Boktober 24

Na de eerste boktober nu een vervolg op de boktoberervaringen.

De term ‘bockbier’ is zonder twijfel op Einbeck terug te voeren. Maar ‘ons’ bokbier lijkt in niets op dat origineel. Bockbier is oorspronkelijk een sterkere variant van het normale bier dat een brouwerij maakt, bedoeld om de zomer te weerstaan. Destijds brouwde men niet tussen maart en oktober. Dan was het te warm, dus normaal bier bedierf snel. Maar dorst had men wel. Vandaar bockbier. Vanwaar de Geitenbok? Hier kunnen we kort over zijn: die bok slaat nergens op. Gewoon een grapje van een vroegere bier-marketeer. Bockbier is helder omlijnd Nou, nee. Het Nederlandse bierbesluit zegt alleen dat bockbier minimaal 15,5 ‘graden Plato’ moet hebben. Die graden drukken het ‘stamwortgehalte’ uit, dat iets zegt over hoeveel alcohol het eindproduct kan bevatten. In theorie kan een goudblond bier met aroma’s van banaan en een licht hopje (Westmalle Tripel bijvoorbeeld) dus als bockbier worden verkocht. Maar net als bij tripel geldt voor bockbier dat er weliswaar weinig ‘regels’ zijn, maar dat je het in je hand meteen als zodanig herkent — of afwijst. Nederlands bockbier is helemaal niet zo oud Het is de Amstel Bierbrouwerij die in 1872 als eerste adverteert met ‘bockbier’. Het heeft daarna nog honderd jaar geduurd voordat bockbier in flessen werd afgevuld — bijna een eeuw was het alleen van tap verkrijgbaar!... Bockbier is de enige, echte, Nederlandse biertraditie Ja, dat kunnen we eigenlijk wel zeggen. Alle biersoorten die ooit verdwenen (en wie weet weer terugkeren, zoals Princessebier) zijn weg — en bockbier is al sinds 1872 een jaarlijkse vaste waarde. Het is daarmee ‘ouder’ dan al onze pilsener bieren! https://www.mitra.nl/bier/over-bier/bokbier-of-bockbier

Amstel Bock is een stevig, mild zoet bockbier met de geur van donker fruit en hinten karamel. De specifieke herfstachtige tint is het resultaat van speciale, donkergekleurde moutsoorten. Dit speciaalbier drink je het beste binnen bij de open haard, na een stevige herfstwandeling of bij het laatste zonnetje op een terras samen met vrienden. https://www.amstel.nl/over-amstel/onze-producten/speciaal-bier

Amstel bock... Dit product is geproduceerd uit gemoute gerst. Dit betekent dat het gerstgluten bevat. T.g.v. fermentatie bevat dit product sporen van natuurlijk gevormd sulfiet (SO₂ <10mg/l). Sulfiet wordt in het productieproces niet toegevoegd. Voor dit product is géén van de onderstaande grondstoffen gebruikt als: Ingrediënt; of een ingrediënt van een samengesteld ingrediënt; of een additief of onderdeel van een samengesteld additief; een technologische hulpstof of onderdeel hiervan. • Tarwe, rogge, haver, spelt, kamut • Schaaldieren en/of weekdieren afgeleide producten • Eieren en eierproducten • Vis en visproducten • Melk en melkproducten • Noten en sesamzaad en afgeleide producten • Pinda's en sojabonen en afgeleide producten • Toegevoegd sulfiet in concentraties van 10 mg/l of hoger • Selderij en /of mosterd • Lupine en afgeleide producten https://www.amstel.nl/productinformatie-amstel-bock

Ik dronk het al begin deze maand, en het viel me op dat het niet zo zoet was. 

Brand dubbelbock is een Bock, Herfstbok met 7,5% alcohol. Brand Dubbelbock wordt gebrouwen door Brand Brouwerij in Wijlre.... Brand Dubbelbock is een bier van hoge gisting, met een alcoholpercentage van 7.5%. Brand Dubbelbock heeft een rijke en robuuste smaak met karameltonen. https://www.biernet.nl/bier/merken/brand-dubbelbock

In 2010 kreeg Brand Dubbelbock drie sterren op de Superior Taste Awards.[1] In 2011 behaalde Brand Dubbelbock de zesde plaats in de blindproeverij Het lekkerste bockbier van Nederland in de categorie Zwaar bockbier.[2] Ook in 2012 behaalde Brand Dubbelbock de zesde plaats in de blindproeverij Het lekkerste bockbier van Nederland in de categorie Zwaar bockbier.[3] https://nl.wikipedia.org/wiki/Brand_Dubbelbock

Brand Dubbelbock smaakt als een stevige herfstdag in goed gezelschap. We zijn bij Brand ontzettend trots op onze Dubbelbock die is uitgeroepen tot lekkerste bier tijdens de Brussels Beer Challenge 2020. De bijzondere combinatie van gebrande moutsoorten geeft Dubbelbock een schitterende, dieprode kleur. Krachtig, karamelzoet en vol: een herfstbock zoals een herfstbock moet zijn. https://www.brand.nl/bier/dubbel-bock

Dit bier dronk ik halverwege deze maand en het smaakt gewoon zoet. Op zich wel lekker, want het is geen waterig bier. 

Brouwdok Bolder Bock Dubbel Bock (7,5%)

Brouwdok Bolder Bock is een Bock met 7,5% alcohol. Brouwdok Bolder Bock wordt gebrouwen door Het BrouwDOK in Harlingen.... Bolder Bock van Het Brouwdok is een heerlijke dubbelbock met een rokerig aroma en een body van karamel en rozijnen. Perfect voor de herfst, maar kan ook in andere seizoenen worden genoten. Brouwerij Het BrouwDOK Land Nederland Gebrouwen sinds 2021 Biersoort Bock ... Bolder Bock heeft een rokerig aroma van boven berkenhout gedroogde mout. Het heeft een body van karamel en rozijnen en een gladde en zachte afdronk. De smaak is rijk en complex, met een subtiele rooksmaak die niet overheerst. Bolder Bock is een rokerige dubbelbock van Het Brouwdok. Het is een seizoensheld die perfect is voor de herfst, maar ook in andere seizoenen kan worden genoten. Het bier heeft een rokerig aroma van boven berkenhout gedroogde mout en een body van karamel en rozijnen. Het is een rijk en complex bier dat een unieke smaakervaring biedt. https://www.biernet.nl/bier/merken/brouwdok-bolder-bock

BOLDER BOCK (Rauch Dubbel Bock • 7.5% • 33cl) ...  “Smook on the Water” Moutige herfstbock met tonen van rood fruit, licht rokerige smaak en een romige bittere afdronk. ... Een kastanjebruin-rode rokerige dubbelbock. Een body van karamel en rozijnen en een zachte adronk. https://hetbrouwdok.nl/webshop/p/bolder-bock-rauch-dubbel-bock-75

Bolder Bock is een rokerige dubbelbock van Het Brouwdok. Met een aroma van boven berkenhout gedroogde mout en een body van karamel en rozijnen. https://www.biernet.nl/bier/aanbiedingen/aanbieding/brouwdok-bolder-bock-verpakking-fles-a-033-liter-winkel-mitra

Brouwdok dubbel bock bolder bock .... Al het goede van gist, hop en mout verenigd. Da’s de Captain’s daughter. Deze pittige roodharige is niet alleen een geboren verleidster, maar staat óók voor de karwats met de zeven knopen van de kapitein. ‘Don’t even think about it…’ je proeft de bitterzoete waarschuwing in deze spannende Amber Ale. Ambachtelijk gebrouwen speciaalbier met een licht zoete smaak. Zeewaardig gebrouwen in havenbrouwerij het Brouwdok in Harlingen. Prachtig rood koper-achtig van kleur. https://jaapbreman.nl/assortiment/dranken/bier/het-brouwdok-dubbel-bock-bolder-bock-20-liter-37582

Beetje vreemde omschrijving van Jaap Breeman? Wat vinden anderen?

"Rokerig bier in geur en smaak. Smaak is vooral rokerig, verder wat bitter en iets fris. Licht bitter in de afdronk. In de Nasmaak blijft vooral de rokerigheid behouden."... Vooral rokerig, verder wat bitter en iets fris. Licht bitter in de afdronk. In de Nasmaak blijft vooral de rokerigheid behouden.... https://www.bierista.nl/brouwdok-bolder-bock

Ik dronk deze dubbelbock twee weken geleden. Het bier is robijnrood en wat gebroken wit schuim. De geur is voortreffelijk. De smaak is niet superzoet, beetje rokerig en qua mondgevoel niet waterig. De koolzuur is niet heel dominant aanwezig, maar toch komt het bier niet plat over. Het komt een beetje romig over. Een vol bier, met inderdaad een zachte afdronk.    

Brugse Zot Bok | 33 CL | 6,5% | Herfstbok... ZICHT/KLEUR Bruin troebel bokbier met een stevige schuimkraag. GEUR Kruidigheid en donker fruit typeren het aroma. SMAAK Een lichte bitterheid met toetsen van karamel en rozijn. AFDRONK Soepel met een licht zoetje.https://www.mitra.nl/product/brugse-zot-bok-33cl

Brugse bok is een bokbier dat gebrouwen wordt door de Vlaamse brouwer De Halve Maan. Brouwerij Bierbrouwerij de Halve Maan Land België Gebrouwen sinds 2008 Biersoort Bock, Herfstbok Kenmerk Speciaalbier Alcohol 6,5% Gisting Bovengisting Kleur Licht bruin Drink temperatuur 10 - 12 ℃ Stamwortgehalte Onbekend https://www.biernet.nl/bier/merken/brugse-bok

Brugse Bok is een Bock, Herfstbok met 6,5% alcohol. Brugse Bok wordt gebrouwen door Bierbrouwerij de Halve Maan in Brugge. https://www.biernet.nl/bier/merken/brugse-bok

Brugse Bok van De Halve Maan is een bockbier met aroma's van gebrande mouten. Kenmerkende toetsen van karamel en rozijntjes. https://www.bierista.nl/brugse-zot-bok

Brugse Bok is een seizoensbier met een vol moutig aroma door het gebruik van geroosterde moutsoorten. Hiermee spelen we in op de Duitse en Nederlandse traditie om jaarlijks een seizoensgebonden bokbier op de markt te brengen.... De smaakbeleving wordt gekarakteriseerd door een lichte bitterheid met toetsen van karamel en rozijn...Brugse Bok heeft een kastanjebruine kleur met een stevige schuimkraag.  .. GEUR Kruidigheid en donker fruit typeren het aroma.  https://www.brugsezot.be/nl/onze-bieren/brugse-bok

Our Brugse Bok is a seasonal beer with a full malty aroma thanks to the use of different types of roasted malt. Brugse Bok finds its origin in the German and Dutch traditions of the seasonal bock beers. https://www.brugsezot.be/en/brugse-bok

Chivas Regal Whisky Dubbel Bock van Het Brouwdok ... Brouwdok Chivas Regal Whisky Dubbel Bock De Chivas Regal Whisky Dubbel Bock is een bier gebrouwen door Het Brouwdok uit Harlingen. Deze Dubbelbock heeft een alcohol percentage van 8.0%. De bierstijl Dubbelbock komt van oorsprong uit Duitsland. https://www.beerinabox.nl/speciaalbier/het-brouwdok-chivas-regal-whisky-dubbel-bock

Chouffe Bok 6666 | 33 CL | 6,7% | Herfstbok... ZICHT/KLEUR Dit koperkleurige bokbier heeft een volle romige schuimkraag. GEUR In de neus komen we vooral frisse tonen van herfstfruit tegen. SMAAK De volle smaak laat naast een licht zoetje vooral de bitterheid van deze flinke bok zien. AFDRONK Na de eerste slok merk je de lange enigszins bittere afdronk, maar uiteindelijk verlang je vrij snel naar de tweede slok. https://www.mitra.nl/product/chouffe-bok-6666-33cl

Chouffe Bok 6666 is speciaal gebrouwen voor de Nederlandse markt. Het is een seizoensbier, verkrijgbaar vanaf eind september. Dit bokbier onderscheidt zich door zijn frisse en vooral ook fruitige smaak. Het beetje bitterheid bespeur je aan het eind. https://www.bierista.nl/chouffe-bok-6666

Chouffe Bok is een Bock, Herfstbok met 6,0% alcohol. Chouffe Bok wordt gebrouwen door Bierbrouwerij Brasserie d’Achouffe in Wibrin. https://www.biernet.nl/bier/merken/chouffe-bok

Chouffe Bok 6666 is een Belgisch bier, gebrouwen door de Brouwerij van Achouffe (die in 2006 werd overgenomen door Brouwerij Duvel Moortgat). Dit koperkleurig seizoensbier had oorspronkelijk een alcoholpercentage van 6%, later werd dit 6,66%. Het is een bokbier dat speciaal voor Nederland gebrouwen wordt.[1] Vandaar “Bok” in de naam. “6666” is het postnummer van Wibrin, waartoe Achouffe behoort. Op het etiket staat een kromgebogen kabouter tussen de hopranken met hop en gerst op zijn rug. https://nl.wikipedia.org/wiki/Chouffe_Bok_6666

CHOUFFE BOK 6666 is een seizoenbier dat speciaal voor Nederland wordt gebrouwen. Bieren van het 'Bok'-type verschijnen traditioneel eind september op de Nederlandse markt. CHOUFFE BOK 6666 onderscheidt zich door een koperkleurige tint, een frisse en fruitige neus en een aangenaam volle smaak die op een bittere toets eindigt. https://chouffe.com/nl-nl/biers/chouffe-bok/

3 goeie redenen 01 Het authentieke bier kan tot bokkensprongen leiden 02 CHOUFFE BOK legt de lat net iets hoger 03 Een CHOUFFE BOK moet u verdienen: neem gerust wat voorsprong, ik kom eraan! https://chouffe.com/nl-nl/biers/chouffe-bok/

Gooische Bock - 7% Deze prijswinnende roggenbock heeft door z’n hoger alcoholpercentage een verwarmend karakter, het caramelzoet komt uit de gebruikte mouten en de rogge geeft er een mooi zuurtje aan. Niet alleen in de herfst maar lekker in alle seizoenen! https://shop.gooischebierbrouwerij.nl/gooische-bock-1.html

Gooische Bock is een Bockbier uit het Gooi! Het is een speciale bock door het gebruik van roggemout met een klein beetje rookmout. Die laatste geeft het bier net dat pittige tikje en wat gerookte tonen. Niet voor niets dat dit stoere bier tijdens de Beste Bokbier van Nederland verkiezing in 2018 de 3e prijs in de categorie ‘Speciaal’ won! In 2019 werd een vijfde plek veroverd bij de verkiezing Lekkerste Bockbier van Nederland.... BrouwerijGooische Bierbrouwerij BierstijlBockbier Alcohol7.0% https://www.bierista.nl/gooische-bok-2018

Gooische Bock is een Bock, Herfstbok met 8,0% alcohol. Gooische Bock wordt gebrouwen door Gooische Bierbrouwerij in Hilversum.... De donkerrode rogge-dubbelbock heeft door zijn hogere alcoholpercentage een verwarmend karakter. Het karamelzoet komt puur uit de gebruikte mouten. Brouwerij Gooische Bierbrouwerij Land Nederland Gebrouwen sinds 2016 https://www.biernet.nl/bier/merken/gooische-bock

Dit bier wordt gebrouwen sinds 2014. Deze donkerrode rogge-dubbelbock heeft door een hoger alcoholpercentage een verwarmend karakter, het caramelzoet komt puur uit de gebruikte mouten en de gebruikte rogge geeft er een mooi zuurtje aan. Lekker in alle seizoenen! Prijswinnende Bok (PINT/MITRA verkiezing Beste Bokbier van Nederland). Een bok waarvan de jury blij uitriep: "Ja! DIT is bock!" Gebrouwen met rogge en een vleugje rookmout, wat maakt dat deze bok niet alleen zacht, zoet en verwarmend, maar ook stoer en goed doordrinkbaar is (je zit er niet zo snel 'vol' van). https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier/8531-gooischebock

Dit bier is koper-kastanjebruin, het wittige, maar niet spierwit, schuim is snel verdwenen. De geur doet denken aan peperkoek. De smaak is diagonaal, al weet ik niet of ik die beleving zo goed verwoord. De afdronk is wat prikkelend. De koolzuur is aanwezig op een milde toon en het mondgevoel is wat waterig en licht metalig. Er komen niet echt moutigheid of gistigheid in de smaak op, maar kruidigheid.  In de afdronk zit ook een wat plakkerig gevoel. Het bier ziet er eigenlijk wat roder uit dan de andere bockbieren die meer bruin zijn. Het heeft ook iets rokerigs in zich. Het bier maakt het genre bockbieren wel wat interessanter. 

