebrouwen door (toentertijd) Nederlands Amateurkampioen Bierbrouwen Rob Meijer. 

Tegenwoordig bestaat het assortiment van deze brouwerij uit een heel aantal meer bieren en zijn de recepten gemoderniseerd. En dan hebben we het meer over de smaken en ingrediënten dan de manier van brouwen. Ambacht en traditie staat hier natuurlijk hoog in het vaandel. Maar het bovengistende Witbier van de brouwerij bevat tegenwoordig ook vlierbloesem. En ook de andere core bieren: Dubbel, Tripel en Pilsener zijn mooi op smaak.

Leven in de brouwerij

Er wordt ook geëxperimenteerd met vernieuwende smaken. Zo krijgen de Bierista’s een Barley Wine van het vat te proeven. Dit bier is vanaf 13 juli 2018 verkrijgbaar en is ter ere van een jubileum gebrouwen. Ook werd er voor het 10-jarig jubileum van de brouwerij eerder een jubileumbier gebrouwen. Er is dus volop leven in de brouwerij in Arnhem!

De rondleiding door het oude brouwhuis en de nieuwe brouwerij eindigt in het mooie proeflokaal, aangekleed met bierinfo op de wanden en video’s op de achtergrond. Hier worden de bieren van de brouwerij geproefd door de Bierista’s. Fijne reacties en feedback voor de brouwers en een belevenis voor de Bierista’s. (http://www.bierista.nl/biernieuws/actueel/rondleiding-openluchtmuseum-bieristas/)

Bierbrouwerij de Roskam

De bierbrouwerij werd omstreeks 1750 gebouwd in Ulvenhout. De laatste eigenaar, Henri Nooren , sloot in 1925 de brouwerij, wat in die tijd met vele kleine brouwerijen gebeurde.

Enkele jaren bleef het gebouw leeg staan, maar werd in 1938 door het Nederlands Openluchtmuseum aangekocht. In 1940 werd het gebouw gesloopt en in 1942-1943 herbouwd op het museumterrein in Arnhem. De bierketel was afkomstig uit Ulvenhout, de verdere inventaris kwam van Bierbrouwerij de Valk uit Sint Oedenrode. (https://www.routeyou.com/nl-nl/location/view/48087659/bierbrouwerij-de-roskam)

Bierbrouwerij uit Ulvenhout met moderne aanbouw, circa 1750

In De Roskam brouwde bierbrouwer Henri Nooren tot in de jaren twintig van de twintigste eeuw vooral bovengistend bruin bier. Brouwers combineerden hun beroep vaak met een ander beroep, zoals boer of herbergier. Deze brouwerij hoorde bij de pleisterplaats 'De Roskam'. De brouwer was dus tegelijkertijd herbergier. Net als vele andere dorpsbrouwerijen raakte De Roskam in de jaren na de Eerste Wereldoorlog in verval. Moordende concurrentie door schaalvergroting en een toenemende voorkeur voor ondergistende pils deden de brouwerijen de das om. Nu wordt in de aanbouw van het brouwhuis opnieuw bier gebrouwen. De brouwerij is in 1940 afgebroken en in 1941-1942 in het museum herbouwd. In 1995 is rechtsachter de brouwerij een expositieruimte aangebouwd. (https://www.openluchtmuseum.nl/collectie/object/198135)

Bierbrouwerij Nederlands Openluchtmuseum

Provincie: Gelderland

Opgericht: 2007 

KvK-nummer: 41050671

Brouwerijtype: Brouwerij

...

Vestiging Bierbrouwerij Nederlands Openluchtmuseum

Bezoekadres 

Schelmseweg 89 

6816 SJ Arnhem

Proeflokaal: Nee 

Rondleidingen: Nee 

Aangesloten bij [CRAFT]

Geschiedenis

Bron: www.openluchtmuseum.nl

Datum: donderdag 20 december 2007

Openluchtmuseum brouwt zijn eigen bier

Witbier en pilsener van 't Goeye Goet 20 december feestelijk ingewijd

Het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem brouwt sinds deze maand zijn eigen bier. Op 20 december werd tijdens een feestelijke bierproeverij het eerste vat officieel aangeslagen door directeur Jan Vaessen. Daarmee ging een lang gekoesterde wens in vervulling. Het Arnhemse museumbier wordt gebrouwen in de voormalige Brabantse bierbrouwerij De Roskam uit Ulvenhout die al meer dan een halve eeuw geleden werd overgeplaatst naar het Openluchtmuseum. De brouwerij was in het museumpark nog niet eerder in bedrijf. Zware klappen In 1922 stopte brouwer Henri Nooren van brouwerij De Roskam uit het Brabantse Ulvenhout met zijn bedrijf. In diezelfde tijd sloot ook de Arnhemse bierbrouwerij De Kroon' haar deuren. Kleine bierbrouwers kregen zware klappen te verduren toen de aanvoer van graan en brandstof in de eerste wereldoorlog stagneerde. Arnhems bier Bovendien was het heldere Beierse bier (pils) sterk in opkomst en ook schroefde het Bierbesluit van 1926 de kwaliteitseisen belangrijk op. Deze ontwikkelingen deden veel brouwerijen de das om. In Brouwerij De Roskam wordt na meer dan een halve eeuw in het Openluchtmuseum vanaf deze winter weer eindelijk echt bier gebrouwen. Arnhems bier welteverstaan. Leven in de brouwerij Naast de historische brouwerij met originele bierketel, is in de afgelopen maanden een kleinschalige maar professionele bierbrouwerij ingericht. Niemand minder dan de Nederlands amateurkampioen bierbrouwen Rob Meijer (foto boven, met zijn glas) bereidt daar het smakelijke 'museale' gerstenat op eigentijdse wijze.  (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=1085&task=display&controller=brewery&view=brewery&option=com_senb&d052a27d559c1506ae629e592d877bfa=1)

De Roskam, afgebroken maar niet verdwenen

18 mrt 2008, 07:23 - De achttiende-eeuwse Ulvenhoutse brouwerij De Roskam is één van de vele brouwerijen die ooit in Brabant stonden.

Redactie 18-03-08, 07:23 Laatste update: 03-04-17, 18:56 

(https://www.bndestem.nl/breda/de-roskam-afgebroken-maar-niet-verdwenen~ad15d6c9/)

Nederlands Openluchtmuseum brouwt eigen bier

ARNHEM - Arnhemse bieren vloeien rijkelijk in het Nederlands Openlucht Museum in Arnhem. Liefhebbers konden afgelopen donderdag happen in de schuimkragen van de diverse bieren van 't Goeye Goet, de in Arnhem op ambachtelijke wijze geproduceerde bieren van het Openluchtmuseum.

Redactie 17-07-09, 12:02 Laatste update: 30-03-17, 05:18 

Die zijn nu voor het eerst te koop buiten het museum in wijnhandel en slijterij Barrique aan de Pauwstraat in Arnhem. Daar werd donderdag in brouwerij De Roskam, die sinds 2007 weer in gebruik is, op gedronken, onder andere door Peter Lambregts van Barrique en bierbrouwer Rob Meijer, die verantwoordelijk is voor het bekroonde 't Goeye Goet Dubbel, een stevig bovengistend bruin bier. (https://www.gelderlander.nl/arnhem/nederlands-openluchtmuseum-brouwt-eigen-bier~accb3848/)

Arnhems bier beste van Gelderland

ARNHEM - In Arnhem wordt het beste bier van Gelderland geschonken. Het stevig bovengistend bruin bier van het Nederlands Openluchtmuseum kwam als beste uit de bus bij de verkiezing van de Gelderse 'Held van de Smaak'. Deze jaarlijkse, door de plaatselijke afdeling van Slow Food Rijnzoet gehouden verkiezing, stond dit keer in het teken van ambachtelijk en streekgebonden bier.

Redactie 02-07-09, 11:31 Laatste update: 30-03-17, 01:56 

(https://www.gelderlander.nl/arnhem/arnhems-bier-beste-van-gelderland~a035a77c2/)

Het Nederlands Openluchtmuseum is een openluchtmuseum in Arnhem en was tot 1991 een rijksmuseum. De gebouwen en voorwerpen bleven echter in eigendom van het Rijk.[4] Het museum geeft een beeld van het leven in Nederland gedurende de laatste eeuwen. Wonen en werken van de Nederlanders worden aan de hand van veelal verplaatste originele gebouwen zoals diverse soorten boerderijen, een aantal molens, een Zeeuwse kerk en een stoomzuivelfabriek in beeld gebracht,... Het openluchtmuseum kwam tot stand mede dankzij de historicus Frederic Adolph Hoefer, die in april 1912 het plan opperde om een openluchtmuseum te bouwen, in navolging van soortgelijke musea die hij in Scandinavië had bezocht. ...Het Brouwhuis uit Ulvenhout heeft sinds 1937 een plek in het Openluchtmuseum. Wat is nog mooier dan vertellen over bierbrouwen? Zélf brouwen! Sinds 2007 stroomt het museumbier rijkelijk en blijkt een groot succes. In de moderne aanbouw wordt het bier gebrouwen op eigentijdse wijze.

