Spar (Picea) is een geslacht van houtige planten uit de dennenfamilie (Pinaceae). De naaldbomen dragen bij aan de bossen op het noordelijk halfrond. Verschillende soorten van het geslacht staan niet alleen in het bos, maar worden ook gekweekt voor de sier. Voor sierdoeleinden zijn er cultivars met verschillende vormen, zoals een bol, een piramide, een dwergvorm en een treurvorm. De bomen behouden het hele jaar door hun naalden. De sparren zijn van de dennen (Pinus) te onderscheiden doordat de naalden bij sparren alleenstaand zijn, en bij dennen met twee of soms meer bij elkaar staan. Sparren hebben bovendien platte, driehoekige of vierhoekige naalden en dennen ronde. Bij de fijnspar (Picea abies) staan de naalden rondom de twijg. Bij zilversparren (Abies) en bij de douglasspar (Pseudotsuga menziesii), staan ze in hetzelfde vlak in twee rijen aan weerskanten van de twijg. In tegenstelling tot zilversparren (Abies) komt bij sparren een deel van de bast mee als een naald wordt uitgetrokken. Er zit bij sparren dus altijd een vlaggetje aan de losgetrokken naald. De takken staan in kransen rondom de stam. De zijtakken staan in twee rijen min of meer tegenover elkaar. ... De fijnspar wordt veel als kerstboom gebruikt en hier dan ook speciaal voor gekweekt. Duurdere kerstbomen zijn de blauwe spar (Picea pungens) en de Kaukasische zilverspar (Abies nordmanniana), die trager groeien, maar waarvan de naalden minder snel uitvallen... In april 2008 maakte de Universiteit van Umeå bekend dat zij een 9550 jaar oude fijnspar (Picea abies) had ontdekt.[1] Deze spar staat in Dalarna (Zweden). Wetenschappers hebben de leeftijd bepaald door de koolstof in het hout van de boom te analyseren. Deze spar is nu de oudst bekende boom ter wereld. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Spar)
O denneboom, o denneboom... het beroemde kerstliedje mag dan wel zo gaan, in de praktijk heeft bijna niemand een echte dennenoom in huis staan. De spar als kerstboom is veel populairder. Maar wat is nou eigenlijk het verschil? ... De spar is namelijk geen dennenboom en een dennenboom geen spar. Dat verschil zit ’m in de naalden. Je kunt de dennenboom herkennen aan zijn lange, zachte naalden, terwijl de spar juist harde en korte naalden heeft. Een ander handig ezelsbruggetje: als er een losse naald aan de boom groeit, dan is het een spar. Dus: solo of single = spar. Bij de spar groeien er twee naalden uit, dus: duo. Duo = den.... Wil je ook nog het verschil tussen de zilverspar en fijnspar weten? Rol dan een naald van de boom tussen je vingers. Rolt het niet makkelijk tussen je vingers? Dan is het de naald van een zilverspar. Naalden die wel goed rollen, horen bij de fijnspar. (https://www.libelle.nl/persoonlijk/libelle-legt-uit-wat-is-het-verschil-tussen-een-dennenboom-en-een-spar~b8746f72/)
Maar wist je dat een kerstboom helemaal geen denneboom is maar een spar? (https://schooltv.nl/video/o-dennenboom-wat-zijn-je-takken-wonderschoon/?callback=%3F&cHash=0f3b68d59826cb6b88346ea57e4fc647)
De dennenboom, of kortweg den, is de opstaande kant van het scheepsruim, vanaf het dek van een binnenschip. Op de den rusten de merkels van de luikenkap. In de ontwikkeling van het binnenschip is er een periode geweest waarin de roef tegen het ruim werd gebouwd. Men sprak in zo'n geval van "roef aan de den". In de tijd dat de Friese kap met houten luiken werd vervangen door aluminium luiken leverde de zeeg van een schip een probleem. De den volgde de zeeg. In zo'n geval werd de den verhoogd tot de bovenrand een rechte lijn volgde. Daarmee kon een luikenwagen gemakkelijker over de den worden verreden of konden, in het geval van schuifluiken, de luiken gemakkelijker worden verschoven. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Dennenboom_(scheepsterm))