Hertog Jan Bockbier is een Nederlands bokbier van hoge gisting. Het bier wordt gebrouwen in de Dommelsch Brouwerij, te Dommelen. Het is een robijnrood bier, type herfstbok, met een alcoholpercentage van 6,5% en een densiteit van 16,3° Plato. Aan het bier werd kleurstof toegevoegd: E150c (Ammoniakkaramel). Het bier wordt gebrouwen sinds 1982.[1] Het is hetzelfde bier als het vroegere Arcener Oer Bock.[2] https://nl.wikipedia.org/wiki/Hertog_Jan_Bockbier

Bij Hertog Jan brouwen ze het bockbier natuurlijk op de eigen manier. Niet ondergistend, zoals in Duitsland, maar bovengistend. Hierdoor is het robijnrode bockbier bitterzoet en zit vol aroma's. Het bockbier van Hertog Jan smaakt uitstekend vers. Dit is echter ook een bier dat je kunt opleggen. https://www.bierista.nl/hertog-jan-bockbier

Karakter Uitgesproken koppig Type Seizoensbier van hoge gisting Smaak Vol, romig en karamelachtig Kleur Robijnrood Alcohol% 6,5% Drinktemp. 10-12°C (https://www.hertogjan.nl/bieren/bockbier/)

Hertog Jan Bockbier Namen: (1982-1985) Arcener Bockbier (1985-) Hertog Jan Bockbier Biertype: Bo(c)kbier Smaakcategorie: Donker & Rijk In productie: Ja Vast assortiment: Ja Verpakking: Fles, Fust Dit bier wordt gebrouwen sinds 1982. Hertog Jan Bockbier is robijnrood van kleur met een volle, romige, caramelachtige smaak met een aangename bitterheid. Het was het eerste bovengistende bokbier in Nederland. Beschrijving Schenktemperatuur 10-12°C Alcoholpercentage 6.5% Stamwortgehalte 16.3 EBU 23 Gisting  bovengisting https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier/64-hertogjanbockbier

HJ Bock, oftewel Hertog Jan Bock is 6,5 % en wat donkerder dan Amstel Het schuim lijkt ook wat donkerder. De smaak is niet zoet. al zit er ergens wel iets zoets in de afdronk. De smaak is ook niet bitter, gistig of moutig, maar wat is het wel? Het mondgevoel is niet waterig. Het heeft wel wat van siroop in zich. In het mondgevoel zit milde carbonatie en wat voller gevoel. Het is geen waterig bier.  

Hoop Awesome Autumn Rum Bock is een Bock, Herfstbok met 6,9% alcohol. Hoop Awesome Autumn Rum Bock wordt gebrouwen door Brouwerij Hoop in Zaandijk.(https://www.biernet.nl/bier/merken/hoop-awesome-autumn-rum-bock)

Hoop Awesome Autumn Rum Bock is het bockbier van Brouwerij HOOP. Een kruidig bier met aroma's en smaken van karamel met hinten van rum en vanilla. Een smakelijke, volle verwarmer! Details BrouwerijBrouwerij Hoop BierstijlBockbier Alcohol6.9% CategorieDonker en Rijk ... Drinktemp.6-8 °C https://www.bierista.nl/hoop-awesome-autumn-rum-bock 

It is autumn, leaves are changing color and are falling from the trees en masse. You finally got them on a HOPE, after the next breeze there are new ones. Rake and toil! So don't forget to enjoy the last rays of the sun with this Awesome Autumn Rum Bock. This spicy autumn bock has clear notes of caramel. Full of flavor with a hint of rum and vanilla. Delicious with dark, bitter chocolate and Blue Stilton. ALCOHOL 6.9% vol BITTERNESS 27 EBU https://www.hoopbier.nl/en/products/awesome-autumn-rumbock

Het is herfst, bladeren verkleuren en vallen massaal van de bomen. Heb je ze eindelijk op een HOOP, na de volgende bries liggen er weer nieuwe. Harken en zwoegen! Vergeet daarom niet te genieten van de laatste zonnestralen, met deze Awesome Autumn Rum Bock. Deze kruidige herfstbock heeft duidelijke toetsen van karamel. Vol van smaak met een hint van rum en vanille. Lekker met donkere, bittere chocolade en Blue Stilton. https://www.hoopbier.nl/products/awesome-autumn-rumbock

Brouwerij Hoop Awesomse Atumn Rum Bock Een bijzondere, kruidige herfstbock. Bedoeld voor de koudere dagen tijdens de herfst. Kruidige herfstbock Alcoholpercentage 6,9% Met toetsen van karamel, rum en vanille... Awesome Atumn Rum Bock is de herfstbock van Brouwerij Hoop. Een bockbier met een alcoholpercentage van 6,9%. Bijzonder kruidig en met stevige toetsen van karamel. Bovendien zijn er hinten van rum en vanille te herkennen. Absoluut een aanrader voor de liefhebber van een stevige herfstbock. Wil je extra genieten? Combineer dit bier dan dan met een brok pure chocolade. Wij adviseren de Awesome Atumn Rum Bock te drinken op een temperatuur van 8 graden Celsius. (https://www.bierfamilie.nl/brouwerij-hoop-awesomse-atumn-rum-bock/)

Het roodbruine bier met lichtbruinig schuim is niet zoet. Het geurt wat naar alcohol. De smaak kan ik maar moeilijk omschrijven, maar mout, gist of zoet is het niet echt. Het heeft in de afdronk iets van rum, maar dat kan ook mijn fantasie zijn. Het bier heeft een eigen karakter, maar of ik het blind zou herkennen? Ik denk het niet, maar dat zal aan mij liggen. 

't IJ IJbok | 33 CL | 6,5% | Herfstbok... ZICHT/KLEUR Zwart/bruin bokbier met een lichtbruine schuimkraag. GEUR In de geur vind je koffie, geroosterde granen en donker fruit. SMAAK Donker en stevige van smaak en minder zoet dan je zou verwachten. AFDRONK Een prettig droge afdronk. https://www.mitra.nl/product/t-ij-ijbok-33cl

Jopen Bokbier | 33 CL | 6,5% | Herfstbok... Dit product is beperkt op voorraad.... ZICHT/KLEUR Roodbruin bokbier met een donzige licht getinte schuimkraag. GEUR In de neus kunnen we wat rood fruit en een klein zoetje van karamel vinden. SMAAK De smaak laat zich het beste omschrijven als droog en bitter met een mooi zoetje van rood fruit. AFDRONK Middellang genieten en weer snel de tweede slok. https://www.mitra.nl/product/jopen-bokbier-33cl

Deze herfstbock is robijnrood van kleur. Tijdens het brouwproces is extra graanrogge toegevoegd wat zorgt voor een volle smaak met geroosterde en fruitige tonen.  https://www.misterhop.com/products/jopen-4-granen-bok-1

Dit bier wordt gebrouwen sinds 1996. In het najaar van 1996 werd het Haarlems Jopen Vier Granen Bokbier gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van Bierbrouwerij De Halve Maan BV. Later werd het bier gebrouwen bij Brouwerij De Koningshoeven in Tilburg. Op 10 november 2011 werd de Jopen Vier Granen Bokbier bekroond met een Zilveren Beer Star in de categorie "Belgian Style Dubbel". Op 27 september 2013 won de Jopen Bok tijdens de uitreiking van de World Beer Awards de Gold Award in de categorie World's Best Brown alsook in de categorie Europe's Best Brown. https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier/4608-jopenviergranenbokbier

Beschrijving Schenktemperatuur 7°C Alcoholpercentage 6.5% Stamwortgehalte 16.0 EBU  30 Gisting  bovengisting Onderscheidingen Lekkerste Bockbier van Nederland 2023 https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier/4608-jopenviergranenbokbier

Jopen Bier brouwt weer het lekkerste bokbier van Nederland 17 oktober 2024 om 15:24 Jopen Bier brouwt voor het 3e jaar op rij het lekkerste bokbier van Nederland! Op zaterdag 12 oktober 2024 werd Jopen Bokbier tijdens een blindproeverij tot het lekkerste Bokbier van Nederland verkozen.... Jopen Bier heeft voor het 3e jaar op rij de prijs voor het lekkerste Bokbier van Nederland in ontvangst mogen nemen. Op zaterdag 12 oktober 2024 is door Biergilde De Dubbele Arend (Purmerend) en Geheim Genootschap Arendsnest (Amsterdam) een blindproeverij georganiseerd en vastgesteld dat Jopen Bier het lekkerste Bokbier van Nederland heeft. We zijn enorm trots om als eerste Nederlandse brouwerij deze titel voor het derde jaar op rij te winnen. Lydian Zoetman - Commercieel Directeur Jopen... Tijdens de proeverij zijn 52 op fles of blik verkrijgbare Nederlandse Bokbieren door een uitgebreid proefpanel blind geproefd en op smaak beoordeeld. Hieruit is geconcludeerd dat Jopen Bier het lekkerste Bokbier van Nederland heeft. Het is niet de eerste keer dat ze deze prijs in ontvangst mogen nemen. In 2022 en 2023 won de brouwerij uit Haarlem namelijk ook al de prijs voor het lekkerste Bokbier van Nederland. Jopen’s Commercieel Directeur Lydian Zoetman stelt; “We zijn enorm trots om als eerste Nederlandse brouwerij deze titel voor het derde jaar op rij te winnen. Onze professionaliteit toont zich door deze constante kwaliteit. Niemand kan nu meer om het Bokbier van Jopen heen.” 4-granen bokbier Het 4-granen Bokbier is volgens het proefpanel als winnaar gekozen, vanwege de combinatie van karakteristieke roast en chocolade tonen én een vriendelijke volheid. Volgens de brouwerij is hun unieke smaak ontstaan door aan de drie traditionele Haarlemse bouwgranen gerst, haver en tarwe, ook nog geroosterde roggemout toe te voegen. Het bier krijgt daardoor de geroosterde en fruitige tonen. De gebrande bitterheid doet denke aan pure chocola gemengd met rood fruit. Het resulteert in een geschikt bier voor een herfstachtige dag. Bierliefhebbers die het bier zelf willen proeven, zullen weinig moeite hebben om het bier te vinden. Het winnende Bokbier is te verkrijgen in verschillende horecazaken, bij landelijke supermarkten zoals Jumbo en Albert Heijn en de betere slijterijen en speciaalzaken. https://www.biernet.nl/nieuws/jopen-bier-brouwt-weer-het-lekkerste-bokbier-van-nederland

4-GRANEN BOKBIER Seizoensbier, 6,5% - 33cl fles Smaakbeschrijving Met dit karaktervolle bokbier luiden we de herfst in! Aan de traditionele Haarlemse brouwgranen gerst, haver en tarwe is geroosterde roggemout toegevoegd. Ontdek dit smaakvolle bier met geroosterde en fruitige tonen. De gebrande bitterheid doet denken aan pure chocolade gemengd met rood fruit. Lekkerste Bockbier 2022 & 2023 Jopen Bokbier is in 2022 en 2023 verkozen tot Lekkerste Bockbier van Nederland, in de categorie Standaard Bockbier (<7%). https://www.jopenbier.nl/product/jopen-4-granen-bokbier/

La Trappe Bockbier | 33 CL | 7,0% | Herfstbok ... ZICHT/KLEUR Diep rood bokbier met een grote, zeer lichtbruine kop. GEUR Donker fruit en karamel tonen. SMAAK Een fruitige smaak met een licht bittertje. AFDRONK Evenwichtig, met een licht bittertje. https://www.mitra.nl/product/la-trappe-bockbier-33cl

Muifel D'n Ossebock | 33 CL | 7,0% | Herfstbok ... ZICHT/KLEUR Dit bokbier is lichtbruin met mooie robijnrode tinten en een créme schuimkraag. GEUR Licht zoet met een hint chocolade. SMAAK Volle, hoppige smaak met een klein bittertje. AFDRONK Soepel dankzij het kleine bittertje. ... BIJZONDERHEDEN Winnaar van de Beste Bockbier competitie 2019 in de categorie Donker bock. https://www.mitra.nl/product/muifel-d-n-ossebock-33cl

Muifel heeft D'n Ossebock, het eerste seizoensbier van de brouwerij, speciaal gebrouwen voor de gure herfstavonden. Deze bock heeft meer dan alleen zoetheid. Het heeft een subtiel bittere smaak, die D'n Ossebock pit en kracht geeft. D'n Ossebock van Muifelbrouwerij is drie jaar bekroond tot Beste Bockbier van Nederland. Dat gebeurde in 2016, 2018 en 2019. In 2017 was er geen Beste Bockbier competitie.... BrouwerijMuifelbrouwerij BierstijlBockbier Alcohol7.0% CategorieDonker en Rijk PrijzenBeste Bockbier van Nederland 2016, 2018 en 2019. ... GistingOndergistend HopsoortenHallertau Perle MoutPilsmout, Münchener mout, Melandoinen mout, Cara 120, Chocolade mout Plato15.5 °P IBU28 EBC35 https://www.bierista.nl/muifel-den-ossebock

Een traditioneel ondergistende bock, dat is D’n Ossebock (7% alcohol). Dankzij de gekaramelliseerde en gebrande moutensoorten krijgt D'n Ossebock zijn dieprode kleur en rijke smaak. Tevens is D'n Ossebock licht gehopt waardoor hij een pure zacht-bittere smaak heeft. Dit prachtige bockbier werd voor het eerste gebrouwen in 2012 en was daarbij het eerste seizoenbier van de Muifelbrouwerij. Inmiddels is dat assortiment uitgegroeid naar vijf verschillende seizoensbieren. Met tonen van karamel, donker brood, toffee en geroosterde noten is D’n Ossebock een prachtig bockbier dat zeer makkelijk drinkbaar is. De grote trots van Muifelbrouwerij voor de herfst is natuurlijk D'n Ossebock. Van 2016 t/m 2020 (2017 was er geen wedstrijd) is D'n Ossebock uitgeroepen tot het Beste Bockbier van Nederland. Deze prijs werd uitgereikt op het grootste en oudste bierfestival van Nederland, namelijk het PINT Bockbierfestival in de Beurs van Berlage te Amsterdam. D’n Ossebock, zoetig, subtiel en bitter, pit en kracht! Dat is de Muifelbock! Alcohol 7% Vol. Mout: Pilsmout, Munchener mout, Melandoinen mout, Cara 120, Chocolade mout Hop: Hallertau Mittelfruh Bitterheid: IBU 23 Kleur: EBC 23 https://www.muifelbrouwerij.nl/product/5258755/d-n-ossebock

Cola kleurig bier, met vrij veel koolzuur en flinke beige kraag van onregelmatige bellen, die wel houdbaar is ... Neus Moutig met een fruitig tintje ... Smaak Bok met een frisse twist. Zeer aangename smaak, met een perfecte hoeveelheid koolzuur prikkeling op de tong, die de smaak laat spankelen. Licht zoet, gekaramelliseerde mout, en een klein fruitig tintje. Afdronk redelijk vol, licht romig, iets fris, met een miniem bittertje. Geen wonder dat deze bok meermaals in de prijzen is gevallen. https://www.bierista.nl/muifel-den-ossebock

Dit bier heeft op het etiket staan dat het het beste bokbier van Nederland is; lekker bescheiden. De bier ziet er donker uit met wat bruinig schuim. De koolzuur valt op. De smaak is niet explosief te noemen. Maar ook niet super zoet of bitter, 

Othmar Bock is een Bock met 6,7% alcohol. Othmar Bock wordt gebrouwen door Othmar Bierbrouwerij in Ootmarsum. https://www.biernet.nl/bier/merken/othmar-bock

Othmar Bock.. Dompel jezelf deze herfst onder met ons Bockbier, de Othmar Bock. Donker en stevig, dit is niet zomaar een zoet herfstbier. Dit rijke bier biedt je het perfecte gezelschap. Een traditioneel gebrouwen, ondergistend bockbier met 6,7% alcohol. OVER OTHMAR BOCK Met zijn complexe aroma's, geroosterde granen en subtiele tonen van koffie brengt de Othmar Bock een balans van gematigd zoet en gedurfde intensiteit naar je smaakpapillen. Dus pak je favoriete glas, schenk de Othmar Bock in, neem een moment voor jezelf en laat je meeslepen door de rijke smaakwereld die dit bier te bieden heeft. 6.7% ALCOHOL IBU: 22 VERKRIJGBAAR: HERFST 2024 https://othmar.eu/onze-bieren/bock

De Othmar Bock van Ootmarsummer Bierbrouwerij is een koper/donkerbruin kleurige bock. Gematigd zoetig met een hint van karamel, verder kruidig en bitter. Brouwerij Othmar Bierbrouwerij Land Nederland Gebrouwen sinds 1999 Biersoort Bock https://www.biernet.nl/bier/merken/othmar-bock

Othmar Bock is een seizoensbier van de Ootmarsummer Bierbrouwerij. Het bier is gebrouwen volgens oud recept waardoor een gematigde zoetheid in het bier aanwezig is die wordt afgerond met een aangenaam bittertje!... BrouwerijOotmarsummer Bierbrouwerij Heupink & Co (Othmar) BierstijlBockbier Alcohol6.7% https://www.bierista.nl/othmar-bock

Kenmerken:Bitter Caramel Droog Gebrand Hoppig Koffie Kruiden Mout Noten Rozijn Sterk Vanille Zacht Zoet https://www.burgbieren.nl/ootmarsummer-bierbrouwerij-heupink-en-co/othmar-bock/

Othmar Bock is een traditionele herfstbock uit Twente. Licht zoet en aangenaam bitter. Winnaar Bronzen Medaille ‘Brussels Beer Challenge 2017’ Winnaar Zilveren Medaille ‘Barcelona Beer Challenge 2018’ https://www.burgbieren.nl/ootmarsummer-bierbrouwerij-heupink-en-co/othmar-bock/

Othmar Bock Biertype: Bo(c)kbier Smaakcategorie: Donker & Rijk ... Dit bier wordt gebrouwen sinds 2012. Gebrouwen volgens het Duitse Reinheitsgebot. Winnaar Bronzen Medaille ‘Brussels Beer Challenge 2017’ Winnaar Zilveren Medaille ‘Barcelona Beer Challenge 2018’...  Schenktemperatuur 7-8°C Alcoholpercentage 6.7% Grondstoffen  water, gerstemout, tarwemout, hop, gist https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier/9346-othmarbock

Othmar Bock - Bock - 6,7% De Othmar Bock is een traditioneel ondergistend Bockbier, gebrouwen naar een oud recept. Hij is gematigd zoet, met een hint van karamel  https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/overijssel/ootmarsum/othmar

De bock van Othmar is donkerder dan de bock die ik gister had. Het schuim is wat bruinig. De smaak is zeker niet zoet. Het koolzuur prikkelt en de afdronk is wat bitter. Ook herken ik wel wat gebrands in de smaak. 