Op 13 mei 2014 openen de brouwers het seizoen vanachter hun nieuwe brouwmeubel. In het oude brouwhuis beleef je met vernieuwde presentaties hoe het brouwen er in het jaar 1910 in Brabant aan toe ging. Deze herinrichting is mogelijk gemaakt dankzij de deelnemers van de BankGiro Loterij. U bent van harte uitgenodigd om te komen kijken. En proeven!

Het vrijgekomen stuk grond naast de brouwerij vraagt om de aanplant van een hoppetuin. En geheel in stijl: op een traditionele wijze (vgl. oude brouwerij) en op de moderne wijze (vgl. museumbierbrouwerij). Het Openluchtmuseum plaatst tien rijen 'modern'; rijen van 20 meter lang en met palen van 5 meter. De palen zijn inmiddels gearriveerd, nu nog de 600 meter draad en de hopplanten. Niet zomaar hopplanten maar rassen die we in de brouwerij zouden kunnen gebruiken. Deze zijn besteld in Duitsland (Gaat u deze maand nog naar Beieren? Laat even weten!).

Er komen ook vier rijen 'traditioneel'; met wilgen staken tot een meter of 3 in een wigwamvorm. Tussen de staken wordt een flink gat gegraven, de zogenaamde hoppekuil, waarin een flinke hoeveelheid mest wordt ondergespit. Of dit allemaal dit voorjaar gaat lukken? Ach, het genot zit in het verlangen (www.openluchtmuseum.nl/win-lentebier/).

(http://biervat.blogspot.com/2016/02/t-goey-goet-de-roskam-arnhem.html)

Bierbrouwer Meijer neemt afscheid van Openluchtmuseum

Datum: 05-03-2013

Bierbrouwer Rob Meijer van het Nederlands Openluchtmuseum is op 1 maart met pensioen gegaan. Zijn opvolger is Patrick Leenders. Rob Meijer kwam in 2007 in dienst toen het Nederlands Openluchtmuseum besloot bier te gaan brouwen in de Brabantse bierbrouwerij De Roskam. Deze brouwerij was meer dan een halve eeuw eerder al overgeplaatst van Ulvenhout naar het museumpark te Arnhem. In de museumbrouwerij worden nu acht bieren gebrouwen onder eigen merk ’t GoeyeGoet.

Ambachtelijk brouwen

In 2007 begon Meijer met het ambachtelijk brouwen van pils en witbier van het eigen museummerk ’t GoeyeGoet. Inmiddels bestaat het brouwersteam uit elf gemotiveerde vrijwilligers en is de productie gestegen van 15.000 liter in 2008 naar 32.000 in 2012. Het assortiment van ’t GoeyeGoet is uitgebreid met dubbel, tripel, lentebier, oogstbier, herfstbock en winterbier.  (https://biermagazine.nl/bier/22/52/bierbrouwer_meijer_neemt_afscheid_van_openluchtmuseum.html)

Tja ik kan nog niks vinden over een link tussen de dubbel en de historische brouwerij. Wel interessant om te zien dat de brouwerij al in de jaren veertig is verplaatst, tijdens de tweede wereldoorlog!? Hoe gaat dat in z'n werk? Hebben de Duitsers dat laten gebeuren? Duitsers en bier is natuurlijk een goede combinatie, maar was er niet zoiets als Arbeitseinsatz (dwangarbeid in Duitsland, zie https://nl.wikipedia.org/wiki/Arbeitseinsatz)? Wie zou dan die brouwerij hebben verplaatst? En hoe? Auto's waren er toen nog niet...Ik ben geïntrigeerd door dit feitje. Misschien toch een keertje het museum bezoeken om dat te vragen...

Google ban? dus verhuisd...

Dit blog is verhuisd, doordat Google dit blog weerde met een rood scherm:

“De volgende website bevat malware
Cybercriminelen op biervat.blogspot.nl proberen mogelijk gevaarlijke programma's op je computer te installeren waarmee je gegevens kunnen worden gestolen of verwijderd (bijvoorbeeld foto's, wachtwoorden, berichten en creditcarddetails).
Informatie over mogelijke beveiligingsincidenten automatisch melden aan Google. Privacybeleid”
M'n blog was gehackt. Ik kon er zelf niet meer in. Op https://www.google.com/chrome/browser/privacy/whitepaper.html?hl=nl#extendedreport staat er een hoop informatie over Google Chrome (?) (http://biervat2.blogspot.com/2017/12/biervatblogspotcom.html)

Ik ga dus verder op http://biervat2.blogspot.com/

Op https://productforums.google.com/forum/#!topic/blogger/xluldR6t0uQ;context-place=topicsearchin/blogger/malware zie ik exact het plaatje wat ik ook te zien kreeg. Als oplossing zeggen ze: One of your post has a image from the malware site casing the issue.
Op https://productforums.google.com/forum/#!topic/blogger/xxQOc8ZlP8A;context-place=topicsearchin/blogger/malware lees ik een goede vraag: How do I detect malware code on my blog. Ik vind er dan ook als antwoord: So from what I know malware is typically hidden in 3rd party ad-code. Basically to do this manually you'll be looking through the HTML of your template (Blogger Dashboard > Template > Edit HTML) expand all the lines of code, and then look for links that you don't recognize.
Als website wordt verwezen naar https://www.quttera.com/
Ik open die pagine en plak mijn blog erin. Als reactie zie ik “Site blacklisted!”. Als report lees ik:
Normalized URL: http://biervat.blogspot.nl:80
Submission date: Sat Feb 11 21:23:08 2017
Server IP address: 172.217.17.65
Country: United States
Server: GSE
Malicious files: 0
Suspicious files: 0
Potentially Suspicious files: 0
Clean files: 4
External links detected: 46
Iframes scanned: 0
Blacklisted: Yes
(http://biervat2.blogspot.com/2017/12/biervatblogspotcom.html)

Tja ik ben geen programmeur, ik drink bier en schrijf erover op een blog...

Als ik via https://www.quttera.com/ nog een keer scan krijg ik als resultaat:
Normalized URL: http://biervat.blogspot.com:80
Submission date: Sat Aug 11 21:19:44 2018
Server IP address: 216.58.204.129
Country: United States
Server: GSE
Malicious files: 0
Suspicious files: 0
Potentially Suspicious files: 0
Clean files: 31
External links detected: 1463
Iframes scanned: 10
Blacklisted: No
(https://www.quttera.com/detailed_report/biervat.blogspot.com)

Bizar, want ik heb niks veranderd of zo na mijn eerste pogingen...  Ik kan dus eigenlijk weer 'terug verhuizen'...

H41 ervaringen

Arno van Loon beschrijft H41 op http://www.biernet.nl/blog/heineken-h41-hoe-smaakt-dit-bier:

Heineken H41 werd begin april geïntroduceerd door Heineken. De naam associeert met het oergist wat is ontdekt in Patagonië. Deze plaats ligt 41 graden zuiderbreedte, vandaar de naam Heineken H41. H41 werd beschreven door Heineken als een lagerbier met duidelijk kruidige ondertonen, maar is dit ook te proeven? (www.biernet.nl/blog/heineken-h41-hoe-smaakt-dit-bier)

Technische gegevens Heineken H41
Alcohol: 5,3 %
​Stamwortgehalte: 14%
Bitterheid: 23,5 EBU
Kleur is goudkleurig (geen EBC bekend)
Wat mij vooral opviel na het zien van deze gegevens, was de lage bitterheid en het relatief hoge stamwortgehalte.
Op het bieretiket wordt vermeld dat het sulfiet bevat, wat mijns inziens vrij opmerkelijk is, omdat ik dit nog bijna nooit op een bieretiket heb gezien.
Een ander opmerkelijk iets wat op het etiket wordt beschreven, is dat het hopextract bevat. Dit was volgens mij niet nodig geweest, wat ik jammer vind.
...
Tijdens het proeven
Uiterlijk: Het bier is goudkleurig en heeft een schuimkraag die al snel verdwijnt.
Geur: Heineken H41 heeft het een sterke, fruitige en moutige geur.
Smaak: Moutig, zoet met een klein zuurtje wat niet overheerst. De nasmaak is moutig, die even blijft hangen  (www.biernet.nl/blog/heineken-h41-hoe-smaakt-dit-bier).