De Dennen zijn heel eenvoudig en toch weer moeilijk. De dennen die je in de bossen tegenkomt zijn vrij eenvoudig: er zijn niet zoveel soorten. Maar de soorten die je aangeplant in tuinen aantreft zijn wel moeilijk: er is import vanuit allerlei wereld-delen. Om dennen uit elkaar te houden zijn vaak verschillende onderdelen van de boom nodig. - Het aantal naalden per bosje - De lengte van de naalden - De grootte van de dennenappel, de kleur en soms kenmerken zoals vorm en stekels - De kleur en textuur van de bast - de vorm van de knoppen De bast van dennen is vaak geheel verschillend aan verschillende zijden. 1. Het makkelijke van de dennen in Nederland is dat 95% van de bossen 1 soort betreft: de Grove den: een echte bosboom. Te herkennen aan de stam die bovenin licht-bruin wordt. Hij heeft vrij korte naalden (3 tot 6 cm), die gedraaid zijn en steken. De knoppen zijn klein. De dennenappels zijn klein (2 tot 5 cm) en niet opvallend. De bast is vaak onopvallend, maar grotere bomen hebben vaak bruine schub-patronen aan een kant van de stam. Vaak is de stam niet kaarsrecht, maar iets of erg krom, zeker bovenaan. Naalden paarsgewijs (twee bij elkaar) --> Grove den (https://www.bomengids.nl/dennen.html)
Den (botanische naam: Pinus) is een geslacht van naaldbomen uit de dennenfamilie (Pinaceae).[1] Veel soorten binnen het geslacht Pinus worden gekenmerkt door naalden die op korte loten staan in bundels van twee tot vijf of meer. De naalden kunnen van enkele centimeters tot circa 25 centimeter lang worden. Enkele soorten zijn struiken, maar de meeste soorten zijn bomen. De den heeft een grote verspreiding op het noordelijke halfrond: vooral in Noord-Amerika en Azië komen veel soorten voor. Dennensoorten kunnen dominant zijn in bossen in wat koudere regionen zoals in de bergen en in landen dichter bij de noordpool. In Nederland kwam de grove den na de laatste ijstijd van nature voor op hoogveen.[2] De grove den is daar verdwenen door de ontginning van hoogveen. Er zijn enkele dennensoorten zoals de Corsicaanse den en grove den aangeplant om zandverstuivingen vast te leggen. Hierdoor zijn de enorme stuifzandgebieden op de Veluwe grotendeels verdwenen. Daarnaast is in de 20e eeuw veel grove den aangeplant in Nederland om te voorzien in de behoefte aan mijnhout. ... De naam 'den' werd oorspronkelijk vooral gebruikt voor soorten uit verwante geslachten, zoals spar en zilverspar. Het verwante Duitse woord Tanne betekent zilverspar. In het Nederlands is het gebruik verschoven naar soorten uit het geslacht Pinus (met name de grove den en de zeeden) of als verzamelnaam voor alle soorten uit de dennenfamilie.[3] Voor de soorten van het geslacht "den" was het woord "pijnboom" gebruikelijk, wat terug te vinden is in enkele afgeleide woorden. Zo heten de pitten van de parasolden pijnboompitten. Een andere oude naam is "mastboom". Het liedje O dennenboom[4] gaat over de kerstboom; dit is meestal een spar of een zilverspar, en dus geen den in de huidige betekenis. Het hout van dennen heet grenen. Dennenhout stamt van het geslacht Abies (zilverspar). Sparren leveren vurenhout. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Den_(geslacht))
SPAR is de winkel voor jouw dagelijks gemak. Met ca. 12.500 winkels in 44 landen is SPAR één van de grootste foodretailers ter wereld en altijd in de buurt. (https://www.spar.be/over-spar)
SPAR is in 1932 opgericht door Adriaan van Well, hij begon een samenwerkingsverband met kruideniers. Hiermee plantte hij een zaadje dat inmiddels is uitgegroeid tot een wereldwijde organisatie. Het motto om de samenwerking te starten gaf de organisatie haar naam, DE SPAR: ‘Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig’. De kruideniers creëerden voordeel door centraal in te kopen en gezamenlijk reclame te maken. (https://www.spar.nl/spar-geschiedenis/)