Stadshaven Bock Rammer | 33 CL | 7,8% | Herfstbok dubbel... ZICHT/KLEUR Donkerbruin. GEUR Een zoete geur met een vleugje chocolade. SMAAK Vol en zoet met tonen van karamel AFDRONK Een lange afdronk. https://www.mitra.nl/product/stadshaven-bock-rammer-33cl

Tesselaar Slufter Bok | 30 CL | 7,0% | Winterbok... ZICHT/KLEUR Robijnrood. GEUR Een rijke geur met karamel- en koffietonen. SMAAK Stoer en robuust met karamel, koffie en een beetje laurier. AFDRONK Een zacht bittere afdronk met een klein zoetje. https://www.mitra.nl/product/tesselaar-slufter-bok-30cl

Slufter Bok is een stoer en krachtig bokbier, robijnrood, vol van smaak dankzij de 6 soorten geroosterde gerstemout, 7% alcohol. https://arthurenco.nl/product/tesselaar-slufter-bok/

Tesselaar Slufter Bok is een Bock met 7,5% alcohol. Tesselaar Slufter Bok wordt gebrouwen door Tesselaar Familiebrouwerij in Den Burg. https://www.biernet.nl/bier/merken/tesselaar-slufter-bok

Slufter Bok is een stoer en krachtig bokbier, robijnrood, vol van smaak dankzij de 6 soorten geroosterde gerstemout. Dit bovengistende bier is met 7% alcohol verwarmend in de koude periode op het eiland Texel. De vele soorten geroosterde mout zorgen voor een bont palet aan smaken van karamel, koffie en een vleugje laurier. De brouwers van de Tesselaar maken nog gebruik van echte hopbellen. Hierdoor ontstaan de zachte bittertonen in dit donkere bier. De ideale drinktemperatuur is rond de 8 graden in ons mooie slanke Tesselaar glas. Slufter Bok dankt zijn naam aan de prachtige natuur in de Slufter! Daar waar de zee nog dagelijks vrij spel heeft en je keer op keer verrast word door de schoonheid van dit natuurgebied. Gedronken na een prachtige tour door de Slufter met de “Jan Plezier” of wandeling in ieder jaargetijde van harte aanbevolen. https://www.biervantexel.nl/onze-bieren/slufterbok

Texels Bock is een krachtig en smaakvol bier dat je de herfst doorhelpt. Het bier heeft de kleuren van de herfst, zoete tonen en een licht bitter karakter. Texels Bock is zo gebalanceerd en rijk aan smaak dat het vele prijzen heeft gewonnen. Texels Bock is verkozen tot Lekkerste Bockbier van Nederland in 2009, 2010 en 2011. Het werd verkozen tot Beste Bockbier van Nederland in 2010 en 2011. De Texels Bock won in 2015 zilver tijdens de Dutch Beer Challenge en goud tijdens de Brussels Beer Challenge. Als dit geen goed bockbier is .. BrouwerijTexelse Bierbrouwerij BierstijlBockbier Alcohol7.0% CategorieDonker en Rijk https://www.bierista.nl/texels-bock

Texels Stormbock | 30 CL | 9,5% | Winterbok ... ZICHT/KLEUR Robijnrood bokbier met een mooie romige, licht crème schuimkraag. GEUR In de geur domineren banaan en abrikoos. Karamel en geroosterde gerstemout komen iets later door en brengen het geheel in evenwicht. SMAAK Karamel en geroosterde mouten zorgen voor een licht zoete nasmaak. Cacao hinten geven body en framboos (heel goed te ruiken) geven deze zware jongen een frisse toon. AFDRONK De afdronk heeft mooie en sterke bitters. Een gepaste laurier smaak blijft lekker hangen. https://www.mitra.nl/product/texels-stormbock-30cl

Texels Jutters Bock Herfstbock met een dieprode kleur. Aangenaam bittertje gecombineerd met karamelsmaak (alcohol 7,0%). https://ilovetexel.com/product/juttersbock/

TEXELS JUTTERS BOCK SPECIAALBIER Herfstbock met een dieprode kleur. Aangenaam bittertje gecombineerd met karamelsmaak (alcohol 7,0%). ... Texels Jutters Bock is al verschillende keren verkozen tot lekkerste en beste bockbier van Nederland. Als het onstuimige herfstseizoen is aangebroken op Texel biedt dit bijzondere speciaalbier een welkom moment van rust. Texels Jutters Bock heeft een dieprode kleur en typische karamelsmaak omdat de brouwers gebruik maken van geroosterd gerstemout. De speciale hopsoorten geven een aangenaam ‘bittertje’ in de afdronk. Texels Jutters Bock komt het beste tot zijn recht bij een drinktemperatuur van 8 graden Celsius.... Tijdens de verkiezing ‘Lekkerste Bockbier van Nederland 2018’ werd Texels Jutters Bock beloond met een eervolle tweede plaats. Dit is niet de eerste keer geweest, al eerder gooide Texels Jutters Bock hoge ogen tijdens de verkiezingen voor Lekkerste en beste Bockbier van Nederland. https://www.texels.nl/bieren/texels-bock-speciaalbier

Jutters Bock ziet er kastanjebruin uit met gebroken wit schuim. Het smaakt niet echt zoet. Het mondgevoel is ook niet waterig. Het heeft karamel en rozijnen in zich, maar lastig te omschrijven. Het is op zich een prima bier. De afdronk blijft lang hangen met een beetje branderigheid in zich. Die nodigt uit voor de volgende slok. Maar nu is het op. Ik had het al eerder op en beschreven op https://biervat.blogspot.com/2024/10/texels-jutters-bock-bier.html, 

Kwaremont bok (6.6%)

Kwaremont Bok is een Belgisch bockbier met aroma's van gedroogd fruit en karamel. Smaakvol en zoet en een heel subtiel bittertje. Details BrouwerijBrouwerij De Brabandere BierstijlBockbier Alcohol6.6% CategorieDonker en Rijk https://www.bierista.nl/kwaremont-bok

Zicht Mooie diepe donkere bruine/rode kleur met een fijne schuimkraag. ... Neus Gevuld speculaas overheerst. ... Smaak De kruiden zijn sterk aanwezig en daarmee persoonlijk niet mijn smaak. Smaakt als gevuld speculaas.    https://www.bierista.nl/kwaremont-bok

Brabandere Kwaremont Bok is een Bock, Herfstbok met 6,6% alcohol. Brabandere Kwaremont Bok wordt gebrouwen door Brouwerij De Brabandere in Bavikhove.... Deze herfstbok komt uit Bavikhove (België) en heeft een zoetige en zelfs een koffieachtige smaak. Dit bier bevat 6.6% alcohol. Brouwerij Brouwerij De Brabandere Land België Gebrouwen sinds 2017 https://www.biernet.nl/bier/merken/brabandere-kwaremont-bok

Ontdek Kwaremont Bok van De Brabandere, een rijk en verfijnd bokbier met een moderne twist. Met zijn diepe robijnrode kleur, aroma’s van gebrande mout en karamel en complexe smaak van herfstfruit biedt dit bier een harmonieuze balans tussen zoet en bitter. https://www.bierfamilie.nl/de-brabandere-kwaremont-bok/

Wat is herfstfruit?

Een greep van het typische herfstfruit op een rij: Appels Peren Druiven Bramen Frambozen Vijgen, zie ook https://www.ah.nl/inspiratie/duurzaamheid/seizoensgroente-fruit/herfst en https://thehealthissue.nl/food/seizoensfruit-volledige-herfstfruit-lijst/.

Kwaremont Bokbier is een bier gebrouwen door Brouwerij De Brabandere uit Bavikhove. Deze Bock heeft een alcohol percentage van 6.0%. De bierstijl Bock komt van oorsprong uit Duitsland. https://www.beerinabox.nl/speciaalbier/brouwerij-de-brabandere-kwaremont-bokbier

Kwaremont Bokbier is een mythisch en karaktervol donker bier met een knipoog naar de ‘Bokkenrijders’. De temperamentvolle smaak wordt gecreëerd door het gebruik van verschillende speciaalmouten in combinatie met pittige kruiden. Een bier voor durvers en volharders die tijdens het najaar karakter tonen. https://melgers.nl/product/de-brabandere-kwaremont-koppige-bock-33cl/

Dit bier is donker zwart met rode toon. De smaak is zeker niet zoet en is inderdaad goed in balans met een bitterheid. De koolzuur is mild. Het bier heeft wat karamel en speculaaskruiden, is het kardemon? Het bier heeft wel een zoete afdronk. 

Two Chefs Bock Brulee | 33 CL | 7,0% | Herfstbok... ZICHT/KLEUR Roodbruin bokbier met een licht getinteschuimkraag. GEUR In de neus kunnen vanille en een klein zoetje van karamel vinden. SMAAK Tonen van gebrande karamel, gebrande mout en vanille maakt het een dessert in een glas. AFDRONK Middellang genieten en weer snel de tweede slok. https://www.mitra.nl/product/two-chefs-bock-brulee-33cl

Wispe Bock | 33 CL | 8,0% | Herfstbok dubbel... ZICHT/KLEUR Roodbruin bokbier. GEUR In de neus kunnen we zoete tonen van karamel ontdekken. SMAAK De smaak laat zich het beste omschrijven als droog en bitter met een mooi zoetje van de karamel. AFDRONK Een licht bittere en zoete afdronk. https://www.mitra.nl/product/wispe-bock-33cl

Wispe Bock Met deze heerlijke traditionele Wispe Bock (33cl) proef je een echt seizoensbier waarvan je het beste kunt genieten vanaf de eerste herfstdagen. Onze Bock heeft langer kunnen rijpen, waardoor de  heeft de perfecte combinatie van bitter en zoet. Een prachtig robijnrood bier, rond en uitgebalanceerd. Een hartverwarmende smaakbeleving. .... EBU 30 bitterheid EBC 21 kleur ALC 6,8% percentage https://www.wispe.nl/product/wispe-bock/

Wispe Bock is een Bock, Herfstbok met 7,0% alcohol. Wispe Bock wordt gebrouwen door Bierbrouwerij Wispe in Weesp.... Wispe Herfstbok is een ondergistend bier. Een biologisch, diepdonker bier met gebrande mout. Wispe Herfstbok van de Wispe brouwerij bevat 7% alcohol. Brouwerij Bierbrouwerij Wispe Land Nederland Biersoort Bock, Herfstbok Kenmerk Biologisch bier, Speciaalbier Alcohol 7,0% Gisting Ondergisting Kleur Diepdonker Drink temperatuur 6-8 ℃ Stamwortgehalte Onbekend https://www.biernet.nl/bier/merken/wispe-bock

Dit bier wordt gebrouwen sinds 2015. Gebrouwen bij: - Brouwerij De Leckere (in periode 2015-2020) De brouwerij schrijft op de website over dit bier: Met deze heerlijke traditionele Wispe Bock (33cl) proef je een echt seizoensbier waarvan je het beste kunt genieten vanaf de eerste herfstdagen. Onze Bock heeft de perfecte combinatie van bitter en zoet. Een prachtig robijnrood bier, rond en uitgebalanceerd. Een hartverwarmende smaakbeleving. Beschrijving Schenktemperatuur 7°C Alcoholpercentage 6.8% EBC 21 EBU 30 https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier/10989-wispebock

Na al deze bockbieren kan ik wel zeggen dat bokbier niet meer enkel zoete meuk is. De bierstijl is nooit mijn favoriet geweest, maar ik merk wel dat met de jaren de waardering groter wordt. Er zit veel variëteit in. Dat maakt de bierwereld ook zo leuk eigenlijk.  

Mc C

Geen Mc D, maar een Mc C: de Mc Chouffe, geen Scotch Ale, maar een  Belgisch bruin bier van 8%. Het bruine bier heeft veel koolzuur in zich. De smaak is zoet en karamelachtig. Wat zeggen anderen erover?

Mc Chouffe | 33 CL | 6,0% | Scotch Ale (https://www.mitra.nl/product/chouffe-mc-33cl)

Mc Chouffe is een Belgisch bier, gebrouwen door de Brouwerij van Achouffe (die in 2006 werd overgenomen door Brouwerij Duvel Moortgat). Beschrijving Mc Chouffe is een bruin bier van hoge gisting (type scotch), zowel in de fles als in het vat hergist. Mc Chouffe heeft een alcoholpercentage van 8% en werd gelanceerd in 1987. Op het etiket staat een kromgebogen kabouter met hop en gerst op zijn rug.[1] (https://nl.wikipedia.org/wiki/Mc_Chouffe)

Ow, okee het is wel een Scotch ale!?

Mc Chouffe is een ongefilterd bruin bier van 8%. Dat stevige alcoholpercentage maakt dit bier een goed begeleider van wild en een entrecote. Ook smaakt Mc Chouffe heerlijk bij parmaham, paddestoelen, pastinaak, zalm en scampi's. (https://www.bierista.nl/mc-chouffe)

Zo kan ik ook een bier omschrijven, met de menukaart van een lokaal restaurant.... Wat heeft dat met het bier te maken? 

Brouwerij Brasserie D’Achouffe | Bierstijl Scottish Brown Ale | Alcoholpercentage 8% | Drinktemperatuur 8 °C... De Mc Chouffe is een karakteristiek bier, dat wereldwijd in de smaak valt. Tijd om eens uit te zoeken of die ook bij mij in de smaak valt, in deze Mc Chouffe bruin review. Zicht Als er iets typerend is voor een Chouffe bier, dan is het wel de smeuïge schuimkraag. Deze schuimkraag is zo vol, dat het meteen opvalt aan het bier. Zo’n schuimkraag is voor mij altijd wel een pluspunt. Het nodigt namelijk ontzettend uit. Kijken we verder dan schuimkraag, dan zien we dat het bier een diepe bruine kleur heeft met aan de randen een gloed van robijnrood. Het bier ziet er aantrekkelijk uit.  (https://www.debierblog.nl/bier-reviews/mc-chouffe-review/)

De kleur is bruin. Het schuim viel me ook op. Dat is flink veel. Het schuim is lichtbruin en het bier donker.

Geur Het eerste wat de neus binnendringt is de geur van karamel. Een typische geur en smaak voor bruinbieren. Daarnaast zijn ook fruitige tonen aanwezig en is ook lichtelijk anijs te bespeuren. Het bier heeft een rijke geur. (https://www.debierblog.nl/bier-reviews/mc-chouffe-review/)

De geur van anijs kon ik niet herkennen. Trouwens:

Drugslabs ruiken naar anijs.' ....  De politie vraagt mensen alert te zijn op drugslaboratoria. 'Je kunt een anijsachtige, weeïge geur ruiken. Dus is een situatie verdacht en ruik je die geur, trek dan aan de bel bij de politie.' (https://www.omroepwest.nl/nieuws/3502144/drugslabs-rukken-op-wees-alert-ze-ruiken-naar-anijs)

Ruik je sterke anijs- of amandellucht, dan kan dat wijzen op de aanwezigheid van XTC. (https://pvo-nl.nl/themas/sectoren/sierteelt-en-agrarisch/hoe-herken-ik-drugscriminaliteit-in-mijn-omgeving/)

Zo bezien is een bier dat naar anijs smaakt nou niet meteen een positief iets... maar het gaat mij vooral ook om de smaak:

Op https://www.mitra.nl/product/chouffe-mc-33cl staat een licht apathisch filmpje met een smaakbeschrijving van het bier over lichte zoetheid die overgaat in zware zoetheid en zelfs stroperige zoetheid. En een smaak waar je alles in tegenkomt?