Conclusie
Over het algemeen was het een goede poging van Heineken, maar naar mijn idee niet onderscheidend genoeg om de hogere prijs te rechtvaardigen. Het is daarom voor mij geen ''aanwinst'' in de biermarkt. Wat meer hop was wel beter geweest.
Het lijkt naar mijn idee te veel op een Duitse Helles. In Duitsland laten ze zien dat je met relatief weinig alcohol lekkere opvallende lagerbieren kunt maken  (www.biernet.nl/blog/heineken-h41-hoe-smaakt-dit-bier).

Arno van Loon vond het dus een goed bier, maar geen 'aanwinst'...

[edit november 2016: ik heb het bier nog steeds niet gezien... krijg zo wel het gevoel dat ik in de periferie van Nederland woon...]

[edit december 2016: met nog enkele dagen voor het einde van het jaar kwam ik eindelijk dit bier tegen: H41. Ik dronk een Heinekenpilsje en dag het op de kaart. Dit kon ik niet laten. Het pilsje was van de tap, maar de H41 werd geserveerd in een flesje.  En wat vond ik er van? De geur was vies. Dat was al een anticlimax. De kleur en het schuim kon ik niet helemaal inschatten, want het was donker en mijn schenkkwaliteiten zijn ook niet geweldig. De smaak is fruitig en gistig, zoals ambachtelijk bier. Heineken heeft verdorie een craftbeer gebrouwen! Op het etiket is een handtekening gezet van de meesterbrouwer, ook dat doet craft aan. Aandacht voor een persoon in plaats van enkel het bedrijf...]

Ambachtelijk

Ambachtelijk, ik begon er gister al over, is niet zelf zo maar wat doen. Ambachtelijk verwijst naar ambacht, een vak, een kunde. Een ambachtsman (of -vrouw) is iemand die iets kan. Een ambachtelijk product is een product dat is gemaakt met een visie, niet aan de lopende band in serie, maar als uniek object. Zo zijn er oude ambachten zoals pottenbakken, textiel-weven, riet-weven, koken en dergelijke. Bierbrouwen kan daar ook onder vallen.

Echter, als je kijkt bij een brouwerij als Heineken is zo'n brouwerij eigenlijk een fabriek. Dat is niet ambachtelijk te noemen. Dus dan kijken we naar een kleine brouwerij, maar ook daar zie je vaak al ketels, warmtewisselaars, leidingen, installaties en computergestuurde systemen. Waar is de ambachtspersoon die de roerstok hanteert? Die bepaald wanneer het bier goed is?

Volgens mij is de hobbybrouwer die zelf in een pan roert en daar heel goed in is, ambachtelijker dan een echte brouwer die met een brouwinstallatie werkt met vaste recepten. Al is een zelfbrouwer die zo maar wat doet minder succesvol. Ook een echte brouwer met installatie kan natuurlijk zijn eigen persoonlijkheid in het bier kwijt, maar hoe weet je dat?

Bij de Keuringsdienst van Waarde is al eens aandacht besteedt aan ambachtelijke chips. Die bleken ook niet met de hand te worden gemaakt, maar met een machine. De fabrikant heeft zich vervolgens beklaagd over het programma (zie www.rvdj.nl/2014/40).

Op 27 april 2014 is een aflevering van het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde uitgezonden waarin is onderzocht wat het verschil is tussen ‘gewone’ fabriekschips en duurdere varianten, zoals ‘handgebakken’ en ‘ambachtelijke’ chips. In dat verband is uitgebreid aandacht besteed aan de chips van klaagster. In de uitzending is vermeld dat op de verpakking van de chips van klaagster is te lezen dat deze chips ‘op de boerderij’ worden gebakken en dat op de achterkant de naam staat van de persoon die de chips gebakken heeft.
Eerst voert de verslaggever een telefoongesprek met een medewerker van supermarktketen Marqt. De verslaggever stelt de vraag of ‘op de boerderij gebakken chips beter zij dan chips die zijn gebakken in een fabriek’. De medewerker van Marqt antwoordt hierop: “De Hoeksche Chips zijn in ieder geval op een ambachtelijke manier gebakken en ja, niet machinaal zoals een Lays Chips zeg maar. Het zijn echt ambachtelijk gebakken chips en als het goed is, staat op de zak zelfs de persoon die de chips gebakken heeft.”
Hierna worden beelden getoond van een bezoek aan de boerderij van klaagster, waarbij onder anderen de heer Scheele – aangeduid als ‘ambachtelijk chipsbakker’ – is geïnterviewd. Direct bij aankomst vraagt de verslaggever aan Scheele: “U weet hoe je handgebakken chips maakt.” Scheele antwoordt daarop: “Dat proberen we te maken ja, dat klopt.” De verslaggever vraagt: “Mag ik dat zien?” Waarop Scheele zegt: “Kom binnen.” Hierna worden verschillende machines in beeld gebracht en licht Scheele een aantal onderdelen van het productieproces toe. De verslaggever praat met Scheele ook over de vermelding van namen op de verpakking. Hij vraagt onder meer aan Scheele: “Maar het gebeurt allemaal met machines, toch?”. Scheele antwoordt hierop: “Jawel, maar je moet dat natuurlijk wel aanpakken. Als jij thuis zit te koken, dan zeg je toch ook ‘ik heb gekookt’, dan zeg je toch ook niet ‘die pan heeft het gedaan’. En jij hebt toch bepaald hoe lang je kookt en wat je erbij doet. Het blijft mensenwerk.” De verslaggever zegt vervolgens: “Dus jouw chips is met de hand ingesteld, dat is wel met de hand gebeurd.”
 ...
Op de zitting licht de heer Scheele [van De Hoeksche Chips] de werkwijze van klaagster verder toe. Het verschil met andere chips zit in de aardappel, de manier van behandelen van de chips, de bakwijze en de keuze van de ingrediënten. Hij meent dat in de uitzending totaal voorbij gegaan is aan de verschillen tussen de diverse soorten chips. Er is gezocht naar de overeenkomsten en die zijn op een suggestieve manier in beeld gebracht. Scheele heeft met de beste bedoelingen zijn bedrijf opengezet. Hij had het idee dat hij samen met KvW grote ondernemingen aan de kaak zou stellen. In plaatst daarvan is de werkwijze van klaagster aan de kaak gesteld en Scheele heeft het gevoel dat hij in het programma is misbruikt. Verder erkent hij dat op internet nog een oude webpagina van klaagster bestaat uit 2005, waarop de aanduiding ‘handgebakken’ wordt gebruikt. Het gaat om een oud logo, toen nog wel met de hand werd gebakken. Deze pagina zal worden aangepast. Ten slotte merkt Scheele op dat hij in negatieve zin op de uitzending is aangesproken.
KvW stelt daar tegenover dat in de hele aanloop naar het bezoek bij klaagster op geen enkel moment is beweerd dat de chips van klaagster ‘handgebakken’ en/of dat dit op de verpakking zou staan. In een gesprek met koks van Hotel l’Europe worden de chips van klaagster voor het eerst besproken. Robert Kranenborg vertelt dat hij op de verpakking de vermelding ‘op de boerderij gebakken’ ziet. Met de medewerker van Marqt is besproken, wat dat zou betekenen. De chips van klaagster zijn verder omschreven als ‘ambachtelijke chips’. In het bezoek aan de boerderij van klaagster probeert de verslaggever te onderzoeken waarin klaagster zich onderscheidt van bijvoorbeeld Lays Chips; op welke manier is het ambacht terug te vinden in het productieproces, wat betekent de naam van de chipsbakker op de zak en welke mate van handenarbeid wordt gebruikt tijdens het bakproces?
Volgens KvW is in de uitzending geen onjuist beeld geschetst van klaagster en is niet de suggestie gewekt dat klaagster de consument zou misleiden. In dat verband wijst KvW er nog op dat klaagster zelf op haar website spreekt van ‘handgebakken chips’ en dit in ieder geval in een bericht van 2008 zo naar buiten toe heeft gecommuniceerd.
De Raad kan zich voorstellen dat een persoon of organisatie die onderwerp is van een uitzending van Keuringsdienst van Waarde, daarop – gezien de opzet van het programma – negatief wordt aangesproken. De Raad begrijpt dat klaagster dit als vervelend ervaart, maar meent dat zij objectief bezien niet negatief is neergezet en dat geen sprake is van onjuiste, tendentieuze berichtgeving.
KvW heeft niet gesuggereerd dat klaagster de consument met verkeerde informatie probeert te misleiden. Voor de gemiddelde kijker is duidelijk dat de chips van klaagster niet ‘handgebakken’ zijn en ook niet met die aanduiding door klaagster worden verkocht. De heer Scheele is in de uitzending uitgebreid aan het woord gelaten en heeft helder toegelicht hoe de chips van klaagster worden gebakken. In de uitzending wordt verklaard wat de aanduiding ‘op de boerderij gebakken’ betekent – de bakkerij bevindt zich in een boerenschuur – en uitgelegd wat precies de invloed is van de persoon, die op de verpakking als maker van de chips is vermeld.
De Raad meent dat een waarheidsgetrouw beeld van klaagster is geschetst en dat Keuringsdienst van Waarde journalistiek zorgvuldig heeft gehandeld (zie www.rvdj.nl/2014/40).