ZICHT/KLEUR Mahoniebruin met een gebroken witte schuimkraag. GEUR Milde koffie, zoethout een beetje bruine suiker en fruitig boeket. SMAAK Zoet en licht met overgangen naar een zware, stroperig melasse zoetheid met een vleugje bitterheid. AFDRONK U krijgt een warm gevoel bij het doorslikken maar wat ons vooral bij blijft is de smaak van zoete drop. (https://www.mitra.nl/product/chouffe-mc-33cl)

Milde koffie vond ik niet in de geur? Melasse zou ik het misschien wel kunnen noemen. Wel vreemd dat het 6% of 8% zou kunnen zijn? 

MC Chouffe is een Ale met 8,0% alcohol. MC Chouffe wordt gebrouwen door Bierbrouwerij Brasserie d’Achouffe in Wibrin. ... MC Chouffe is een donker en zwaar Belgisch speciaalbier met acht procent alcohol. MC Chouffe heeft een fruitig boeket met een licht bittere nasmaak. Brouwerij Bierbrouwerij Brasserie d’Achouffe Land België Gebrouwen sinds 1987

Biersoort Ale Kenmerk Speciaalbier Alcohol 8,0% (https://www.biernet.nl/bier/merken/mc-chouffe) 

MC Chouffe (8%) is de donkere variant van La Chouffe Blond en vooral lekker zoet te noemen. Geniet van de aroma’s anijs, zoethout en karamel. (https://www.bierfamilie.nl/brouwerij-achouffe-la-chouffe-mc-chouffe/)

Ja, zoet, zoet en zoet....

Smaak Ook met de eerste slok is de smaak van karamel als eerste aanwezig. Gevolgd door een sterke aanwezigheid van de smaak van drop. Dit zal ongetwijfeld komen door de aanwezige aroma van anijs in het bier. Hier en daar zijn fruitige tonen te ontdekken. Het bier smaakt goed en drink makkelijk weg. Mc Chouffe review conclusie Dubbelbieren behoren niet tot mijn favoriete biersoorten, maar de Mc Chouffe is een karaktervol bier met veel smaak en een appetijtelijke schuimkraag, typisch voor Chouffe bieren. Ik kan dan ook niet anders zeggen dan dat ik genoten heb van mijn glas Mc Chouffe. (https://www.debierblog.nl/bier-reviews/mc-chouffe-review/)

Tja, drop kon ik er niet in herkennen. De karamelzoetheid wel. Het bier was voor mijn smaak te zoet.

Wat zeggen ze zelf?

De karaktervolle Mc CHOUFFE valt overal ter wereld in de smaak bij liefhebbers van bruin bier. De karakteristieke smaak, de donkere kleur met robijnrode weerschijn en de smeuïge, fijne schuimparels maken er een uniek bier van. Mc CHOUFFE onderscheidt zich verder door de geuren van anijs en zoethout, subliem aangevuld door een duidelijke toets van karamel. De stoere Mc CHOUFFE blijft verbazend zacht. Er komen heerlijk fruitige toetsen naar boven (met name peer), met in de nasmaak iets van bitterheid. Net als LA CHOUFFE, bevat Mc CHOUFFE 8 % alcohol. Toch is het bier net zo luchtig als de blonde grote zus. (https://chouffe.com/nl-be/biers/mc-chouffe/)

Robijnrood, anijs en zoethout? Peer? Nou ja, met wat fantasie kan ik het erin herkennen? Ja nouja, de bruine kleur kun je met wat fantasie donkerrood noemen. Peer herken ik wel als je het van tevoren weet...

Bewaarbierervaring

Tja, tijdens een bezoek aan de brouwerij van La Chouffe werd verteld dat het bier een smaakevolutie ondergaat en je gemakkelijk zo 10 a 15 jaar kunt bewaren. Dat heb ik eens gedaan. En nu* maak ik de 75 cl fles maar eens open.... (*met nu bedoel ik dan januari 2023) 

’Waarom zou je een bier laten rijpen?’’ meer antwoord geven op de vraag. Want sommige bieren maken, net als goede wijnen, met de tijd een prachtige smaakontwikkeling door. ... Een IPA moet je natuurlijk zo vers mogelijk drinken, dat weet iedereen. En een oude pilsener smaakt op zijn beurt weer naar natte kranten. Bieren die hun karakter en smaak lenen aan de gebruikte hoppen zijn nou eenmaal het minst geschikt. Hopbitterheid en hoparoma’s vervliegen het snelst, waardoor er weinig aan smaak overblijft. Donkere en zware bieren (zoals: Bockbieren, Stouts of Quadrupels) of geuzes en andere wild vergiste bieren kunnen daarentegen prachtig zijn wanneer ze een aantal jaren blijven liggen. Of staan!... (https://www.misterhop.com/ontdek/bewaarbier)

Flesjes bier en een vat bier kun je gerust buiten de koelkast bewaren, totdat de eerder genoemde datum verlopen is. Je kunt het nog proeven, maar de kans is groot dat het niet meer lekker is, en vaak drijft er van alles dat er smerig uitziet in het bier. (https://www.bewaren.eu/bier-bewaren/)

Nou ik heb veel oud bier gedronken, ook als het vlokken had. Het is echt niet zo dat als de datum verlopen is het bier ineens niet meer drinkbaar zou zijn. De smaak is anders, maar dat is het dan ook. Zelf houd ik niet zo van die oude bieren, heb ik gemerkt.

De meeste mensen vinden bier overigens wel lekkerder als dit in de koelkast gekoeld is. (https://www.bewaren.eu/bier-bewaren/)

bier kan je na verstrijken van de houdbaarheidsdatum in principe nog prima drinken. Je zal er namelijk niet ziek van worden; door het koken tijdens het brouwproces en dankzij de alcohol en hop bevat een bier geen bacterieën of ziektekiemen. Een bier kan na de houdbaarheidsdatum echter wel behoorlijk anders gaan smaken en dat effect is meestal niet positief. Het belangrijkste is dus: ruik en proef! Is het niet meer lekker? Drink het dan ook vooral niet op. Een negatieve smaakontwikkeling zal nog sterker zijn als het bier niet op de juiste manier is bewaard of opgeslagen. Soms is die smaakverandering echter juist gewenst en bewaren liefhebbers hun bier expres tot (ver) na de houdbaarheidsdatum. (https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bier-bewaren)

Bier is vers op zijn best, omdat je dan precies proeft wat de brouwer graag wil dat je proeft. Die brouwer garandeert dat het bier tot de THT-datum, en bij opvolging van het bewaaradvies, smaakt zoals het bedoeld is. Bij bier dat over datum is ligt dat iets anders. Aangezien bier feitelijk een levensmiddel is, is het onderhevig aan smaakverandering en uiteindelijk smaakachteruitgang. Sommige smaakveranderingen worden echter door sommige liefhebbers meer gewaardeerd dan de ‘verse’ en door de brouwer ‘bedoelde’ smaak. Donkere bieren, zeker met een alcoholpercentage dat minimaal 7% per volume is, ondergaan uiteindelijk een portoficatie of maderisatie: de smaak van het bier gaat steeds meer op die van port of madera smaken. De THT-datum is dan allang verstreken – soms zelfs al enkele jaren! ... Overigens, bier dat meer dan 10% alcohol per volume bevat hoeft volgens de wet niet eens een THT-datum te hebben, net zomin als dat wijn een THT-datum heeft. En zo mag je dus een fles bier van 8% alcohol, met een THT van 10 oktober 2018, gewoon verkopen in een winkel. Sterker nog: vaak is zo’n fles duurder dan een kakelvers exemplaar. Een liefhebber zal dat er graag voor over hebben, gokkend op een spannende smaakverandering. Maar let op: het kan een grandioze tegenvaller worden. De verkoper zal de verantwoordelijkheid nemen voor het juiste bewaaradvies, maar kan nooit garanderen dat jij de uiteindelijke smaakevolutie ook echt waarderen zult. Bier over datum: je kunt het prima genieten mits je goed kijkt, ruikt en proeft. Ziek zul je er nooit van worden, van bier dat over datum is. (https://www.bierenco.nl/bier-over-datum-zin-en-onzin-van-tht-data/)

Tja, ik heb op de fles en op het etiket geen THT-datum kunnen ontdeken. Ik weet ook niet meer wanneer ik het heb weggelegd. Dat kan gemakkelijk 10 jaar geleden zijn geweest....

De verplichte datum op het flesje is niet meer dan een richtlijn (bier mag zelfs nog verkocht worden na overschrijden van houdbaarheidsdatum). Het is vooral een garantie vanuit de producent dat de smaak tot die datum nog is zoals die bedoeld was tijdens het brouwen. Sommige bieren worden zelfs beter met de tijd en kunnen dus langer worden bewaard. Hierbij een uitleg over beer aging, rijping en smaakevolutie. Niet de gezondheid komt in gevaar bij het drinken van sommige overjaarse bieren, maar wel de smaak. Een aantal processen in het bier kunnen de zuurtegraad van het bier doen stijgen en daardoor de smaak veranderen en het aroma kapot maken. Als je bier dat een jaar over datum is nog goed smaakt, is er zeker geen probleem voor je gezondheid. (https://www.opener.nl/beer-aging-rijping-en-smaakevolutie/)

– en de ‘Tenminste Houdbaar Tot’- datum (THT-datum). Wat die datum precies zeggen wil? Meer dan de helft van de Nederlanders blijkt dat niet te weten en verwart dit vaak met de ‘Te Gebruiken Tot’- datum (TGT-datum). Op de Nederlandse televisie wordt daarom een spotje uitgezonden met uitleg: onnodig wordt jaarlijks ontzettend veel voedsel weggegooid omdat gedacht wordt dat het niet langer veilig te consumeren is. Is een THT-datum dan onzin, en kun je bier dat ‘over datum’ is beter weggooien? Het verschil tussen THT- en TGT-datum Kort uitgelegd: de THT-datum zegt iets over de kwaliteit van het product. Het staat op verpakkingen van producten die niet snel bederven, zoals koffie, melk, pasta – en bier! Tot de THT-datum garandeert de fabrikant een smaakvol product, zeker als je het bewaaradvies opvolgt. Als de THT-datum verstreken is, is het product vaak nog prima te eten. Bier dat over datum is, hoef je dus absoluut niet meteen weg te gooien. De TGT-datum zegt iets over de veiligheid van een product, en vind je op verpakkingen van bederfelijke producten zoals rauwe kip, versgeperst vruchtensap en voorgesneden groenten. De TGT-datum is de laatste dag waarop een product nog veilig is te eten of drinken, daarna kun je er ziek van worden. ... Op vrijwel elke fles of blik bier staat dat je het ‘koel en donker’ moet bewaren: het beroemde bewaaradvies. Bier is een product dat niet snel bederft, maar blootstelling aan (zon)licht en te hoge temperatuur versnelt de achteruitgang van de kwaliteit: vooral de smaak. Volg je het bewaaradvies, dan is je bier – zelfs als het bier over datum is – nog prima te consumeren. Het advies is eenvoudigweg: kijk, ruik en proef. Doorgaans weet je hoe jouw (favoriete) bier eruit hoort te zien: drijven er plots brokjes in, dan kun je het beter niet meer opdrinken. Ruikt het zoals het hoort te ruiken? Dan kun je jouw bier dat over datum is gewoon opdrinken. Krijg je een vermoeden van zwavel of een muffe, duffe geur – dan kún je het drinken, maar zal het waarschijnlijk niet lekker smaken. Dat is meteen de derde test: smaakt je bier ‘anders’ dan normaal, dan kun je het beter niet verder opdrinken. Belangrijk om te weten: bier zal nooit een gevaar voor de gezondheid opleveren als het over datum is. Tijdens de bereiding wordt bier gekookt, waardoor alle bacteriën en ziektekiemen gedood worden. Doordat bier alcohol en hop bevat kunnen bacteriën ook niet meer groeien in bier – het zijn beide natuurlijke conserveringsmiddelen. Vaak wordt verpakt bier ook nog gepasteuriseerd (kortstondig verhit), waardoor alle aanwezige levende organismen worden gedood. We herhalen: bier over datum kun je drinken zonder er ziek van te worden. Wel kan de smaak inmiddels erg onaangenaam zijn geworden. Daarom gooi je nooit zomaar bier over datum weg, maar kijk, ruik en proef je. Heel vaak is je bier nog prima te drinken en kun je het veilig genieten. (https://www.bierenco.nl/bier-over-datum-zin-en-onzin-van-tht-data/)

Als je bier wat langer wilt bewaren, dan gaat dit het beste op een koele en donkere plek. De temperatuur dient bij voorkeur zo stabiel mogelijk te zijn. Dit bij elkaar maakt dat een kelder of een verdiepte kast de ideale plek is om bieren goed te bewaren. Helaas heeft niet iedereen zo’n ruimte, de kruipruimte kan dan een goed alternatief zijn, want ook daar is er wel een constante temperatuur. Als je bier gaat bewaren, dan kun je flessen met een kurk het beste liggend bewaren, dit voorkomt namelijk het uitdrogen van de kurk. Over het algemeen hebben de flessen van 0,75 liter een kurk en gezien het formaat kun je deze liggend bewaren in een wijnrek. Heeft de fles een kroonkurk, dan is het aan te raden dat je deze rechtop bewaart. Dit voorkomt dat de inhoud van de fles in aanraking komt met het metaal van de kroonkurk. Als de fles namelijk wat langer zou liggen, dan kan de kroonkurk mogelijk gaan roesten en dat wil je weer niet. Kleine tip: de meeste bieren drink je mogelijk wat sneller en wil je daarom niet altijd voor te lange tijd te laten staan. In deze gevallen is het verstandig dat je de fles rechtop zet. Dit zorgt er bovendien voor dat het gistdepot goed op de bodem blijft liggen. (https://hopblog.nl/het-bewaren-van-bier/)

Niet alleen het type bier is belangrijk. Sterker nog, je kunt het allermooiste bewaarbier in je kelder leggen, maar wanneer in deze kelder niet het juiste klimaat heerst, kan het nog totaal fout aflopen met je bier. Twee zaken die het allerbelangrijkste zijn om bier goed te kunnen laten rijpen zijn; vochtigheid en temperatuur. De vochtigheid van je ruimte heeft ten eerste effect op het etiket. Jammer, maar gelukkig gaat het om de inhoud. Ten tweede kan diezelfde vochtigheid ook door middel van schimmels schade aanrichten aan de dop of kurk van het bier. Deze gaat vervolgens oxideren en raakt naar verloop van tijd niet meer luchtdicht. Het bier raakt hierdoor misschien geïnfecteerd, wat kan zorgen voor hele nare smaakafwijkingen en plat bier dat muf ruikt en smaakt. De temperatuur van de ruimte spreekt voor zich; bier bewaar je koel en donker. Daarin is de hoogte van de temperatuur nog niet eens zo heel belangrijk, als deze maar onder de vergistingstemperatuur ligt en zo constant mogelijk is. Bij bovengistende bieren is de vergistingstemperatuur tussen de 15 en 25 graden. ... Of je een bier nu beter staand of liggend bewaard zijn de wijze heren nog niet over uit. En een eenduidend antwoord zul je online dan ook niet vinden. Zelf houd ik de volgende stelregel aan; Kroonkurk = staand en Kurk = liggend. Door een fles met kroonkurk te laten staan voorkom je dat het bier tegen het metaal van de kroonkurk aan komt. Metaal en vocht gaan niet bepaald goed samen, en naarmate je het bier lang genoeg laat rijpen gaat de dop roesten. Bij een fles met een kurk wil je precies het tegenovergestelde; de kurk moet vochtig blijven zodat deze niet uitdroogt en poreus wordt. Het grote nadeel is echter wel dat het oppervlakte van het bier dat in contact staat met de zuurstof in de fles weer groter is dan wanneer je hem rechtop zet. ... over het algemeen kun je stellen dat donkere zwaardere bieren zich ontwikkelen door hun hoge percentage restsuikers, die afkomstig zijn uit de donkere mouten, meer naar de voorgrond te laten komen omdat de hoppen naar de achtergrond verdwijnen. Veel mensen associëren deze smaken met port of sherry, vol zoete tonen van rozijnen en rood fruit. Hertog Jan Grand Prestige is hier misschien wel het aller bekendste voorbeeld van. Wild gegiste bieren zoals Geuzes of Oude Kriek worden naarmate ze langer rusten zachter en lijken veel meer in balans. De sport zit hem in het zoeken naar de ‘’sweetspot’’. Zo is de eerder genoemde Grand Prestige na 6-8 jaar op zijn best, kunnen een Kasteel Donker of Gouden Carolus Cuvee 15 jaar mee en zijn er geuzes die je met gemak 20 jaar kunt laten liggen. Een bier is ergens op zijn best, maar wanneer hij over zijn hoogtepunt is kan het gedaan zijn met de mooie smaken. (https://www.misterhop.com/ontdek/bewaarbier)

Bieren die hoppig zijn zoals IPA’s kun je het beste zo snel mogelijk drinken. Deze zijn het lekkerst als ze zo vers mogelijk gedronken worden. De hoppigheid zal gedurende langere tijd namelijk gaan vervliegen en het bier verliest daardoor zijn kracht. Bieren zoals lagers en pilsners kun je beter ook niet te lang bewaren. Drink deze zo snel mogelijk op. Na verloop van tijd zullen ze namelijk niet al te best meer smaken. Over het algemeen zijn de meeste bieren die uitgebracht worden in grote flessen geschikt om lang te bewaren. Dit zijn meestal bierstijlen als Quadrupels, Barley Wines en stoutbieren. Verder zijn bieren als Dubbel en Tripels ook wat langer te bewaren. Of wat te denken Lambiek en Geuze bieren. (https://hopblog.nl/het-bewaren-van-bier/)

Door het bewaren van bier zal deze gaan rijpen en hierdoor worden smaken complexer. De aanwezige gist in het bier eet beetje bij beetje de laatste rest suikers op. Verder zal het koolzuur met de tijd wat minder worden. Het resultaat is een bier met bijvoorbeeld smaken die doen denken aan Port. ... Sommige bieren zijn na een tijdje over het beste punt heen en zal daarna aan kracht verliezen. Als fanatieke bierliefhebber is het dus zaak om het juiste moment van drinken te vinden. (https://hopblog.nl/het-bewaren-van-bier/)

Tja, ik had speciaal een La Chouffe gekocht om vers en gerijpt naast elkaar te proeven, maar ik kwam bij het terugzoeken van de fles een verrassing tegen. Maar eerst meer over de opslagwijze.

De bieren die ik heb liggen te rijpen, waaronder een trappist en La Chouffe, staan rechtop. Ze zijn van de trapkast naar de kledingkast verschoven. Ze zijn dus zo nu en dan verplaatst. Ze zijn bewaard opkamertemperatuur. 

De smaakvergelijking is niet gelukt, zodadelijk de reden waarom...  

Er zijn bieren die continu worden gebrouwen en op deze manier geschikt zijn voor een vergelijkend warenonderzoek. Neem bijvoorbeeld de eerder genoemde Grand Prestige. Zet een aantal jaargangen opzij en organiseer een bierproeverij waarbij je de verschillende edities met elkaar vergelijkt.

 Zo zijn er meerdere bieren te verzinnen die zich goed lenen om te bewaren. Neem nu bijvoorbeeld de Orval, die zal over de tijd ook veranderen van karakter of wat te denken van de Abt 12 van Bernardus. Je kunt hetzelfde ook elke herfst doen door een bockbier opzij te zetten om deze een jaar later naast een ‘verse’ editie te zetten. Sterker nog, volgens mij is Grolsch een van de weinige brouwerijen dat een gerijpte variant van het bockbier uitbrengt. (https://hopblog.nl/het-bewaren-van-bier/)

Waarom zou je eigenlijk bier bewaren?

Je koopt bier vooral omdat je ervan wilt genieten. Sommige bieren hebben soms zelfs nog een tijdje nodig om te rijpen. Door deze even weg te zetten en op een later moment te drinken wordt deze mogelijk nog iets lekkerder.

Een andere reden kan het formaat van de fles zijn. Bij de grotere flessen kun je ervoor kiezen om deze weg te zetten, zodat je deze op een geschikt moment met bijvoorbeeld vrienden te kunnen drinken. Want ja, goed bier drink je meestal in gezelschap van anderen. Je bewaart bier eigenlijk vooral als je het geduld kunt opbrengen om deze langer opzij te leggen. Ergens ben je nieuwsgierig en wil je weten wat het rijpen ervan met het bier doet. En als je niet zeker weet of je het nu wel of niet moet bewaren, dan kun je misschien meerdere flessen aanschaffen. Zo kun je er eentje drinken en eentje opzij zetten en een tijdje laten staan. (https://hopblog.nl/het-bewaren-van-bier/)

Sommige liefhebbers zijn van mening dat bier er is om gedronken te worden. In een kelder heeft niemand er wat aan; je doet een bier het meeste eer aan door er gewoon van te genieten. Daar zit natuurlijk wat in, maar het is ook heel interessant om eens te ervaren welke smaakontwikkeling een bier doormaakt als je hem langer bewaart. (https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bier-bewaren)

Welke bieren kan je bewaren?... Donkere en zware bierstijlen zoals quadrupel of (imperial) stout kan je prima een jaar of zelfs meerdere jaren laten staan of liggen (daarover straks meer). Men noemt dit ook wel 'bewaarbieren'.  Een paar voorbeelden van bierstijlen die je goed kunt bewaren:

Dubbel

Quadrupel of Barley Wine (gerstewijn)

Stout

Bockbier

Geuze of Lambiek

Er zijn echter ook genoeg bieren die niet per se in deze stijlen vallen en toch goed bewaard kunnen worden. Bijvoorbeeld Orval, dat zelfs bekend staat om de smaakontwikkeling die het bier doormaakt. ... Wat er precies met de smaak gebeurt is afhankelijk van de bierstijl en het bier. In het algemeen kan je zeggen dat bieren die langer blijven liggen uiteindelijk zachter, ronder, zoeter en complexer van smaak worden. Het koolzuur zal op termijn ook minder worden.

Zo zal je bij een quadrupel misschien meer tonen van gedroogd fruit (krenten en pruimen) ontdekken als je het naast een "verse" editie van hetzelfde bier proeft. Andere bieren zullen misschien tonen van port, whisky en cognac ontwikkelen. Geuze en lambieken verliezen een beetje het scherpe zure randje en zullen wat ronder en fruitiger smaken.  (https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bier-bewaren)

Je komt ze steeds vaker tegen, vintage bieren. Oftewel, bieren die zijn gerijpt. Liefhebbers die bieren voor jaren hebben laten rusten om verder op smaak te komen, met een geweldige smaakevolutie tot gevolg! Het rijpen van bier behoeft een flinke portie geduld, maar het is het wachten waard!

Niet alle biertypen zijn geschikt om te laten rijpen. De bieren die wel goed te rijpen zijn voldoen aan één of meer voorwaarden die nodig zijn.

Alcohol bijvoorbeeld. Dit zorgt voor een natuurlijke conservatie, waardoor negatieve verouderingssmaken geen kans maken. Logisch eigenlijk, gedestilleerde dranken zijn ook goed houdbaar.

Restsuikers kunnen ook erg belangrijk zijn. De suikers in het bier veranderen het mooiste van smaak, met name suikers afkomstig uit donkere mouten, logischerwijs dus suikers in donkere bieren. Hoptonen & bitters verdwijnen naar de achtergrond waardoor de de zoetheid meer ruimte krijgt in het bier. Hetzelfde gebeurt bij oude port, of sherry. Het is dan ook niet gek dat gerijpte bieren ons soms doen denken aan deze dranken.

Zure bieren rijpen ook mooi. Lambic en Gueuze bijvoorbeeld, zijn door spontane vergisting zuur geworden. Vergaan kunnen ze dus praktisch niet meer. De smaak kan echter wel gebalanceerder en zachter worden.

Als we bovengenoemde voorwaarden nemen komen we tot de conclusie dat veelal donkere, zwaardere bieren goed te rijpen zijn, alsmede oude kriek of oude gueuze. (https://bourgondischebierkelder.nl/rijpen-van-bier/?age-verified=6af29a340f)

We hebben allemaal wel eens gemerkt dat de smaak van ons bier verandert naarmate we hem langer bewaren. Sommigen beweren dat je bier best lang kunt bewaren, anderen zweren bij vers bier. Wat gebeurt er eigenlijk in onze bieren als zij geduldig staan te wachten totdat het ons behaagt ze op te drinken?

Veel onderzoek is gedaan naar de veroudering van ondergistende bieren. Dat is logisch, omdat ondergistende bieren een veel groter aandeel uitmaken van de totale bierverkoop en omdat veroudering bij deze bieren sneller te proeven is. Bij ondergistende bieren ontstaat na verloop van tijd een papier/kartonachtige smaak, veroorzaakt door oxidatie. Een stof met de naam trans-2-nonenal speelt hierbij een belangrijke rol. Deze smaak heb ik echter zelden geproefd in mijn eigen bovengistende bieren, zelfs niet als ik het met de zuurstofinslag tijdens het brouwen niet zo nauw heb genomen. Bij bovengistende bieren ontwikkelt zich in de loop der tijd een port/madeira-achtige smaak. Dat zal iedereen die wel eens een oud bovengistend bier heeft geproefd zeker herkennen. Gebeuren er tijdens de veroudering van bovengistende bieren wellicht andere zaken dan bij ondergisters? Hoe groot is het gevaar van oxidatie en de ontwikkeling van papier/kartonachtige smaken? En hoe lang kunnen we onze bieren eigenlijk bewaren zonder dat zij hun karakter verliezen? (http://roodetoren.nl/index.php/artikelen-over-brouwen/9-smaakevolutie)

Onderzoekers van de Katholieke Universiteit van Leuven hebben de veroudering van een bovengistend bier nu eens goed in kaart gebracht. Zij onderzochten zowel de verandering van smaak met een proefpanel als de verandering van de concentraties van een groot aantal stoffen. Voor het onderzoek gebruikten zij een blond bovengistend bier met 7,5 vol.% alcohol.

Bij dit soort verouderingsproeven is het gebruikelijk om bieren op hogere temperaturen te bewaren om het verouderingsproces te versnellen. De onderzoekers bewaarden het bier gedurende 6 maanden bij 0°C, 20°C en 40°C. Bieren bij 40°C verouderen sneller dan bieren bij 20°C. In bieren die bij 0°C bewaard werden treden nauwelijks chemische en sensorische veranderingen op. Bij sommige flessen die bij 20°C en bij 40°C werden bewaard, werd het koolzuurgas tussen het bieroppervlak en de kroonkurk vervangen door lucht. ... Na zes maanden werden de bieren (blind) voorgezet aan een getraind proefpanel van 11 mensen. Zij proefden de bieren en noteerden een score op 6 aroma- en 6 smaakaspecten, waarbij zij punten gaven van 0 tot en met 8. Een score van 0 betekent dat het aroma of de smaak afwezig was, een score van 8 dat deze zeer sterk aanwezig was.

(http://roodetoren.nl/index.php/artikelen-over-brouwen/9-smaakevolutie)

Bier bewaard bij 0°C is esterig en heeft een lichte oplosmiddelenaroma. Papier/karton, madeira/port, rood fruit en karamel zijn in het aroma afwezig. Het bier smaakt niet zoet, behoorlijk bitter en licht scherp, samentrekkend en verwarmend.

Bij hogere temperaturen bewaard bier verandert flink: de esterigheid neemt sterk af, de oplosmiddelengeur wordt sterker en papier/karton, madeira/port, rood fruit en karamel verschijnen in het aroma. De bitterheid vermindert sterk in het bier, waardoor het als veel zoeter wordt ervaren. Bewaard bij 40°C onder lucht ervaart men het bier zelfs als zeer zoet, terwijl het bier bewaard bij 0°C absoluut niet als zoet werd ervaren. Bewaard bij hogere temperaturen wordt het bier scherper, samentrekkender en verwarmender.

Zuurstof beïnvloedt het verouderingsproces sterk: de veranderingen in smaak en aroma voltrekken zich sneller. Voor ons amateurbrouwers heeft dit weinig belang, want wij gisten na op fles. Bij deze nagisting verbruikt de gist de zuurstof die nog in het bier en de ruimte tussen bieroppervlak en kroonkurk aanwezig is.

Bier bewaard bij 20°C gedurende een half jaar, heeft een nog niet zo onder veroudering te lijden. Bij hogere temperaturen of een langere bewaartijd verandert het karakter van het bier snel. 

(http://roodetoren.nl/index.php/artikelen-over-brouwen/9-smaakevolutie)

Esters zijn verbindingen tussen alcoholen en organische zuren en geven een fruitige smaak aan het bier. Twee zeer bekende in de brouwwereld zijn isoamyl-acetaat die een banaan-achtige smaak heeft en ethyl-acetaat met een fruitige oplosmiddelenachtige smaak. Bovengisten produceren gewoonlijk tijdens de gisting een groot aantal esters en de concentraties hiervan liggen na de gisting boven de evenwichtsconcentratie. Bij het verouderen van het bier hollen de concentraties dan ook achteruit. Alleen sommige esters die gevormd worden uit ethanol (de alcohol in ons bier) nemen in concentratie toe bij het bewaren van het bier. En dat is logisch omdat het bier behoorlijk wat ethanol bevat. De concentraties van deze ethyl-esters blijven echter onder de smaakdrempel, zo blijkt uit het onderzoek.

Bekende carbonyl-verbindingen zijn acetaldehyde en diacetyl. Acetaldehyde ontstaat door oxidatiereacties uit ethanol en heeft een groene-appeltjessmaak. De stof ontstaat vooral onder invloed van zuurstof, maar ook in zuurstofloos verouderend bier neemt de concentratie toe.

Diacetyl geeft aan bier een smaak die ook wel wordt omschreven als boter-achtig (boterbabbelaars). Gist maakt deze stof aan tijdens de hoofdvergisting en ruimt deze stof weer op tijdens de lagering. Bij het verouderen ontstaat de stof echter weer en kan zelfs boven de smaakdrempel opduiken.

Er gebeurt dus nogal wat tijdens de veroudering van een bovengistend bier. ... Als je je bieren lang bewaart (langer dan een half jaar, maar zeker langer dan een jaar) gaat de bitterheid sterk achteruit, de hopsmaken en �aroma''s verdwijnen en het bier smaakt zoeter. Fruitige esters, die verantwoordelijk zijn voor onder andere banaan- en oplosmiddelenachtige smaken, gaan sterk in concentratie achteruit. De belangrijkste verouderingssmaak is de port/madeirasmaak, ook een teken van oxidatie. Onze bieren bleven na veroudering van zes tot acht jaar helder, in tegenstelling tot wat literatuurbronnen melden over vertroebeling door oxidatie.

Door het verdwijnen van (acetaat)esters, bitterheid en hopsmaken en -aroma''s verandert het bier wel sterk van karakter. Zoetheid treedt sterker naar voren. Door veroudering krijgt het bier meer een madeira/portsmaak dan een papier/kartonsmaak, tenzij er veel oxidatie heeft kunnen plaatsvinden van het warme wort. Bij het verouderen van bier bestaat het risico van het ontstaan van diacetyl (boterbabbelaarsmaak). (http://roodetoren.nl/index.php/artikelen-over-brouwen/9-smaakevolutie)

Beer aging, oftewel het bewaren, rijpen en evolueren van bieren, wordt steeds populairder bij de bierliefhebbers. Trappistenbieren zijn daar een goed voorbeeld van. (https://www.opener.nl/beer-aging-rijping-en-smaakevolutie/)

Twee vuistregels die het verder makkelijk maken:

– Hoe hoger het alcoholpercentage, hoe minder erg het is als bier over de datum heen is.

– Hoe donkerder het bier, hoe minder erg het is als het bier over de datum heen is.

(https://www.opener.nl/beer-aging-rijping-en-smaakevolutie/)

Tja het bier is 9% dus met dat percentage kan je het bewaren, maar de La Chouffe is wel blond? Ik hoop dat dat geen probleem is. Alhoewel blond.... Bij het openen zie ik er toch het een en ander in, maar daar straks meer over...

Bier is een natuurproduct en daarom is de houdbaarheid niet onbeperkt. Bewaar bier altijd op een koele donkere plek. Een donkere kast of een kelder zijn ideale opbergplaatsen. De inwerking van zonlicht kan oxidatie bewerkstelligen (Lichtsmaak, ‘sunstruck’, van bier), waardoor het bier troebel kan worden en van smaak veranderen. Het is niet voor niets dat brouwers op een uitzondering na hun bieren afvullen in een donkerbruine of een donkergroene fles.

Pilseners en laag alcoholische bieren kunnen onder bovenstaande condities moeiteloos zes tot negen maanden goed blijven. De overige bieren kunnen het best binnen een tijdsbestek van 12 maanden worden gedronken. Uitzonderingen hierop vormen bier met nog gist in de fles, die een houdbaarheid kunnen hebben van 12 maanden tot zelfs meer dan 10 jaren, afhankelijk van de bewaaromstandigheden. Flessen met kroonkurk kun je het beste rechtop staand bewaren. Flessen met een kurk bewaar je, net als flessen wijn, het best liggend, om uitdroging van de kurk tegen te gaan. Bier met nagisting op de fles enige dagen voor het drinken rechtop wegzetten.

Smaakevolutie

Het blijft lastig te voorspellen hoe een bier na een jaar, of nog langer, zal smaken. Het beste kun je elk jaar een bewaard bier ten opzichte van het ‘verse’ bier drinken, om zo voor jezelf te beslissen wat de optimale leeftijd is en welke de voorkeur geniet. Bovendien train je jezelf dan in het herkennen van de smaakveroudering.