Dus de chipsmaker werkte ambachtelijk!? Ambachtelijk kan dus toch met machines? "Het verschil met andere chips zit in de aardappel, de manier van behandelen van de chips, de bakwijze en de keuze van de ingrediënten. " Dat zou ook bi bier het geval kunnen zijn? Dat het verschil tussen fabrieksbier en ambachtelijk bier zit in de ingrediënten (niet een grote partij voor goedkoop, maar selectie op kwaliteit (en dan echt, niet enkel op gebied van marketing)) manier van brouwen (niet geautomatiseerd, maar op eigen inzicht).  Kloosterbier te vergelijken met boerderijchips. alhoewel... bij kloosterbier is het soms enkel een verwijzing naar een klooster.

Ik heb overigens ook een spijkerbroek waarop staat dat ze zijn ge-'crafted'. Ook bij andere kleding zie je die tekst van 'crafted goods' en dergelijke. Crafted slaat dan volgens mij enkel op het feit dat het is gemaakt. Textiel is -haute couture en zelfgemaakte alto-dingen- massaproductie.

Ik vind dat veel microbrouwerijen ook kleine industrie zijn. Industrie schijnt ook maar en woord te zijn voor maken. Industrie heeft in de volksmond vaak de associatie met grote bedrijven zoals Heineken. Toch vallen kleine brouwerijtjes onder industrieel vervaardigen van voedsel in het Activiteitenbesluit. Daar is geen verschil in ambachtelijk of niet. Dus of je het nu bier maakt naar eigen inzicht in een pan op een houtvuur met eigen geteelde ingrediënten aan de hand van oma's geheime familierecept of in een high-tech Wi-fi brouwinstallatie met vooringeprogrammeerde receptuur en geleverde bijbehorende 'bierpads' zonder enige eigen inbreng bieden vallen daaronder....

Als je dus enkel kan zien of iets ambachtelijk is, hoe kun je dat dan zien? Vaak is bij een brouwerij toch een rondleiding met iemand van de PR die niet veel weet van het proces, of een ingehuurd iemand die wel enthousiast is, maar weinig weet van hoe het er echt aan toe gaat... Wat voor aanwijzingen kun je vinden bij een brouwerij waaruit blijkt dat het wel ambachtelijk is? Het aantal vaten? Hoe groter, hoe minder ambachtelijk? Hoe meer pompen en appendages hoe minder ambachtelijk? Hoe meer waterslotjes hoe ambachtelijk? Kleine verpakkingen t.o.v. grote big bags? Handgeschreven instructies i.p.v. uitgewerkte serieuze dingen? Zou bierhumor een symptoom zijn van de ambachtelijkheid? De werkmentaliteit? Zou dat het zijn?

BioSpitits B.V.. en anderen

Op internet vond ik op www.ofgv.nl/friksbeheer/wp-content/uploads/2014/03/Bijlage-1-Melding-A9R39E3-Markerkant-10-30-te-Almere.pdf:
De realisatie van een kleine, biologische proefbrouwerij/jeneverstokerij met een bescheiden
proeflokaal. Er wordt gebruik gemaakt van een kleine brouw­ en distilleer(potstill) installatie. Tevens
is er nog een water demineralisering installatie aanwezig. Deze installaties maken gebruik van
elektriciteit (efficiënt en veilig) en water. Zowel elektriciteit­ als de wateraansluiting is al in het pand
aanwezig. Naast de brouw/stook installatie zal ook de vergisting van fruit­ en moutwijnen en de
opslag van ingrediënten en verpakkingsmateriaal binnen dezelfde inrichting plaatsvinden. Afvoer
van restproducten (AGF) zullen bij de bio­boerderij op de Kemphaan en bestaande
kinderboerderijen in Almere worden afgezet en daar als veevoer nuttig worden toegepast. De
voorziene omvang van de proefbrouwerij/distilleerderij is kleinschalig te noemen. De
proefbrouwerij/distilleerderij hanteert een maximale brouwcapaciteit van 200 liter per batch en een
distilleercapaciteit (potstill) van 125 liter, wat resulteert in ca. 40 liter eindproduct per batch. Op
jaarbasis zal circa 10.000 liter bier en circa 1.600 liter gedistilleerd worden geproduceerd (www.ofgv.nl/friksbeheer/wp-content/uploads/2014/03/Bijlage-1-Melding-A9R39E3-Markerkant-10-30-te-Almere.pdf).

BioSpirits is de eerste ambachtelijke, 100% biologisch gecertificeerde distilleerderij in Nederland. Door het verwerken van uitsluitend biologisch geteelde en gecertificeerde grondstoffen, veel geduld en ouderwets vakmanschap bereiken wij een smaak en kwaliteit die voor de industriële distilleerderij al lang niet meer haalbaar is (www.biospirits.nl/). Het is een melding Activiteitenbesluit, waarover ik vorig jaar hier al schreef.

Er staat niet veel over bier, dus keek ik hier en hier wat verder maar dat ging weer ergens anders over. Het bedrijf Twilmij slaat biergist op. Heineken Nederland BV, heeft een verpakkingsruimte omgebouwd naar een doseerruimte op de locatie Rietveldenweg 25 te 's-Hertogenbosch. Verpakte gevaarlijke stoffen en CMR-stoffen moeten worden opgeslagen in de doseerhal. In de doseerhal mag zowel de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen plaats vinden als het doseren (toevoegen) van die stoffen aan het bierproductieproces. 

In de bierbrouwerij te 's-Hertogenbosch worden steeds meer verschillende biersoorten gebrouwen.

Daarvoor is het nodig om hulpstoffen (flavours) tijdens het productieproces toe te voegen. Deze

flavours geven een bepaald aroma aan het bier. Veel van deze flavours zijn op basisvan ethanol en

vallen daardoor onder de definitie van brandbare vloeistoffen. De laatste jaren zijn op diverse

plekken in het bedrijf doseerpunten ontstaan. Vanwege het brandgevaar is dit een onwenselijke

situatie. Het doseren zal nu vanuit één ruimte plaatsvinden, de zogenaamde doseerhal. In deze

ruimte zullen de te doseren stoffen opgeslagen en aan het proces toegevoegd worden. Een

belangrijke veiligheidsmaatregel in deze ruimte is dat de ruimte gekoeld wordt, zodat het vlampunt

van de in de ruimte aanwezige stoffen nooit wordt bereikt. De koeling wordt verzorgd door de

bestaande ammoniakkoeling, die over voldoende capaciteit beschikt. De ammoniakkoelinstallatie

wordt dus niet uitgebreid. In de ruimte wordt 100 ton aan flavours opgeslagen, waarvan maximaal 45

ton flavours vallend in de ADRklasse3 (vlampunt> 21 oe en < 60 0q3. De aangevraagdeverandering

zal niet leiden tot een productieverhoging". Samengevat behelst de aanvraag niet meer dan het

centraliseren van de bestaande doseeractiviteiten..... In deze productiehal werd tot 2015 bier in de verpakkingsvorm beertender verpakt. Deze lijn is begin 2015 buiten bedrijf gesteld en ontmanteld. De aan- en afvoerbewegingen die plaatsvonden naar de beertenderlijn (aanleveren lege emballage en afvoeren volle verpakkingen) komen nagenoeg overeen met de transportbewegingen voor de doseerhal. Het aantal transportbewegingen zal zeker niet meer worden dan in de vergunde situatie. (Z/004725, 23 juni 2016).

Heineken Nederland BV, Rietveldenweg 25 te ’s-Hertogenbosch heeft op 20 november 2013 de plaatsing van twee suikersilo’s aangevraagd. Door het plaatsen van de twee suikersilo’s (met vloeibare suiker) zal de vergunde productiecapaciteit van 8 miljoen hectoliter bier niet overschreden worden. In de tanks wordt stroperig, vloeibare suiker opgeslagen. We beoordelen dit als een nietbodembedreigende stof. De voorschriften voor de opslag van suiker zijn opgenomen in het Activiteitenbesluit (C2135826/3602985, 6 juni 2014).

Ook vind ik een vergunningaanvraag van Bierbrouwerij Glassbier Leerdam uit 2014. Deze gaat over het volgende:

De oprichting van een ambachtelijke bierbrouwerij in een bedrijfsverzamelgebouw op de begane

grond aan de Energieweg 17P te Leerdam.