Na een jaar zijn de meeste gistcellen dood, zodat dan de zoetheid van bier niet meer verder verandert. Laagalcoholische bieren moeten binnen een jaar opgedronken worden. Daarna gaan bij deze bieren de eiwitten uitvlokken en krijgen ze een weeïge smaak.

Hoogalcoholische bieren, vooral die met veel hop, ontwikkelen zich in de richting van sherry of port na een bewaartijd van enige jaren. Scherpe hopsmaken en sterke geuren (zelfs die van zwavel) kunnen na een jaar ook verdwijnen.

Wil je dus een bier proeven zoals een brouwer het bedoeld heeft, proef het vóór de tht datum is bereikt. Maar zeker ook daarna is een bier nog erg mooi te bewaren en kan zelfs verbeteren. En is het ècht niet lekker meer, dan kun je er altijd nog een eisbock van maken.

(https://www.opener.nl/beer-aging-rijping-en-smaakevolutie/)

Ik ga er geen eisbock van maken. 

Bij het openen is er geen gesis of geplop. Het inschenken verloopt ook rustig. Het bier is oranje-amber, met wit schuim. De schuimkraag is wit en romig. Het is niet heel erg stevig, want zakt geleidelijk in. De geur is totaal niet bitter, eerder wat rins (?) of licht zuur, maar niet te zuur. Het is geen zuur, maar iets dat doet denken aan zwaar bier. De smaak is ook complex, zoals verwacht. Ik mis hopbitterheid, maar krijg er een heleboel andere smaken voor terug. Het heeft een licht zuurtje en doet denken aan pure chocolade. In de afdronk/nasmaak zit ook iets bijzonders. Het doet wat denken aan after eight.

Maar wat was het originele bier? Het is geen gewone La Chouffe, nee het is: 

Chouffe Dobbelen IPA Tripel!!!!!

Een IPA kan je niet bewaren!? Tja de hop-oomph is compleet veranderd in alcohol-boost van een BA barley-wine idee. En de nasmaak blijft nog lang nasmeulen aan m'n gehemelte. 

Het bier is complex. Het doet denken aan zwaar bier. De smaak heeft iets van een scherpe sinaasappel of milde pompelmoes in zich. De koolzuur is minder fel dan bij een vers bier, maar het prikt net zoals dat gebeurt bij die sinaasappel. Bij het herinschenken komt het schuim flink op. Ik hap erin en moet bekennen dat het vol smaak zit. Geen hopbitterheid, maar wel alcohol en hopsmaak. Geen felle harsachtige florale smaak, maar wel iets subtiels.  

Brasserie d’Achouffe is opgericht in 1980 door Pierre Gobron en Chris Bauweraerts. In een kleine stal werd op kleine schaal speciaalbier gebrouwen. Pas in 1983 kreeg het bier pas een naam: La Chouffe. Het etiket van de ‘Chouffe bieren’ kenmerkt zich door de kabouter die is afgebeeld. Daarom worden de Chouffe bieren ook wel kabouterbieren genoemd. Inmiddels heeft de brouwerij al velen Beer Awards in ontvangt mogen nemen. En terecht, want het is écht smullen geblazen met de bieren van Brasserie d’Achouffe. Met Chouffe Houblon heeft de brouwerij in ieder geval een fantastisch bier in huis die nergens anders mee is te vergelijken. (https://www.bierfamilie.nl/brouwerij-achouffe-chouffe-houblon/)

De Chouffe Dobbelen IPA Tripel Houblon (2007) is een bier gebrouwen door Brasserie d'Achouffe uit Achouffe. Deze Belgische IPA heeft een alcohol percentage van 9.0%.  (https://www.beerinabox.nl/speciaalbier/brasserie-d-achouffe-chouffe-dobbelen-ipa-tripel-houblon-2007) 

Op https://www.youtube.com/watch?v=vwq9YTD3J5s wordt het bier geëvalueerd.

Houblon Chouffe dobbelen IPA tripel zoals het bier voluit heet is een mooie mix van het typische Belgische tripel bier en een IPA. Sinds 2006 brouwen ze in Achouffe dit bier met de volgende hopsoorten: Tomahawk , Amarillo en Saaz. Het woord Houblon is hier dus op zijn plaats, want dit betekent hop in het Frans.... De kleur van dit biertje is een mooi en helder goud oranje. De schuimkraag is van mooie proportie, maar verdwijnt na een paar minuten. Er zitten wel wat grotere bellen in, maar de kleur ligt bijna tegen het wit aan.... De geuren van deze Chouffe zijn wel typisch voor de IPA’s. Je ruikt sinaasappel, grapefruit, mango en banaan. Hoe langer het bier staat des te beter komen de geuren naar boven. Wat meteen duidelijk naar voren komt bij het drinken is de bittere hopsmaak. Maar ook de grapefruit en de sinaasappel proef je terug met een vleugje honing. De koolzuur in dit bier is ook zeker niet te missen, alhoewel het gelukkig niet storend is. De wat drogere en wat zurige gistsmaken laten weer het tripelgedeelte naar boven komen van dit brouwsel.  Het mooie is nog de goede balans die gevonden is in dit bier met 9% alcohol. Niet te fruitig, maar ook niet te bitter. (http://biernetwerk.nl/recensie-la-chouffe-houblon-dobbelen-ipa-tripel/)

Chouffe Houblon (9,0%) is een mix van een typische Belgische Tripel en een I.P.A. Hoe langer het bier staat, des te beter komen de geuren naar boven. ... Chouffe Houblon heet volledig Houblon Chouffe dobbelen IPA Tripel. Gebrouwen op volledig Belgische wijze sinds 2006. Een mooie mix van een typische Belgische tripel bier en een India Pale Ale. Bij het uitschenken zie je een lichtgeel bier dat een beetje troebel is. In de neus reuk je duidelijk hinten van gist, banaan, citrusfruit, gras en steenfruit. Ook wel te vergelijken met de geur van kauwgomballen van vroeger. Het woord Houblon is hier dus op zijn plaats, want dit betekent hop in het Frans. Al met al de kenmerken van een tripel (alcoholpercentage van 9%) en het fruitige karakter van een IPA. Een bijzondere Belgian Ale waarbij je de hop tot diep in de keel blijft voelen. Wij adviseren om Chouffe Houblon te drinken op een temperatuur van 8 graden Celsius. ... Uiteraard wordt een bier niet zomaar op de markt gebracht. De brouwmeesters testen de brouwsel vaak maandenlang op kwaliteit en smaak, voordat het verkocht kan worden. En dat is nu niet anders geweest. Bovendien heeft er bij deze Belgian Ale hergisting op de fles plaats gevonden. Het rijpingsproces duurt dan ook iets langer. Onderstaande ingrediënten zijn toegevoegd in het brouwproces van Chouffe Houblon:

Water

Mouten

Gist

Tomahawk hoppen

Amarillo hoppen

Saaz Hoppen

Overige smaaktoevoegingen(https://www.bierfamilie.nl/brouwerij-achouffe-chouffe-houblon/)

Houblon Chouffe is een blonde tripel, type India Pale Ale. De bittere smaak wordt bekomen door 3 verschillende hopvariëteiten. "Houblon" is trouwens het Franse woord voor hop. Toch is er een harmonieus evenwicht tussen de uitgesproken bittere smaak en een aangename fruitsmaak. Houblon Chouffe heeft een alcoholpercentage van 9% en werd gelanceerd in 2006. Op het etiket staat een kromgebogen kabouter tussen de hopranken met hop en gerst op zijn rug en hebberig starend naar het bier. (https://cafeplato.be/archieven/bieren/chouffe-houblon)

Deze Houblon Chouffe, die in 2006 in productie ging, is een wat bijzonder bier omdat het de stijl van IPA's combineert met de Belgische traditie. De introductiebrief is de heldere gouden kleur, onberispelijk, met 2 cm witte kroon, waaruit een verrassend zwak parfum komt. In tegenstelling tot het lage vermogen, is wat wel in mijn plannen in het aroma is opgenomen, de hoge relevantie van hop, die op een zoete basis van granen en brood opmerkelijke citrustonen, witte druif en gras biedt, gekruid door een adem van kruidnagel en witte peper. Gelukkig gaat deze lage aromatische intensiteit niet over op de smaak, die in eerste instantie de mond overspoelt met zoetheid en dit type zonder te blozen.... Gelukkig wordt deze lage aromatische intensiteit niet overgebracht naar de smaak, die in eerste instantie de mond overspoelt met de zoetheid en romige textuur van een Belgisch bier, met mout, gouden appel en citroen in de hoofdrol, en op de achtergrond zachte honing en minimale gist achterlaat, om de agressiviteit van een Yankee IPA te beëindigen, accentueren van de aanwezigheid van citrusvruchten zoals citroen en grapefruit, ananas en vooral hop, die zich manifesteert met scherpe tonen van gras en dennen, vrij pittig, langs een krachtige bitterheid, zuur, ruw en met een aanzienlijke alcoholbelasting. Ondanks zijn kracht is de waarheid dat in de mond alles heel voorzichtig en gecontroleerd lijkt, alles maakt deel uit van een perfect geharmoniseerde set waarmee dit bier er oog in oog kan staan met uitstekende bieren van dit type zonder te blozen. (https://hiposurinatum.blogspot.com/2012/05/houblon-chouffe-dobbelen-ipa-tripel.html)

De ontstaansgeschiedenis van dit bier is interessant.  In Amerika is er al enige jaren een rage bezig van extreme bieren, meestal extreem gehopt, en de liefhebbers hiervan worden ook wel eens “hopheads” genoemd. Het is echter niet gemakkelijk om een goed bier met extreme hopgift te maken. De hoppe gaat natuurlijk snel het hele brouwsel overheersen, en dan heb je geen goede balans meer. Belgische sterke hopbrouwsels als Hommelbier van Van Eecke en XXBitter van De Ranke slagen daar zeer goed in, en ook bij deze Houblon Chouffe mag het resultaat er zijn. Chris Bauweraerts, de vennoot van Pierre, reisde veel voor La Chouffe en ontdekte al die bittere bieren in de Verenigde Staten.  Ze inspireerden hem om een hoppige Chouffe te maken, voor één keer werden de rollen omgedraaid en liet een Belg zich beïnvloeden door Amerikaanse microbrouwers. De benaming “Dobbelen IPA Tripel” is wel wat verwarrend, en misschien van het goede teveel. Dobbelen slaat op het dubbel gebruik van hop, IPA is een typische term uit de Angelsaksische brouwwereld, het wil “ Indian Pale Ale “ zeggen, en slaat op de destijds zwaar gehopte ales die naar India verscheept werden, de hop werkte als bewaarmiddel.

Tripel zal wel alles met de kleur en de hergisting te maken hebben. Resultaat van dit alles: een beendroog bier dat zowel voor als bij het eten voortreffelijk smaakt. Duvel-Moortgat besloot om vanaf heden het bier ook in 33cl aan te bieden, net als de klassieke Chouffe. Ondertussen is dat geen slechte beslissing gebleken want het merk stevent af op verdubbeling sedert de nog vrij recente overname. Dat heeft natuurlijk ook te maken met de sterke Duvel-distributie, maar toch, kleine bierflessen zijn toegankelijker dan grote. (bierpassie.com/article/2398/houblon-chouffe-dobbelen-ipa-tripel)

Houblon Chouffe is een Belgisch bier, gebrouwen door de Brouwerij van Achouffe (die in 2006 werd overgenomen door Brouwerij Duvel Moortgat).

Deze blonde tripel van het type India Pale Ale heeft een bittere smaak die wordt bekomen door drie verschillende hopvariëteiten. "Houblon" is trouwens het Franse woord voor hop. Houblon Chouffe heeft een alcoholpercentage van 9% en werd gelanceerd in 2006. Op het etiket staat een kromgebogen kabouter tussen de hopranken met hop en gerst op zijn rug en hebberig starend naar het bier.[2][3]

Prijzen

In 2011 werd Houblon Chouffe (onder de naam "Chouffe Dobbelen IPA tripel") door Test-Aankoop na een test van 210 speciaalbieren uitgeroepen als behorende tot de 18 beste bieren (bieren waarover de 30 proevers unaniem lovend waren).[4] (https://nl.wikipedia.org/wiki/Houblon_Chouffe)

Ik had het bier volgens mij vlak voor de overname opgelegd. Dat is dus 2005 ergens geweest, bijna 20 jaar geleden!?   Het is een 75 cl fles en het etiket vond ik op https://hiposurinatum.blogspot.com/2012/05/houblon-chouffe-dobbelen-ipa-tripel.html

Tja, ik heb geen degustatieverhalen van gerijpte IPA's kunnen vinden... Omdat je een IPA zo vers mogelijk moet drinken. Maar de Chouffe Dobbelen IPA Tripel is een speciaalbier, dus die trekt het formidabel! De alcohol trekt wel flink aan. Bij het inschenken van het 'leste kletstke' wordt het bier in het glas troebel. De geur en smaak doen echt denken aan after eight. Het heeft een effect in m'n mond. Het is een intrigerende smaak en ik heb geen spijt dat ik deze IPA heb laten rijpen. De smaak is niet eenvoudig lekker, maar wel complex en smaakvol. Het is wat mij betreft een aanrader. Helaas heb ik niet meer  Houblon liggen. Ik zie ze ook niet zo vaak bij de slijter en het is de vraag of de versie van Moortgat dezelfde potentie heeft als het origineel....

Jammer dat de 75 cl op is. want het is een echt waardevol bier. Ik ben meestal niet zo'n fan van opgelegde bieren en dergelijke, maar deze was echt goed! Een aanrader! Dus Houblon kopen, 10 jaar of meer bewaren op de juiste wijze en dan hopen bij leven en welzijn dat er een geschikt moment komt om er van te genieten.....

Witte kabouter

Terwijl een duif door onze achtertuin loopt drink ik een witte Chouffe. Een Biere Belge Blanche:

CHOUFFE Blanche

Our emblematic gnome rambles across the mountains in all seasons, summer and winter alike. With his stick and his mammoth waistcoat, he regularly climbs the 6666 meters up Mt CHOUFFE, to breathe in the fresh air of the perpetually snow-covered peaks.

Once he reaches the summit, he likes to pour himself a Chouffe and admire the view.

"Grouff, grouff ?" an inquisitive, shaggy-haired yeti, recognising the sound of beer being poured, approached timidly. "Chouffe ! ... not Grouff !" Marcel told him. The white landscape inspired Marcel to call his new beer, which is so refreshing, smooth and spicy: Chouffe Blanche!

(https://chouffe.com/en-gb/beers/chouffe-blanche/)

Van carnaval ken ik ze nog: https://img.discogs.com/jKva24piv66KhsAa5Hp4dSjeJMw=/fit-in/600x595/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(90)/discogs-images/R-3106650-1316073012.jpeg.jpg

https://www.youtube.com/watch?v=Chcx328HtEo 

De muziek past niet bij het bier, wellicht is Boomerang Tiroler Holzhacker Bub'n (https://www.youtube.com/watch?v=DPiseYmWVaY) of Der alte dessauer (https://www.youtube.com/watch?v=SBxXp8wQmeg) nee ook niet echt eigenlijk. Ik ben niet echt goed met bier en muziek merk ik.

Het bier ruikt en smaakt naar witbier. Qua kleur is het wat donkerder. Al met al een goed bier. Dat kan ook wel met de naam te maken hebben... 

Ik weet nog dat je het had over speciaalbier en dan dat ze het hadden over 'dat kabouterbier'... Dan zou je dit een witte kabouter hebben genoemd. Nu is de naam La Chouffe veel bekender geworden dus dit zal denk ik als witte Chouffe wel faam gaan maken op de terrasjes. Of teloorgaan in de veelheid van het grote aanbod aan speciaalbier dat er tegenwoordig is...

Boktober 2020

Het is weer oktober en dat is traditioneel het seizoen voor bockbier. Zie o.a. Bierburo: https://www.bierburo.com/bockbier-aan-tafel/ , Bierista: https://www.bierista.nl/actueel/bockbier-in-trek-bij-bierista, Bierfamilie: https://www.bierfamilie.nl/biersoorten/bokbier/ en Bier &Co https://www.bierenco.nl/bockbier/.

Bockbier, ook wel bok bier of bokbier, is een bekend seizoensbier. Er zijn zowel bovengistende als ondergistende bockbieren. Oorspronkelijk werden er alleen ondergistende bockbieren gebrouwen. Tegenwoordig wordt ook bovengistend bockbier gebrouwen. De bierstijl wordt elk jaar in oktober gevierd met verschillende bockbierfestivals over heel het land. (https://www.bierenco.nl/bockbier/)

Sinds 1869 brouwen we in Nederland al bokbier. De Nederlandse brouwerijen maken 7 miljoen liter herfstbok per jaar. Er valt genoeg te proeven en te proberen.  (https://proefhetzuiden.nl/bokbier-seizoen-begonnen/) 

Een overzicht van bokbieren is te vinden op https://www.bokbier.nl/:

Bokbier is de verzamelsite van alle in Nederland beschikbare Bokbieren. Bokbier is onafhankelijk en onbevooroordeeld. Wij streven naar een compleet overzicht van alle jaarlijks beschikbare bokbieren. (https://www.bokbier.nl/)

Eind april 1843 duikt het ‘Munichner Bockbier’ voor het eerst op in Amsterdam bij het Bayerisches Bierhaus van J.G.C. Friedr. Camphuynder in de ‘Reguliersbreestrasse’, dat het de volgende twintig jaar zou blijven importeren. Verder werd in die jaren hier en daar in andere Nederlandse steden bokbier uit Duitsland rond 1 mei geïmporteerd, op bescheiden schaal. De primeur van het eerste echte Nederlandse bokbier was voor brouwerij De Struisvogel in Groningen, die er in 1854 en 1857 mee adverteerde. Daarna bleef het lang stil, terwijl zich intussen een revolutie in brouwend Nederland voltrok: de eerste ondergistende ‘Beierse’  bierbrouwerijen doken op. Het was dan ook een daarvan, de Koninklijke Nederlandsche Beiersch Bierbrouwerij in Amsterdam, die half maart 1868 als eerste bokbier op de markt bracht. In april 1872 volgde het twee jaar daarvoor opgerichte Amstel, en in februari 1874 kwam ook Heineken met bokbier. (https://verlorenbieren.nl/verloren-bieren-8-het-verschuivende-bokbierseizoen/)

Leuk genoeg moeten we kijken naar die andere ondergistende bierstijl: bock. Zo kwam Heineken in februari 1874 met een bockbier. In februari, want het was toen nog een typisch lentebier (zie dit artikel). In 1992 is het gewone Heineken bockbier echter vervangen door Heineken Tarwebok, zodat we, andere receptuur, andere naam, tegenwoordig niet van hetzelfde bier kunnen spreken.[11] Nee, het oudste nog bestaande Nederlandse bier is: Amstel Bockbier. In april 1872 werd er voor het eerst mee geadverteerd.[12] De productie ervan heeft tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog een tijdje stil gestaan, maar dat geldt ook voor de pilseners. In de jaren dertig was Amstel verder een van de drijvende krachten achter de ‘landelijke’ bockbierintocht in Amsterdam, compleet met echte bokken.[13] In de jaren zestig was het nogal low-profile, maar na de overname van Amstel door Heineken in 1968, kwam er in 1972 een restyling van het Amstel Bock-etiket. Toch moet de productie ervan weer een paar jaar hebben stilgelegen, want in 1980 werd het opnieuw gelanceerd, ‘aangezien dit type bier zich de laatste jaren in een toenemende belangstelling mag verheugen.’ Dat was waarschijnlijk ook het moment waarop het alcoholpercentage omhoog werd geschopt van 6,5 naar 7%. Hoe dan ook, na een korte pauze was het ‘diep-rode bier dat zich kenmerkt door een krachtige, rijke smaak en een mooie schuimkraag’ weer terug, in 1983 ook op fust.[14] (https://verlorenbieren.nl/wat-is-het-oudste-bier-van-nederland/)

In Nederland wordt al sinds 1869 bokbier gebrouwen. Herfstbok is altijd boven de 6% alcohol en daarmee onderscheidt het zich van de "gewone pils". Dit komt doordat er in bokbier twee keer zoveel mout zit als in een pilsje. Vind je ook dat bokbier altijd een heerlijk zoete en kruidige smaak heeft? Dit komt doordat het mout op 150 graden Celcius wordt gedroogd. De suikers gaan hierdoor karameliseren. Samen heffen we 't glas op de herfst! (https://www.janlinders.nl/bokbier.html)

De herfstbok onderscheidt zich van de “gewone pils” doordat het twee keer zoveel mout bevat en het alcoholpercentage altijd boven de 6% is. De heerlijke zoete en kruidige smaak ontstaat doordat het mout op 150°C wordt gedroogd. De suikers gaan hierdoor karameliseren. (https://proefhetzuiden.nl/bokbier-seizoen-begonnen/)

De redenen hiervoor zijn divers, uiteindelijk komt het erop neer dat bockbier nu eenmaal het lekkerste smaakt in de herfst en winter. Dan kan je als brouwer dat bier natuurlijk het beste ook aan het begin van de herfst uitbrengen. Door de jaren heen is de introductiedatum van het bockbier dan ook verschoven van december in 1950, naar begin oktober in 1975 tot uiteindelijk de huidige 21 september: het begin van de herfst. Toch begint ook die datum te verschuiven, want veel bockbieren zien we al voor de herfst verschijnen. Overigens drinken we ook bockbier in de lente, dit is een soort sub-traditie geworden in Nederland. Het zijn dan vaak lichter gekleurde bieren, die we lentebock noemen.  (https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bock-of-bok-zes-vragen-over-bockbier)

Oorspronkelijk werd bokbier gemaakt voor de koude winterdagen. Tegenwoordig luiden wij dit seizoen al in oktober in. Er zijn begin oktober dan ook veel bokbierfestivals waar je oneindig veel soorten kunt proeven. Het seizoen van de herfstbok loopt van oktober tot en met februari. Van maart tot en met juni is het tijd voor de lentebok (soms ook meibock genoemd).  (https://www.bierfamilie.nl/biersoorten/bokbier/)

Het eerste op grote schaal gebrouwen bokbier was dat van de Koninklijke Nederlandsche Beiersch Bierbrouwerij in Amsterdam, die het in maart 1868 introduceerde. Oorspronkelijk was het, in navolging van Duitsland, een voorjaarsbier maar de introductiedatum van het bokbier schoof door de jaren heen op naar het najaar; in de jaren dertig werd het bokbier de tweede donderdag van december uitgebracht en later werd dit vervroegd naar oktober.[2] Bokbier bleef in het assortiment van de grote Nederlandse brouwerijen, maar mede door de inspanningen van de vereniging PINT en hun jaarlijkse bokbierfestival (sinds 1978) werd het bokbier in de jaren tachtig en negentig weer echt populair in Nederland. In 1982 brouwde de Arcense Bierbrouwerij het eerste bovengistende bokbier. Tegenwoordig zijn er meer dan 50 bokbieren op de markt. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Bokbier)

In 1978 wordt de ommekeer ingezet met het eerste Bokbierfestival in Amsterdam. De aandacht voor bockbier werd pas echt groter vanaf 1980, in dat jaar wordt bierconsumentenorganisatie PINT opgericht en nemen zij de organisatie van dit festival op zich. Bockbier is misschien wel het grootste succes van PINT, zij hebben zichzelf immers opgericht met als doel vergeten bierstijlen vernieuwde aandacht te geven. Het is een van de bewijzen dat consumentenverenigingen invloed hebben op de geschiedenis van bier. Zoals CAMRA in Groot-Brittannië zorgde voor het voortleven van traditionele Engelse bierstijlen, lukte PINT in Nederland dit met bockbier! (https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bock-of-bok-zes-vragen-over-bockbier)

In 1982 kwam het eerste bovengistende bokbier op de markt, gebrouwen door de Arcense Bierbrouwerij. In 1983 was Amstel Bokbier het eerste bokbier dat op vat verkrijgbaar was. Tegenwoordig zijn er meer dan 50 bokbieren op de markt. ... Sinds 2001 wordt elk jaar in de maand oktober, en in elk geval vóór het PINT Bokbierfestival door het onafhankelijke organisatiecomité Lekkerste Bockbier.nl de verkiezing georganiseerd van "Het Lekkerste Bockbier van Nederland". Dit betreft uitsluitend bokbieren die op fles verkrijgbaar zijn. Sinds 1996 wordt in Zutphen in de maand oktober de Nationale Bokbierdag georganiseerd, een evenement met diverse activiteiten die in het teken staan van het bokbier en dat inmiddels zeer grote bezoekersaantallen trekt. (https://bokbier.nl/geschiedenis.html)

WAT IS BOKBIER?
Bokbier is een biersoort met een herfst- en een lentevariant. De herfstbok is donkerder van kleur en bevat meer alcohol dan de lentebok. Bokbier heeft over het algemeen zoetige tonen en een vrij lage bitterheid. https://www.gall.nl/bier/soorten/bokbier/#:~:text=Bokbier%20onderscheidt%20zich%20van%20pils,zorgt%20voor%20een%20steviger%20bier.

Er zitten 183 kilocalorieën in 1 flesje (300 gram) bokbier. (https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/hoeveel-calorieen-zitten-erin-/caloriechecker/bokbier.aspx)

Bockbier is wel één van de weinige bierstijlen die wordt genoemd in de Nederlandse Warenwet: om een bier Bock of Bok te mogen noemen, moet het stamwortgehalte (percentage vaste stoffen voor de vergisting) minimaal 15° Plato zijn. Voorheen was dit overigens 15,5°Plato. (https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bock-of-bok-zes-vragen-over-bockbier)

Bokbier is de enige bierstijl in Nederland die wettelijk beschermd is en wel in de Bierverordering. Vroeger stonden hier verplichtingen in over alcoholpercentage, kleur, smaak en lage gisting, maar deze zijn al enige tijd verdwenen. De enige verplichting waar bokbier aan moet voldoen is dat het een minimale Plato van 15.5 moet hebben. (https://www.sfbhoreca.nl/bavaria/nl/home/5-weetjes-bokbier.html)

Bokbier is een biersoort die twee varianten kent, namelijk de hersft- en de lentevariant. De kleur van de herfstvariant, de zogeheten herfstbok, is donkerder van kleur en bevat meer alcohol dat de lentevariant, die ook wel de lentebok wordt genoemd. Over het algemeen heeft Bokbier zoetige smaken en een vrij lage bitterheid. (https://www.bierfamilie.nl/biersoorten/bokbier/)

Het valt me op dat op veel sites dezelfde teksten staan, en dan zonder bronvermelding... wat een schandaal. :p

Het bockbier is ontstaan in Duitsland. Daar ontstond het als een bier dat een ‘sterkere’ versie was van het reguliere bier dat een brouwerij maakte. Bockbier is in Duitsland nu het hele jaar door verkrijgbaar. In Nederland ontwikkelde het zich tot een seizoensbier, en bockbier heeft lang gegolden als de enige unieke biertraditie van Nederland. In België brouwt men bockbier speciaal voor de Nederlandse markt, deze kunnen zowel ondergistend als bovengistend zijn. Andere landen kennen bockbier nauwelijks; het wordt er dan ook nauwelijks geproduceerd. (https://www.bierenco.nl/bockbier/)

Er gaan verschillende verhalen rond over het ontstaan van bokbier. Om een antwoord te krijgen op de vraag: wat is bokbier? is het verstandig om op zoek te gaan naar het ontstaan van de naam. Het meest geloofwaardige verhaal is dat de naam een verbastering is van Einbecker Bier en dat het aan het begin van de 17e eeuw is ontstaan in Beieren. Einbeck was een erg beroemde bierstad waar op dat moment één van de betere bieren werd gebrouwen. In het begin van de zeventiende eeuw werd Elias Pilcher, een brouwer uit Einpecker naar Beieren gehaald om dit bier te brouwen. Het dialect in Beieren was iets anders waardoor men ‘Einbecker bier’ uitsprak als Ainpockisch Bier, dat later verkort werd tot Ainpock. Uiteindelijk vroeg men simpelweg om Ein Bock. Hoewel veel mensen anders denken heeft bokbier dus helemaal niets met een bok te maken. Toch hebben veel fabrikanten en brouwerijen van die gedachtegang gebruik gemaakt door een bok op het etiket af te beelden. (https://menfacts.nl/wat-is-bokbier/)

Bokbier stamt oorspronkelijk uit het eind van de 17e eeuw. Het bier is ontstaan in Beieren, Duitsland, om precies te zijn in de beroemde Middeleeuwse bierstad Einbeck. Einbecker bier werd op z’n Beiers uitgesproken als “Ainpöckisch bier”, verkort werd dat weer Ainpöck wat eindigde in “ein bock”. Dit is de naam waaronder wij het tegenwoordig nog steeds kennen: bokbier. Oorspronkelijk schrijf je bockbier met ‘ck’, maar in Nederland ook vaak als ‘bokbier’ geschreven. Beide zijn correct. Nederland is overigens niet het enige land waar bokbier zo populair is. Duitsland, Noorwegen, Oostenrijk en Tsjechië brouwen ook maar wat graag dit seizoensbier. Opmerkelijk: België brouwt bokbier dat soms juist bedoeld is voor de Nederlandse markt. (https://www.bierfamilie.nl/biersoorten/bokbier/)

Bokbier[1] of bockbier (naar het Duits: Bockbier) is een sterk seizoensbier. Oorspronkelijk zijn bokbieren ondergistend, maar de laatste jaren zijn er in Nederland meer en meer bovengistende bokbieren op de markt gekomen. Een donkere variant wordt tussen oktober en februari verkocht (met een verkooppiek rond oktober en november) en wordt herfstbok genoemd. Vanaf de vastentijd tot mei wordt ook bokbier verkocht dat meestal blond of amberkleurig is en lentebok of meibok wordt genoemd.

Bokbier is van oorsprong een Duitse biersoort. Andere landen waar bokbier wordt gebrouwen, zijn Nederland, Noorwegen, Oostenrijk en Tsjechië. Het Nederlandse bokbier heeft zich vanaf de jaren 80 van de twintigste eeuw tot een afzonderlijke stijl ontwikkeld met zo z'n eigen tradities en als opvallendste kenmerk dat bokbieren zowel onder- als bovengistend kunnen zijn. Ook in België worden bokbieren in Nederlandse stijl gebrouwen, maar die zijn uitsluitend bestemd voor de Nederlandse markt. België zelf kent geen bokbiertraditie. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Bokbier)

De verklaring voor Bock met Bee-Oo-Cee-Kaa ligt in het meest gangbare verhaal over de oorsprong van bockbier. Die ligt namelijk in de Noord-Duitse stad Einbeck, met CK dus. In Beieren (zuid-Duitsland) wilde men ook dat smakelijke bier uit Einbeck brouwen: Einbecker bier. Dat werd in het Beiers Ainpockisch bier, wat uiteindelijk werd verbasterd tot Ein Bockbier.  ... Aangezien bock heel erg lijkt op de Nederlandse naam voor een mannelijke geit, ligt het voor de hand een kop van een bok af te beelden als men het over dit bier heeft. Dan is het net zo logisch de C te laten vallen en het Bokbier te noemen, een gebruik dat zeker teruggaat tot begin 20e eeuw.

Kortom: Bock is het meest gebruikt en ligt het dichtste bij de oorspronkelijke naam, maar Bok zonder C kent inmiddels zo’n lange geschiedenis, dat we dat ook goedrekenen.(https://www.beerwulf.com/nl/artikelen-over-speciaalbier/bock-of-bok-zes-vragen-over-bockbier)

Bokbier heeft niets met het mannelijke geslacht van de geit (Capra aegagrus hircus) te maken. Maar waarom noemen we dit typische herfstbier dan bokbier?

Daar bestaan verschillende theorieën over, maar de meest aannemelijke heeft te maken met de locatie waar voor het eerst het bier werd gebrouwen dat veel gelijkenissen vertoont met het huidige bokbier. In 1614 slaagde een brouwer uit de plaats Einbeck erin om het typische Einbecker bier te brouwen voor de Hertog van Beieren in München. Einbecker bier werd al snel verbasterd tot Ainpöckisch bier dat uiteindelijk zou worden uitgesproken als Ein Bockbier. 

Desondanks hanteren veel merken in Nederland een bok op hun etiketten, verpakkingen en andere marketing-uitingen. Zo ook Bavaria, zoals te zien is op dit oude Bavaria Bokbier etiket uit de 19e eeuw. (https://www.sfbhoreca.nl/bavaria/nl/home/5-weetjes-bokbier.html)

Het verhaal gaat dat de naam aan het begin van de 17e eeuw in Beieren ontstaan is en een verbastering zou zijn van Einbecker Bier. Einbeck was in de Middeleeuwen een beroemde bierstad in Nedersaksen.

Het bier werd tot ver buiten de stadsgrenzen geëxporteerd. Het werd onder meer geleverd aan de Hertogen van Beieren, die het buitengewoon lekker vonden, maar ook veel te duur vanwege de hoge accijnzen. Hertog Wilhelm V besloot een eigen brouwerij op te richten om het Einbecker bier na te laten maken.

In 1591 werd daarmee begonnen in het Münchner Hofbräuhaus. Maar hoe goed de Beierse brouwers ook hun best deden, hun bier haalde het niet bij het Einbecker bier. Rond 1612 werd een brouwer, Elias Pilcher, uit Einbeck naar Beieren gehaald om het Einbecker bier te brouwen. Hij slaagde erin een bier "nach Einbecker Art" te brouwen.

"Einbecker Bier" werd op z'n Beiers als "Ainpöckisch Bier" uitgesproken, verkort "Ainpöck" en ten slotte vroeg men in het gewone spraakgebruik om "Ein Bock". Met een bok heeft de naam dus niets te maken, maar op etiketten wordt wel vaak een bok afgebeeld.