De aard van de inrichting is het brouwen van bier, vergisten, lageren van het bier en daarna

het afvullen in recycle bare wegwerp flessen en/of fusten

De grondstoffen die worden gebruikt zijn; water, mout, hop en gist. De vrijgekomen

bijproducten zijn bostel en een geringe hoeveelheid, gist.

De maximale jaarproductie is ca. 3000 liter en het brouwen zal alleen plaats vinden in de

maanden met een R in de maand dit i.v.m. infectie van het bier door omgevingstemperaturen

boven de 23 graden. Deze maximale brouwcapaciteit is gekoppeld aan de locatie.

De brouwinstallatie bestaat uit een elektrische kookketel van 60 liter en een elektrische

brouwketel van 150 liter. De gisttanks zijn 2x 300 liter en de lagertanks zijn 2x 330 liter.

De mout zal voor het brouwproces worden geschroot in een schrootmolen.

De productie capaciteit is gekoppeld aan het lageren in de koeling met een minimale tijd van 6

weken per biersoort.

Bij het brouwen worden gerst, mout, hop en gist ingezet. Per recept kan er

maximaal 150 liter bier worden vervaardigd. Na 2 weken vergisting en minimaal 6

weken lagering wordt op fles of fust afgevuld. Tijdens het productie proces treden er

verliezen op die per brouwsel afwijken. (wortbereiding, gisting, lagering of koken van

de wort).

Bottelen gebeurt handmatig met behulp van een afvulapparaat. Dit apparaat

bepaalt het afvulniveau. Het afsluiten van de fles met een kroonkurk is handmatig en

het etiketteren met een halfautomaat etiketteer machine.

Na de bierbereiding en filtratie zal er een restproduct zijn die gebruikt kan worden als veevoer. Ook

kan er Bierbostelbrood van gebakken worden. Momenteel brengen wij de bostel, na het brouwproces,

naar een melkboerderij in de omgeving. Opslag, vervoer en overslag van deze co-producten volgens

GMP diervoedersector 2000.

De brouwerij werkt volgens de hygiënecode voor brouwers HACCP code 20-11-2002 versie 1,4.

Wij werken volgens de beheersmaatregelen die moeten worden geverifieerd volgens het

kwaliteitshandboek inkoop grondstoffen en productie e.e.a. volgens de bierverordening 1997.

Eveneens zijn hierbij opgenomen de algemene hygiënemaatregelen behorende tot het bedrijfsbasis

programma (BBP)

Alcohol

Afhankelijk van de biersoort zullen er twee categorieën bier worden gemaakt met een extractgehalte

van de stamwort in graden Plato voor bier categorie I maximaal 15,5 graden Plato en bier categorie S

boven 15,5 graden Plato.

Volgens de vergunning van de douane vergunningsnummer; NL00740005031 zullen alle

geproduceerde flessen en fusten in de AGP ruimte per kwartaal worden uitgeslagen op basis van

voorraadmutaties en financiële administratie. De netto geproduceerde hoeveelheid bier wordt belast

met accijns volgens de categorie graden Plato. Op 15 mei 2014 is er een algemene controle geweest

van de Douane Nijmegen en volgens de inspecteur geeft het onderzoek geen aanleiding tot correcties (https://repository.officiele-overheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-2014-13518/1/Bijlage/exb-2014-13518.pdf).

De onderzoekslocatie is gelegen aan de Rijksweg 17-19 en Rosstraat 4a en 4b te Gulpen en

is kadastraal bekend als gemeente Gulpen, sectie A, nummers 3191, 4572, 4573, 3803 en

3650 (ged). De locatie heeft een oppervlakte van circa 3.000 m2. ... de locatie gelegen aan de Rijksweg 17-19 en Rosstraat 4a en 4b te Gulpen (bekend als Gulpener Bierbrouwerij) ...

De brouwerij is in 1965 vernieuwd door een brouwhuis, een nieuwe azijnfabriek, een

distilleerderij met centraal magazijn (1971) en een wijnhal. In de periode 1978-1979 vond

een reorganisatie plaats waarbij de B.V. Gulpener Azijn- en Mosterdfabriek en de B.V.

Gulpener Bierbrouwerij onafhankelijk van elkaar hun werkzaamheden voortzetten. 

De oude bierbrouwerij is onderkelderd. De kelder is gemetseld en heeft een betonvloer. De

verdiepingsvloeren zijn deels van beton en deels van hout. De muren zijn gemetseld en in de

werkplaats staan stalen stelkozijnen in de buitengevels. Op het dak liggen dakpannen en een

gedeelte is plat dak. De fietsenstalling en opslag van horecamateriaal bestaan uit gemetselde

muren en asbestverdachte dakbedekking. 

...

Op 16 september 1963 is door de procuaratiehouders der N.V. Gulpener Bierbrouwerij,

Distilleerderij en Azijnfabriek een aanvraag ingediend voor het aanbrengen van twee ventilatoren

(kadastrale aanduiding onbekend). De bouwvergunning is op 19 september 1963 verleend. 

Op 8 juli 1964 is door N.V. Gulpener Bierbrouwerij, Distilleerderij en Azijnfabriek een aanvraag

ingediend voor het bouwen van 3 silo’s voor het brouwhuis (sectie A 3172). De bouwvergunning is

op 21 augustus 1964 verleend. 

Op 1 april 1965 is door N.V. Gulpener Bierbrouwerij, Distilleerderij en Azijnfabriek een aanvraag

ingediend voor de tweede bouwfase van het brouwhuis (sectie A 3172). De bouwvergunning is op

11 juni 1965 verleend. 

Op 12 november 1974 is door Gulpener Bierbrouwerij Gulpen een aanvraag ingediend voor het

bouwen van een (overkapping) lagertankhal (sectie A 3172). De bouwvergunning is op 22 april 1975

verleend. 

Door Gulpener Bierbrouwerij B.V. is een aanvraag ingediend voor het vergroten van een

opslagloods / lagertanks (sectie A 3650). Aandachtspunt is de groothoogte van de reeds aanwezige

tanks. De bouwvergunning is op 8 november 1988 verleend. 

Op 16 oktober 1989 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het bouwen

van een brouwhuis (geen kadastrale aanduiding). De bouwvergunning is op 31 oktober 1989

verleend. 

Op 23 maart 1993 is door Gulpener azijn & mosterd fabriek een aanvraag ingediend voor het

plaatsen van een minitrafo (sectie B 5118) in verband met de uitbreiding van de mosterdproductie.

De bouwvergunning is op 26 mei 1993 verleend.

Op 12 september 1996 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het

bouwen van een gistkelder / opslag helder bier (sectie A 3650). De bouwvergunning is op 18

september 1996 verleend.

Op 24 maart 1997 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het bouwen

van een magazijn (B 5829, B 5118, B 5825, B 4603). De bouwvergunning is op 8 oktober 1997

verleend. ... Bijgevoegd in het dossier zijn een aantal stoffen waarvan gebruik werd gemaakt,

zoals bijvoorbeeld melkzuur, salpeterzuur, zoutzuur, salpeterzuur, natronloog etc. etc. 

Op 30 augustus 1974 is door N.V. Gulpener Bierbrouwerij, Distilleerderij en Azijnfabriek een

aanvraag ingediend voor het verbouwen van een kantoorruimte (sectie B 5118). Het aan de

straatzijde gelegen gedeelte van de verbouwing (langs Rijksweg) dient volledig aangepast te worden

aan de bestaande toestand. De bouwvergunning is op 17 september 1974 verleend. 

Op 18 februari 1982 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het bouwen

van een fietsenberging (sectie B 5118). De bouwvergunning is op 27 april 1982 verleend. 

Op 27 juni 1958 is door N.V. Gulpener Bierbrouwerij, Distilleerderij en Azijnfabriek een aanvraag

ingediend voor het bouwen van een onthardingsruimte en kleedlokaal (sectie A 2926). De

bouwvergunning is op 4 juli 1958 verleend.

Op 27 december 1973 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het

verbouwen van de bestaande zuivelfabriek en de nieuwbouw van een wijnhal (sectie C 2813 en C

3095). De bouwvergunning is op 26 februari 1974 verleend. 

Op 3 november 1972 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het

verbouwen van een café tot woonhuis (sectie A 3128). De bouwvergunning is op 21 november 1972

verleend. 

Op 16 mei 1972 is door N.V. Gulpener Bierbrouwerij, Distilleerderij en Azijnfabriek een aanvraag

ingediend voor het verbouwen van de gevel van de bedrijfsruimte aan de Rosstraat (sectie A 3172).

...De bouwvergunning is op 20 juni 1972 verleend. 