Er zijn nog meer verhalen over de oorsprong en naamgeving van het bokbier, waarin wel een verband met de bok wordt gelegd. Het zou te maken kunnen hebben met de Germaanse god Donar (soms afgebeeld als half mens, half bok) die op een bokkenwagen langs de hemel rijdt, en tegelijkertijd de vruchtbaarheid symboliseert. En vruchtbaarheid werd altijd geassocieerd met de lente, en dus werd de nieuwe gerst- of tarweoogst gevierd met het zojuist bereide nieuwe bier: bokbier dus. Maar dat verklaart niet het bestaan van 'herfst'-bok. (https://bokbier.nl/geschiedenis.html)

De stad Einbeck was in de middeleeuwen een beroemde bierstad. Tot ver buiten de stadsgrenzen werd het bier geëxporteerd. De Hertogen van Beieren genoten hier erg van, maar zij moesten ook diep in hun portemonnee graaien. Door de hoge accijnzen betaalde je namelijk de volle prijs voor het Einbecker bier.

In 1591 werd onder leiding van Willem V een brouwerij in München opgericht om het bier na te maken. Hij wilde niet langer het heerlijke bier importeren van buiten München. Ondanks het vele werk en tijd dat hier werd ingestoken proefde het bokbier niet als het originele recept. Daarom werd in 1612 een brouwer uit Einbeck uitgenodigd. Hij slaagde erin om het bier wél hetzelfde te laten smaken. Tot op de dag van vandaag danken wij nog altijd een feest aan de brouwerij. Het bedrijf was namelijk bier leverancier voor de bruiloft van Lodewijk I van Beieren en Theresa van Saksen. Dat zegt je niet zo veel, maar wel als we zeggend die datum is uitgegroeid tot het Oktoberfest wat we nu kennen.

Om terug te komen op de benaming van bokbier: Einbecker Bier werd in Beieren uitgesproken als ‘Ainpöckisch Bier’. De afkorting ‘Ainpöck’ werd al snel in het leven geroepen. In de volksmond ook wel uitgesproken als ‘Ein Bock’. Et voilà, daar is de naam bokbier geboren. Toch gaan er nog andere verhalen rond over de oorsprong van de naam. Zo kan het te maken hebben met god Donar. Deze half mens, half bok rijdt met zijn bokkenwagen langs de hemel en symboliseert de vruchtbaarheid. De oogst van de tarwe of gerst werd nadat het gemout was gebruikt om bier van de brouwen: bokbier! (https://www.manify.nl/bokbier-tien-voor-bier-4/)

Of het verhaal over Einbeck waar is weet ik niet, maar het wordt vaak aangehaald. Ik moet dan denken aan Roel Mulder die allerlei bierfabels heeft ge-onmythisifseerd.   

Als ik één ding heb geleerd van het schrijven over Nederlands en Belgisch bier de afgelopen jaren, is dat je eigenlijk alles moet checken en nooit iets zomaar voor zoete koek moet aannemen. ... als iets eenmaal op Wikipedia staat, dan gaat het pas echt rondzingen: dankzij vrolijk knip- en plakwerk van allerlei andere websites die het daar weer vandaan plukken, kun je het verhaal overal op het wereldwijde web tegenkomen. (https://verlorenbieren.nl/factcheck-de-belgische-bierwet-van-1852/)

Het lijkt dit keer echter wel rechtte doen aan de mythe....

Volgens Gall&Gall (https://www.gall.nl/bier/soorten/bokbier/#:~:text=Bokbier%20onderscheidt%20zich%20van%20pils,zorgt%20voor%20een%20steviger%20bier.) is het als volgt:

Bokbier stamt oorspronkelijk uit het eind van de 17e eeuw. Het bier is ontstaan in Beieren, Duitsland. Om precies te zijn in de beroemde Middeleeuwse bierstad Einbeck. Einbecker bier werd op z’n Beiers uitgesproken als “Ainpöckisch bier”, verkort werd dat weer Ainpöck wat eindigde in “ein bock”. Dit is de naam waaronder wij het bier tegenwoordig kennen: bokbier. 

Oorspronkelijk schrijf je bockbier met ‘ck’, maar in Nederland ook vaak als ‘bokbier’ geschreven. Beide schrijfwijzen zijn correct. Nederland is overigens niet het enige land waar bokbier zo populair is. Duitsland, Noorwegen, Oostenrijk en Tsjechië brouwen ook maar wat graag dit seizoensbier. 

(https://www.gall.nl/bier/soorten/bokbier/#:~:text=Bokbier%20onderscheidt%20zich%20van%20pils,zorgt%20voor%20een%20steviger%20bier.)

In 19e-eeuws Parijs zorgde het zelfs voor een rage: nadat daar in 1855 het eerste Duitse bockbier werd gesignaleerd, riep al snel heel de stad ‘Garçon, un bock!’ Waar in Nederland de donkere bockvariant inburgerde, nam Frankrijk juist de blonde versie over. Voor Franse begrippen was het een sterk luxebier. Het werd daarom geserveerd in kleinere glazen, een formaat dat ook al snel de naam ‘bock’ kreeg. Er bestonden zelfs flessen van het formaat ‘bock’. Het was inmiddels allang geen seizoensbier meer: de Franse brouwerijen, met name die in de Elzas en Parijs, produceerden het het hele jaar.[1]

Door de jaren heen devalueerde het Franse bockbier nogal: in 1904 was het de stevigste categorie bier, maar tegen 1938 zat het stamwortgehalte op het niet bijster sterke 10,6 tot 11,6 graden Plato, en na de Tweede Wereldoorlog was dat officieel nog 8,48 à 10,04 graden.[2] Het was in feite de benaming geworden voor slap ondergistend blond bier, van het soort dat je tegenwoordig in Nederland bij de Aldi koopt. Andere bieren, pilseners, werden in Frankrijk inmiddels als ‘bière de luxe’ verkocht. In de jaren zeventig en tachtig verdwenen de Franse bocks dan ook geruisloos van de markt. Een laatste herinnering eraan is nog het woord ‘sous-bock’ voor ‘bierviltje’. (https://verlorenbieren.nl/tigre-bock/)

Wie in de geschiedenis van bokbier duikt, stuit algauw op een hele berg legendes en fabeltjes. Alleen al rondom de oorsprong van de naam vond ik meer dan twintig lezingen: het zou vernoemd zijn naar de bokken van de Germaanse god Donar, het zou de naam dragen van sterrenbeeld Steenbok, het zou geschonken zijn in herbergen met een bok als uithangbord, het zou vernoemd zijn naar boekweit, en om zijn vrouw te genezen zou hertog Maximiliaan van Beieren in 1623 Buckinghammer bier uit Engeland (!) hebben laten komen.

Allemaal onzin natuurlijk. Het enige consistente verhaal is dat het oorspronkelijk uit het stadje Einbeck in Nedersaksen zou komen, waarna het bier van ‘Einbeck’ in München bekend werd als ‘Ein Bock’. Het is ook verder niet relevant, want het is duidelijk dat München de bakermat is van het bokbier zoals ze dat nu in Duitsland kennen. En het was ook vanuit München dat het bokbier naar Nederland kwam. (https://verlorenbieren.nl/verloren-bieren-8-het-verschuivende-bokbierseizoen/)

FABELS OVER BOKBIER

Er zijn veel fabels te vinden over de naamgeving van bokbier. Zo zou de naam:

Afkomstig zijn van de Germaanse god Donar die op een bokkenwagen langs de hemel rijdt

Iets te maken hebben met het sterrenbeeld steenbok

Een verband hebben met het gelijknamige dier

HET BROUWPROCES

Bokbier is een van oorsprong ondergistend seizoensbier met een relatief hoog alcoholpercentage. Het begint bij 6% en loopt op tot wel 9%. Bokbier onderscheidt zich van pils doordat er twee keer zoveel mout wordt gebruikt tijdens het brouwproces. Dit levert meer suikers op en zorgt voor een steviger bier. Daarnaast is de mout in bokbier op hoge temperatuur gedroogd. Dit zorgt ervoor dat een deel van de mout karameliseert met als resultaat die karakteristieke, zoete karamelsmaak van bokbier. 

De enige echte eis die in Nederland aan bokbier wordt gesteld is dat het een stamwortgehalte van minimaal 15,5 Plato heeft. Dit geeft de dichtheid van het bier aan en zegt daarmee iets over hoe zwaar het bier is.

België brouwt soms bokbier dat gek genoeg uitsluitend bedoeld is voor de Nederlandse markt.

BOKBIER: SEIZOENSBIER

Oorspronkelijk werd bokbier gemaakt voor de gure, koude winter. Tegenwoordig luiden wij dit seizoen al in oktober in. Er zijn begin oktober dan ook erg veel bokbierfestivals waar je oneindig veel soorten bokbier kunt proeven. Het herfstbok seizoen loopt nu van oktober tot en met februari. Van maart tot en met juni is het tijd voor de lentebok (ook wel meibock genoemd).

SOORTEN BOKBIER: HERFSTBOK VS. LENTEBOK

Een herfstbok heeft vaak een donkere robijnrode kleur, bevat wat meer alcohol en is zoeter van smaak dan een lentebok. Een lentebok is lichter van kleur en heeft een verfrissende, fruitigere smaak vergeleken met herfstbok. https://www.gall.nl/bier/soorten/bokbier/#:~:text=Bokbier%20onderscheidt%20zich%20van%20pils,zorgt%20voor%20een%20steviger%20bier.

Naast herfstbok, vaak 'gewoon' bokbier genoemd, bestaat er in Nederland ook nog lentebok. Lentebok, ook wel meibok genoemd, is een frisse, lichtere variant van bokbier dat vaak tussen februari en juni te koop is. Het bier lijkt qua kleur en smaak tussen een blond en een amber in te vallen en zit het dichtste bij het orginele bier uit Einbeck.

Dan is er nog dubbelbock, of doppelbock, dat lijkt op herfstbok maar wordt gebrouwen met meer mout, vandaar dubbel in de naam. Doordat er meer mout wordt gebruikt zijn er meer suikers aanwezig die door het gist kunnen worden omgezet in alcohol. Het resultaat is een donker bokbier met een hoger alcoholpercentage.

Als laatste heb je Eisbock. Eisbock wordt vaak gemaakt van een dubbelbock, die vervolgens tot net onder de 0 graden celcius wordt gebracht. Alcohol bevriest bij een lagere tempratuur dan water. Hierdoor kan men het alcoholpercentage van het bier verhogen door de ijskristallen, het water dus, uit het mengsel te halen. Deze techniek is, hoe kan het ook anders, ontstaan in Duitsland rond 1890. Het verhaal gaat dat een knecht in de avond vergeten was om de vaten met dubbelbok binnen te zetten. Door de nachtvorst kwamen de brouwer en zijn knecht de volgende ochtend tot de ontdekking dat al hun vaten kapot gesprongen waren. In het ijs zat echter een donkere vloeistof die best goed te drinken was. (https://www.sfbhoreca.nl/bavaria/nl/home/5-weetjes-bokbier.html)

Grolsch introduceert als eerste grote bierbrouwer in Nederland een alcoholvrij alternatief voor bokbier. Met de introductie speelt de van oorsprong Achterhoekse brouwer in op de groeiende vraag naar alcoholvrije bieren in Nederland.  De brouwerij spreekt niet van ‘bokbier’ maar van ‘Herfstbier’ dat ‘verwarmend’ van smaak is. Vorig najaar was Grolsch Herfstbier 0.0% bij wijze van test exclusief verkrijgbaar in proeverijcafés verspreid over het land en tijdens de Military in Boekelo, één van de grootste bokbierevenementen in Nederland. Grolsch Herfstbier 0.0% heeft een diepe robijnrode kleur en een stevige, mokka kleurige, schuimkraag. „Meesterbrouwer Guy Evers is, dankzij een unieke gistsoort en de modernste brouwtechnieken, geslaagd in zijn missie om volle smaken als karamel en rozijnen te creëren. Precies wat de consument zoekt in het najaar”, meldt Grolsch. Evers werkte aan de balans tussen zoet en bitter en optimaliseerde het verwarmende effect: „Door de toevoeging van een natuurlijk chili-extract worden de smaakpapillen geprikkeld en proef je warme tonen.”(https://www.gelderlander.nl/enschede/grolsch-komt-met-alcoholvrij-herfstbier-als-alternatief-voor-bokbier~a8a78efe/)

Vind hier nog wat bier & spijs recepten: https://proefhetzuiden.nl/bokbier-seizoen-begonnen/, zoals gestoofd rundvlees, sukkade, stoofvlees en kaassoep. Ook op https://www.smulweb.nl/recepten/bokbier staat een recept voor stoofpot. Zelfs op Fonq staat een gerecht voor stoofvlees met bokbier.  Overigens vind je bij La Chouffe een recept voor flensjes met bokbier (zie https://chouffe.com/nl/biers/chouffe-bok/#).

Nou ik heb geen stoofpotje of flensjes gegeten, maar wel wat bokbier gedronken.

Davo

Weizenbock | 8,8% | Weizenbock

ZICHT/KLEUR

Robijnrood.

GEUR

Aroma van noten, banaan en rozijn.

SMAAK

Subtiele combinatie van banaan met hints van rozijnen en kandij.

AFDRONK

Vol en aromatisch.

CULINAIR

Heerlijk in combinatie met chocolade of een sukadelapje.

BIJZONDERHEDEN

Winnaar van de Beste Bockbier competitie 2019 in de categorie Special Bock. #bestebockbier

(https://www.mitra.nl/product/davo-weizenbock-33cl)

DAVO Weizenbock is het smakelijke bockbier van Davo Bieren. Typische smaken zoals karamel en koffie zijn mild maar duidelijk aanwezig. Het frisse en lichtzurige wat we gewend zijn van een Weizen komt ook in dit bier naar boven. De combinaties maken dit een mooie bock om te beginnen maar ook een echte smaakmaker om ook als gevorderde bierdrinker van te genieten. Deze Weizenbock ontving in 2016 een zilveren medaille als de Beste Speciaalbock van Nederland en in 2017 een zilveren medaille voor Beste Dubbelbock van de wereld. In 2019 kreeg dit bier een gouden medaille voor de Beste Dubbelbock van de wereld en won het de Beste Bok van het Oosten Bokaal (https://www.bierista.nl/davo-weizenbock)

Soort: Weizenbock

Alcoholpercentage: 8,8%

EBU: 24

EBC: 70

BESTE SPECIAALBOCK VAN NEDERLAND

Lekker zwaar bockbier, diep robijnrood van kleur, met de frisse smaak van een Weizen.

Uitgeroepen tot de beste speciaalbock van Nederland! In 2016 & 2017 zilver ontvangen voor beste speciaalbock van Nederland en beste dubbelbock van de wereld. In 2019 verkozen tot beste speciaalbock van Nederland! (https://www.davobieren.nl/bieren/weizenbock/)

“WAT EEN STERSPELER. ALLES WAT JE VERWACHT VAN EEN WEIZEN EN EEN BOCK, INEEN.” Dennis, CEO & Chef Verkoop (https://www.davobieren.nl/bieren/weizenbock/)

Ik kan in mijn beschrijving niet echt veel meer vertellen dan deze sites, al kan ik me voorstellen dat ik een onpartijdiger mening heb dan de CEO Chef Verkoop van Davo. 

CHOUFFE BOK 6666 is een seizoenbier dat speciaal voor Nederland wordt gebrouwen. Bieren van het 'Bok'-type verschijnen traditioneel eind september op de Nederlandse markt. CHOUFFE BOK 6666 onderscheidt zich door een koperkleurige tint, een frisse en fruitige neus en een aangenaam volle smaak die op een bittere toets eindigt.

6.6% ALC./VOL (https://chouffe.com/nl/biers/chouffe-bok/#)

Chouffe Bok 6666 is speciaal gebrouwen voor de Nederlandse markt. Het is een seizoensbier, verkrijgbaar vanaf eind september. Dit bokbier onderscheidt zich door zijn frisse en vooral ook fruitige smaak. Het beetje bitterheid bespeur je aan het eind. Chouffe Bok 6666 smaakt heerlijk in combinatie met lam, varkenshaas en kip. Ook niet te versmaden bij tonijn, mosselen en zeeduivel.

Details

Brouwerij Achouffe Brouwerij

Bierstijl Bockbier

Alcohol6.7%

CategorieDonker en Rijk

KenmerkenBockbier Herfstbier Seizoensbier

SpijzenGekruide gerechten, Vleesgerechten, Pittige en belegen kazen, Zoete desserts

Drinktemp.8 °C

Volume33 cl

Drinkmoment Haardvuur, Bij het eten, Voor het slapen gaan

GistingBovengistend

(https://www.bierista.nl/chouffe-bok-6666)

Ik zal niet zo veel sites kopiëren dan is mijn mening wellicht wat origineler... maar helaas gewoon bokbiersmaak.

Wat me wel opvalt is dat ik vroeger (toen ik jong was) bokbier niet lekker vond, maar de laatste tijd merk ik dat ik de moutige smaak van bokbier wel kan waarderen. Is mijn smaak verander of is de smaak van het bokbier aangepast?