Op 20 augustus 1970 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het plaatsen

van een opslag/magazijn (sectie A 4577, A4578, A4162, A4602, A5118, A4373). De locatie is

bekend als Aan het Veld. .... De bouwvergunning is op 25 september 1970 verleend. 

Op 26 mei 1970 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een aanvraag ingediend voor het veranderen

van een bergruimte in een toiletruimte (sectie A 3113). De bouwvergunning is op 28 mei 1970

verleend. 

Op 24 augustus 2010 is door Gulpener Bierbrouwerij B.V. een melding Activiteitenbesluit verricht

voor de locatie Rijksweg 16, bierbrouwerij met centraal magazijn en kantoren. ....  In diverse (rvs) tanks vindt opslag van water plaats en stationaire wateropslag, afvullen flessen en werkplaatswerkzaamheden. 

...  Tijdens het locatiebezoek is de exacte plek aangegeven: ten zuidwesten van de waterbuffertank ontijzering (nr 162) en waterbuffertank onthard water (163). Op het terrein heeft geen (bodem)onderzoek plaatsgevonden.

Zover als zijn er geen (ondergrondse) tanks (brandstof/septictanks) aanwezig (geweest). Verder zijn

geen bijzonderheden zijn opgemerkt (http://gulpenwittem.gemeentedocumenten.nl/ro_online/NL.IMRO.1729.bpgulpener-/NL.IMRO.1729.bpgulpener-ON01/b_NL.IMRO.1729.bpgulpener-ON01_tb2.pdf). 

Verkennend bodemonderzoek Oeverwal te Maastricht, terrein voormalige stadsbrouwerij “De Ridder”

In maart 2014 heeft Royal HaskoningDHV, in opdracht van MVJ Ontwikkelingen B.V., een bodemonderzoek uitgevoerd op het terrein van de voormalige Stadsbrouwerij “De Ridder” aan de Oeverwal te Maastricht. 

...

De onderzoeklocatie betreft de voormalige Stadbrouwerij ‘ De Ridder’ die in 2003 diens bedrijfsactiviteiten ter plaatse heeft beëindigd. Op 17 oktober 2008 zijn de vergunningen voor de Oeverwal 3-9 in gevolge de Wet Milieubeheer definitief ingetrokken.

...

Sinds 1857 bevindt zich al een brouwerij op het onderzoeksterrein, die in 1982 onder de naam bierbrouwerij De Ridder B.V. te boek staat. Het pand bestaat uit vijf verdiepingen; een kelder die is voorzien van betonvloeren, begane grond en een drietal bovenverdiepingen. In het basisdocument is een uitvoerige beschrijving voor de bierproductie en hier mee gemoeide proces- en afvalstoffen opgenomen.  

...

Uit het gemeentearchief is destijds gebleken dat een laatste revisie in het kader van de Hinderwetvergunning is afgegeven in 1994. In 1997 is echter nog een kleine revisie verleend in het kader van een uitbreidings- en wijzigingsvergunning. 

(http://ruimtelijkeplannen.maastricht.nl/48BF7063-599A-44F6-A7B1-F3D6ED435986/b_NL.IMRO.0935.bpDeRidder-vg01_septoebijlage4.pdf)

Als het aan Jan Hoen ligt, komt er toch een brouwersopleiding in de voormalige Ridderbrouwerij. Niet zoals gepland in het hoofdgebouw, want daar is geen plaats omdat er appartementen komen.

Volgens de fractievoorzitter van de Maastrichtse Volkspartij is er wel een plek voor deze opleiding op de hoek van de Oeverwal en de Wyckerheidestraat.

En omdat deze ruimte ook nog steeds tot het voormalige Riddercomplex behoort, ziet Hoen er samen met een horecafunctie en rondleidingen een mooie toeristische trekpleister in (www.rtvmaastricht.nl/nieuws/18458733/brouwerijtraditie-terug-bij-de-ridder).

Als ik verder google op bier vind ik andere documenten:

Voorbeelden van bijvoedermiddelen zijn: producten waarvan de houdbaarheidsdatum is overschreden (bier, chocolade, koekjes, enz.) (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/behandelddossier/30654/stcrt-2012-23576?resultIndex=6&sorttype=1&sortorder=4)

Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een

milieubelastende activiteit te verrichten, geldt voor de milieubelastende activiteit, bedoeld in artikel

3.97, als het gaat om:

c. het brouwen van bier of het mouten,

...

bierbostelpellets S3

(ONTWERPBESLUIT ACTIVITEITEN LEEFOMGEVING 1 JULI 2016)

Kooldioxide

Kooldioxide is niet giftig, niet brandbaar, niet explosief, maar wel verstikkend.
Kooldioxide wordt ook ‘koolzuur’ genoemd. Koolzuur kan verwijzen naar:
Het zuur van carbonaat, de oplossing van koolstofdioxide in water, zie diwaterstofcarbonaat (H2CO3)
Koolstofdioxide, kooldioxide of koolzuurgas (CO2)

Koolzuur of (di)waterstofcarbonaat is het zuur met als molecuulformule H2CO3. Het ontstaat bij het oplossen van koolstofdioxide in water. Koolzuur is slecht oplosbaar in water en er ontstaat altijd een evenwicht tussen het koolzuur, de CO2 in oplossing, en de CO2 boven de oplossing.

Koolzuur (H2CO3) is niet erg stabiel en valt gemakkelijk weer uit elkaar, zodat bij het aanzuren van carbonaat- of waterstofcarbonaatoplossingen koolstofdioxidegas ontstaat. Bovendien verlaagt de oplosbaarheid van koolstofdioxidegas in water bij een stijgende temperatuur. Door verwarming van koolzuur- en carbonaatoplossingen ontstaan bellen CO2-gas: CO + 2H => CO2 + H2O.

De vorming van koolstofdioxidegas door aanzuren wordt gebruikt in bruistabletten voor het oplossen van geneesmiddelen, vitamines, etc. Deze tabletten worden gemaakt door een vast bicarbonaat en een vast zuur, zoals citroenzuur, samen te persen. Wanneer het bruistablet in water gebracht wordt, lossen beide producten op en ontstaat door de aanzuring koolstofdioxide.

Ook bij verhitting van een bicarbonaat valt de stof uiteen en ontstaat koolstofdioxide. Dit effect wordt gebruikt in bakpoeder of cakemeel. Door de koolstofdioxide die ontstaat in het deeg gaat het gebak in de oven rijzen.

De prik in frisdranken is afkomstig van het inbrengen van CO2 onder druk. Dit proces, waarbij een aanzienlijke hoeveelheid koolzuur ontstaat in de drank, noemt men carboniseren. Bij het openen van de fles frisdrank, valt de overdruk aan CO2 weg, waardoor het koolzuur in de drank langzaam uiteenvalt in CO2 en water. Bellen CO2 worden gevormd die een prikkelend gevoel geven in de mond, wat door veel mensen als aangenaam wordt ervaren (https://nl.wikipedia.org/wiki/Diwaterstofcarbonaat).

Koolstofdioxide, ook kooldioxide of koolzuurgas genoemd, is een anorganische verbinding van koolstof en zuurstof, met als brutoformule CO2. In zuivere toestand is het een kleurloos en geurloos gas dat van nature in de aardatmosfeer voorkomt. De molecule bezit een lineaire geometrie en behoort tot de puntgroep D∞h.

Koolstofdioxide opgelost in water vormt koolzuur of diwaterstofcarbonaat (H2CO3). Soms wordt kooldioxide zelf - foutief - koolzuur genoemd. Kooldioxide wordt veel gebruikt in frisdranken. Het toevoegen van koolstofdioxide onder druk aan dranken voor de prik, wordt carboniseren genoemd. In bier zit koolzuur na vergisting van de maltose uit mout. Het komt ook van nature voor in sommige mineraalwaters.

Koolstofdioxide wordt in sommige typen brandblussers gebruikt om vuur te bestrijden, met name indien water gevaarlijk zou zijn als blusmiddel, doordat het chemische reacties veroorzaakt, stroom geleidt of grote schade kan veroorzaken, zoals in papieren archieven.

Koolstofdioxide werd ontdekt in het begin van de 17e eeuw door de Brusselaar Jan Baptista van Helmont, die het sylvestergas noemde. Hij stelde vast dat na verbranding van houtskool in een gesloten kom, de restmassa kleiner was dan de oorspronkelijke massa. Zijn conclusie was dat het verschil veranderd was in een wilde geest (toen spiritus sylvestre genoemd) of gas.

Koolstofdioxide bestaat uit een centraal koolstofatoom waaraan met dubbele bindingen twee zuurstofatomen zijn gebonden. Derhalve komt koolstof hier voor in zijn hoogste oxidatietoestand (+IV). Koolstofdioxide wordt gevormd bij de volledige verbranding van koolstof of koolstofhoudende verbindingen: C+ O2 +> CO2

Bij afkoeling tot −78°C gaat koolstofdioxide direct over in een vaste stof: droogijs of koolzuursneeuw genoemd. Vast koolstofdioxide ziet er ongeveer uit zoals ijs gevormd uit water. Bij de normale luchtdruk smelt droogijs niet als het verwarmd wordt, maar het sublimeert (verdampt) direct naar de gastoestand. Pas boven een druk van 5,2 bar (de druk in het tripelpunt, zie ook de grafiek hiernaast) smelt droogijs bij -56°C en komt het in de vloeibare fase zonder direct een gas te vormen. Als men bij 15°C de druk verhoogt tot boven de 50 bar, wordt koolstofdioxide vloeibaar.

Er kunnen spectaculaire en toch relatief ongevaarlijke experimenten met vast koolstofdioxide gedaan worden. Als een paar korreltjes in een glas water worden gestrooid verdampt het droogijs door de relatieve warmte van het water. Het water gaat borrelen en er komt een flinke damp uit. Zo lijkt het of het water kookt, terwijl het gewoon op kamertemperatuur blijft of zelfs iets afkoelt. Doordat koolzuurdamp zwaarder is dan lucht loopt de damp vanuit het glas naar beneden. Dit effect wordt vaak op grotere schaal op toneel of televisie gebruikt in nevelmachines (https://nl.wikipedia.org/wiki/Koolstofdioxide).

Kooldioxide heeft een tripelpunt of driefasenpunt waar zowel gas, vloeistof als vaste stof gelijktijdig
voorkomen. Het tripelpunt ligt bij 5,2 bar en bij een verzadigingstemperatuur van –56 °C.
Dit betekent dat kooldioxide als vaste stof ergens aanwezig kan zijn tijdens een lekkage. Als de druk weer oploopt tot boven 5,2 bar wordt het kooldioxide weer vloeibaar. Hierdoor kan een lek in een
kooldioxidesysteem onregelmatig vloeibare of gasvormige CO2 spuiten.
Kooldioxide toegevoegd aan lucht, bijvoorbeeld bij lekkages, gedraagt zich ten opzichte van de
leefeigenschappen van lucht anders dan andere gassen.
Lichaamscellen produceren kooldioxide als afvalproduct van de stofwisseling; extra inspanning levert extra koolzuur, dat via het bloed en de huid wordt afgevoerd. Om kooldioxide af te kunnen voeren moet het lichaam dit naar buiten ‘pompen’. Hierdoor wordt het drukverschil met de ‘afvoerdruk’ van het lichaam kleiner.
Bij toename van de meeste andere ‘vreemde’ gassen in de lucht, worden gassen waaruit de lucht normaal is samengesteld, ook kooldioxide, verdrongen door dat vreemde gas en daalt ook de partiële dampspanning van kooldioxide.

Kooldioxide verlaagt de zuurgraad (pH) van het bloed, die door het lichaam nauwkeurig tussen 7,35 en 7,45 wordt gehouden. Dreigt de pH te ver te dalen, dan grijpt het ademhalingscentrum in de hersenen in door het versnellen en verdiepen van de ademhaling. Hoewel kooldioxide in de atmosfeer voorkomt, is het in hogere concentraties verstikkend.
Kooldioxide is zwaarder dan lucht en kan zich ophopen in putten, kelders en andere diepere ruimten.
Kooldioxide heeft de volgende effecten op mensen, gemeten naar volumepercentage in lucht:
0,039 % Kooldioxidegehalte in de atmosfeer op zeeniveau;
0,5 % Wettelijke grenswaarde = 9 000 mg/m3;
1 % Slecht geventileerde drukke (werk)ruimte. Sufheid bij langere blootstelling;
1,5 % Versnellen en verdiepen van de ademhaling;
2 % Licht narcotisch effect, toename van bloeddruk en polssnelheid, afname van het gehoor;
4-5 % Kooldioxidegehalte in uitgeademde lucht. Veroorzaakt naast bovengenoemde effecten ook
duizeligheid, verwarring en een gevoel van ademnood bij langere blootstelling. Uiteindelijk raakt
men bewusteloos. Vanaf een concentratie van 5 % kunnen ook paniekaanvallen voorkomen,
door de invloed van kooldioxide op de amygdala (het limbisch systeem, de middenhersenen);
8 % Hoofdpijn, zweten, verlies van gezichtsvermogen en krampen. Bewusteloosheid na 5 min tot
10 min, gevolgd door de dood na 30 min tot een uur;
>20 % Bewusteloosheid na enkele ademteugen, snel gevolgd door ademstilstand. Dood na enkele
minuten. Kooldioxide is verstikkend.

Hoewel koolstofdioxide in de atmosfeer voorkomt, is het in hogere concentraties giftig. In de omgeving van het Nyosmeer kwamen op 26 augustus 1986 meer dan 1700 mensen om toen uit het meer een grote hoeveelheid koolstofdioxide vrij kwam. Op 16 augustus 2008 moesten in Mönchengladbach 107 mensen worden opgenomen omdat uit een brandblusinstallatie 25 000 m3 koolstofdioxide[11] was vrijgekomen en een woonwijk was binnengestroomd.[12] Koolstofdioxide is zwaarder dan lucht en kan zich ophopen in grotten en (wijn)kelders. Een voorbeeld is de zogenaamde Hondsgrot bij Napels, waar de bodem bedekt is met een deken van kooldioxide. Mensen overleven een bezoek aan de grot, maar honden stikken direct, doordat ze zich met hun kop dichter bij de grond bevinden. De mogelijkheid van ontsnapping van grote hoeveelheden koolstofdioxide is een van de belangrijkste redenen van bezorgdheid bij ondergrondse opslag.
Koolstofdioxide heeft de volgende effecten op mensen, gemeten naar volumepercentage in lucht:
0,039%: koolstofdioxidegehalte in de atmosfeer op zeeniveau.
0,15%: binnenlucht [13]
0,3%: MIC-waarde

0,5%: MAC-waarde
1%: slecht geventileerde drukke (werk)ruimte. Sufheid bij langere blootstelling.
1,5%: versnellen en verdiepen van de ademhaling.
2%: licht narcotisch effect, toename van bloeddruk en polssnelheid, afname van het gehoor.
4-5%: koolstofdioxidegehalte in uitgeademde lucht.[bron?] Veroorzaakt naast bovengenoemde effecten ook duizeligheid, verwarring en een gevoel van ademnood bij langere blootstelling. Uiteindelijk raakt men bewusteloos. Vanaf een concentratie van 5% kunnen ook paniekaanvallen voorkomen,[14] door de invloed van kooldioxide op de amygdala.
8%: hoofdpijn, zweten, verlies van gezichtsvermogen en krampen. Bewusteloosheid na 5 tot 10 minuten, gevolgd door de dood na 30 minuten tot een uur.
20% en hoger: bewusteloosheid na enkele ademteugen, snel gevolgd door ademstilstand. Dood na enkele minuten (https://nl.wikipedia.org/wiki/Koolstofdioxide).

In the case of Mammoth Mountain sitting on the edge of the Long Valley Caldera, the gas leaks out of the ground following along the major fault lines, most notoriously at Horseshoe Lake. The concentration of the gas varies, but it is more than enough in places to disrupt the growth and even kill some species of trees. Besides having an impact on wildlife, the gases of Mammoth Mountain have claimed the lives of many unprepared skiers, and even in 2006 members of the Mammoth Mountain Ski Patrol. These deadly effects require premeditated action by park security, as well consistent efforts to increase awareness among park patrons.
...
The carbon dioxide emissions near Mammoth Mountain are the result of volcanic activity along fault lines about three kilometers below the earth's surface [Prejan and Hill, 2005]. Pockets of CO2 gas are trapped under layers of rock beneath Mammoth Mountain , and when tectonic forces push magma up from underground, the lava forces a crack into the rock layers and allow the gases to escape in what Farrar et al. [2002] refer to as a “shallow dike intrusion.” (www.indiana.edu/~sierra/papers/2008/havens.html)

21 augustus 1986, in de ongerepte natuur in het Noord Westen van Kameroen liggen bijna 2000 dode mensen. Talloze dode dieren, alles is dood. Muggen, apen, aardvarkens, koeien. Het water in het Nyos meer is niet meer blauw maar heeft een vreemde kleur gekregen.
Complete dorpen zijn in die nacht overleden. Er is geen oorlog, er is geen bom gevallen. De Nyos vallei ligt bezaaid met dode mensen en dieren. Wat is er gebeurd? Daar -en over de verhalen die er bijna 30 jaar na deze gebeurtenissen over zijn ontstaan- gaat “Stikvallei”, het boek wat Frank Westerman schreef over deze gebeurtenis in Kameroen.  (Er vond in het vulkanische Nyos Meer onder water een uitbarsting plaats waarbij een wolk koolstofdioxide vrij kwam die tot over een afstand van 25 kilometer slachtoffers maakte) (https://abubakaridevries.wordpress.com/2014/10/28/de-ramp-bij-het-nyos-meer-in-kameroen-1986-het-nos-journaal-de-stikvallei/).

Het Nyosmeer is een kratermeer in Kameroen, ruim 300 km ten noordwesten van Yaoundé. Het is een ongeveer 200 m diep meer in een inactieve vulkaan. Een natuurlijk gevormde dam van vulkanische rotsen zorgt ervoor dat het water het meer niet uitstroomt.
Op 21 augustus 1986 kwamen in het dunbevolkt gebied nabij het Nyosmeer 1.724[1] mensen en 3000 stuks vee om het leven. Ook waren alle dieren dood. Het was een geheimzinnige ramp, omdat aanvankelijk niet duidelijk was wat de oorzaak was – er waren geen gewonden of getuigen. Pas na een maand werd door geologen vastgesteld dat het hier ging om een limnische uitbarsting: uit het Nyosmeer moest in één keer een immense hoeveelheid koolstofdioxide (CO2) zijn vrijgekomen.
Hoewel dit gas van nature in de atmosfeer voorkomt, is het in hogere concentraties giftig en bij zeer hoge concentraties zelfs dodelijk.[2] Het kooldioxide, anderhalf keer zo zwaar als lucht, verspreidde zich over een grote oppervlakte. Door de giftigheid van het gas CO2 bij hogere concentraties vielen er slachtoffers tot op 25 kilometer afstand.
Onderzoek wees uit dat het water in het meer door warmteverschillen gelaagd is en de lagen zich niet vermengen. In de diepe lagen heerst een hogere druk, waardoor meer kooldioxide, dat uit de meerbodem uittreedt, kan oplossen. Bij een verstoring van de waterlagen, zoals bij een kleine aardverschuiving, kunnen de onderste lagen naar boven komen en door de lagere druk vormen zich dan kooldioxide-belletjes. Daardoor ontstaat dan een opwaartse stroming en komt er in korte tijd steeds meer gas vrij. Naar schatting kan dit elke 10 tot 30 jaar voorkomen.
Sinds 2001 is een oplossing in bedrijf. Een 14cm dikke buis loopt van de oppervlakte in de diepte. Nadat water uit de diepte omhooggepompt werd, begon het hierboven beschreven proces in gecontroleerde vorm: de gasbellen drukken het water boven uit de buis en zuigen daardoor meer water van beneden aan. Sinds de start ontspruit uit de buis een veertig meter hoge fontein en ontsnapt er drie- tot viermaal zo veel kooldioxide uit het water als er langs natuurlijke weg in komt (https://nl.wikipedia.org/wiki/Nyosmeer).

Bierblogarcheologie

Via www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,32531.0.html?PHPSESSID=ad59a1fb7240d1d215e47cdd5ce71ba2 kwam ik op een bierarcheologie-website: https://brewingclassical.wordpress.com/about/:

The “Classical” of this blog’s title refers to a commonly-used descriptor for the study of ancient Greece and Rome. Thus, this blog incorporates evidence from ca. 3000 BCE-500 CE. On occasion, I also incorporate translated Medieval and Renaissance texts from after the Classical period – so long as they are written in Latin and Ancient Greek! ( https://brewingclassical.wordpress.com/about/) Op de site staat een hele lijst aan auteurs van Griekse teksten.

Pliny the Elder (23-79 CE)
Natural History 22.81
Natural History 21.50
Ex iisdem fiunt et potus, zythum in Aegypto, caelia et cerea in Hispania, cervesia et plura genera in Gallia aliisque provinciis, quorum omnium spuma cutem feminarum in facie nutrit. Nam quod ad potum ipsum attinet, praestat ad vini transire mentionem . . .
“They make drinks from these very things [i.e. grains]: ‘zythos’ in Egypt, ‘caelia’ and ‘cerea’ in Spain, ‘cervesia’ and many other types in Gaul and the other provinces, and the yeast of all of these nourishes the skin on the faces of women. But with respect to drinks, it is preferable to pass to the mention of wine . . .
Commentary
An ancient beer blog requires at least one reference to the eponymous hero of Russian River’s specialty beer line – Pliny the Elder. Unfortunately, Pliny the Elder does not have much to say on the topic of IPAs . . . or beer, in general (https://brewingclassical.wordpress.com/2016/07/24/pliny-the-elder-naturalis-historia-22-163/).

Greek and Latin Terms
Brutos (Greek) – Beer, originally Phrygian and Thracian
Camum (Latin) – A certain type of beer, originally Celtic?
Cerevisia (Latin) – Beer, originally Celtic. Also, cervisia, cervesia, cerevisa, cervesa
Cupa (Latin) – barrel, vat tun, task
Korma (Greek/Latin) – Beer, Celtic. Also, κουρμι, korma, curmen, curmi
Oinos Krithinos (Greek) – barley wine
Zythos (Greek) – barley beer; beer of the Egyptians. Latinized: zythum.
(https://brewingclassical.wordpress.com/dictionary/)

Archaeological Terms
Beer Stone – Calcum Oxalate; a residue produced as a byproduct of beer production
Residue Analysis – the analysis of archaeological materials for evidence of organic residues (https://brewingclassical.wordpress.com/dictionary/)

Beer Archaeology
Hubbard Amphora – Early Iron Age Cypriot amphora depicting an enthroned man drinking liquid from a straw; beer? (https://brewingclassical.wordpress.com/dictionary/)

Op de website is ook een tijdlijn opgezet van 800 Voor Christus met een Cypriotische Hubbard Amphora. tot het bier 540.

Aristotle geeft in 330 Voor Christus in Athenaeus, Deipnosophists 1.61 aan dat er verschil is in wijn en bier. En het gaat maar door:

300 BCE, ca. – [350-287 BCE] First use of the word “zythos” (Theophrastus, de causis plantarum 6.11.2) 
...
79 CE, ca. – Records the different names of beer used by various Celtic tribes; beer is used by women as a restorative beauty treatment (Pliny the Elder, Natural History 22.81)
– First recorded use of “cerevisia” (Pliny the Elder)
-Possible description of hops (not in beer) (Pliny the Elder, Natural History 21.50) (https://brewingclassical.wordpress.com/timeline/)

Zythos is a Greek word that was first applied to Egyptian beer. The use of the word subsequently came to describe beer more generally. Zythos was applied specifically to barley beer.
Commentary
This is the first part of an ongoing series: “define a beer-word.” Although it is not the most common word/term for beer in antiquity, zythos maintains a quiet legacy in modern brewing culture. In the endless pursuit to appeal to the hipster throwback culture and remain titular innovators, the brewing Illuminati and cognoscenti have previously used “zythos” to describe craft beers, beer lovers (i.e. zythophile), homebrew recipes, festivals, hops, etc. In English, the word sounds simultaneously exotic and hoity-toity (to be honest: more toity, than hoity) and will assuredly remain in the beer lexicon for many years to come (https://brewingclassical.wordpress.com/2016/07/11/zythos-defined/).

After having spent far too much time trying to reason with the presence of spent grains and pulses in the ancient Armenian beer, I was struck with an idea that I decided to test. I will outline the essential experiment, logic, and defense in this post....I was convinced there must be a functional (real or imagined) reason for the presence of spent grains and pulses in the fermenting wort. Certainly, this extra “food” would help with the fermentation by bacteria and other non-yeast critters that are present. But, it certainly will not contribute such a substantial amount of extra “food” (sugars, etc.) as to make up for the inefficiency of vessel space.
At some point, I had the following idea: perhaps the spent grains from a previous batch served as a yeast starter that helped to initiate fermentation in subsequent batches. I decided to test this and subsequently made a 1/2 gallon batch of wort and pitched 1 cup of grains from the bottom of the fermentation vessel of a previous batch. Fermentation kicked off within 12 hours and the yeast/trub on the older grains ripped through the sugars of the new batch. It was clear that this technique requires only a small amount of grains to be left in the fermenting vessel from each brew day (https://brewingclassical.wordpress.com/2016/10/12/hbw10-fermenting-xenophons-armenian-pulse-beer/comment-page-1/#comment-59). De praktijk wordt ook hier vermeld: www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,32531.0.html?PHPSESSID=ad59a1fb7240d1d215e47cdd5ce71ba2. Fascinerend hoe die bierarcheologie oude dingen weer inzichtelijk maakt... en aantoont dat iets al jaren bestaat...