Spar (marketingnaam SPAR) is een internationale keten van supermarkten, in 1932 opgericht in Zegwaart door Adriaan van Well. In oorsprong luidde het motto van de organisatie: Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig’, waaruit het acroniem DE SPAR is ontstaan, later ten gevolge van het toetreden tot de internationale markt verkort tot SPAR. ... Meestal zegt men dat De Spar een afkorting is van het motto "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig". In dat geval is het lidwoord dus een essentieel onderdeel van de naam.[5][6] Volgens anderen is de naam "De Spar" willekeurig gekozen, omdat de oprichter Van Well een sparrenboom had getekend op de notulen van de oprichtingsvergadering, of om een andere reden, en in dat geval heeft men het motto bij de naam bedacht,[7] een backroniem. Toen er ook in Duitsland Spar-winkels kwamen is het woordje "De" vervallen. In sommige landen, onder meer in Italië, is men de naam DeSpar blijven gebruiken. In het Duits denkt men bij de naam Spar aan sparen. Toch gebruikt de keten ook daar hetzelfde logo met een groen omcirkelde sparrenboom (die in het Duits Tanne heet). Het huidige logo is in 1968 ontworpen door Raymond Loewy. Bij sommige winkels is een slijterij met de naam Le Sapin. Dat is de Franse vertaling van De Spar. ...De bij DE SPAR aangesloten kruideniers behielden hun eigen zelfstandigheid en door hun gezamenlijke inkoop en reclame, creëerden ze hun voordeel. Reeds vijf jaar na de oprichting hadden zich dertien groothandels en 2200 winkeliers zich bij de organisatie aangesloten. Ook buitenlandse winkeliers namen kennis van dit concept en sloten zich aan. Hierdoor werd naast SPAR-Nederland SPAR-International opgericht, eveneens ondergebracht in het hoofdkantoor in Amsterdam. SPAR heeft vestigingen in 48 landen en een gezamenlijke omzet van € 39,8 miljard (2020) via 13.501 winkels.[1] Daarmee is SPAR een van de grotere supermarktketens ter wereld. ... Trivia Op 16 mei 2009 is op de plaats van het ontstaan van Spar (Dorpsstraat, Zoetermeer) op initiatief van de bewoners een kunstwerk gekomen ter herinnering aan de start van SPAR. Het kunstwerk is gemaakt door Vera Zegerman en is te zien in het portiek naast huisnummer 178. Elk jaar wordt in de maand februari een SPAR-ondernemersbeurs gehouden. Pé Daalemmer & Rooie Rinus hadden het in hun liedjes regelmatig over "pinda's van de SPAR". The Undertones doen boodschappen bij SPAR (in het nummer Mars Bars). In Leiderdorp is het SPAR-museum gevestigd.[8](https://nl.wikipedia.org/wiki/Spar_(supermarkt))
'Pé Daalemmer & Rooie Rinus' is een Groninger kleinkunst-duo, gevormd door Peter de Haan (Loppersum, 3 mei 1956) en Frank den Hollander (Middelburg, 2 juli 1957).... Het duo bestond aanvankelijk vijf jaar, tussen januari 1980 en november 1984. In november 1984 was er een afscheidsoptreden in de Stadsschouwburg. Het duo werd bekend door straatoptredens in de stad Groningen waarbij ze, zichzelf begeleidend op een akoestische gitaar en een kazoo, bekende liedjes zongen voorzien van teksten in het Gronings en Nederlands. (https://nl.wikipedia.org/wiki/P%C3%A9_Daalemmer_%26_Rooie_Rinus)
The Undertones zijn een Noord-Ierse rockband uit Derry. De band bestond oorspronkelijk van 1975 tot 1983 en werd in 1999 heropgericht... De band werd in 1975 opgericht en bestond uit de broers John en Damian O'Neill op gitaar, bassist Michael Bradley, drummer Billy Doherty en zanger Feargal Sharkey. In de beginjaren speelde de band enkel covers van andere bands. In 1977 begon de band eigen materiaal te vervaardigen en in 1978 kwam de debuutsingle Teenage Kicks uit. Dit nummer werd een hit, niet in de laatste plaats dankzij de hulp van de Engelse radio-diskjockey John Peel, die het nummer in zijn radioprogramma waardeerde met 28 sterren op een schaal van één tot vijf. (https://nl.wikipedia.org/wiki/The_Undertones)
Spar heeft aandacht voor bier. Zo hebben ze op hun website aandacht voor bierparing: https://www.spar.be/inspiratie/bier-pizza-pairing
Hoewel je zou denken dat pizza & wijn een “match made in heaven” is (door de combinatie van kaas & wijn), is bier eigenlijk de betere pizza-kompaan van de twee. Er is zelfs een wetenschappelijke verklaring voor: door de zuurtegraad en de bitterheid van het bier, worden je smaakpapillen bij elke slok gereset. Een beetje zoals gember bij je sushi. Zo kan je optimaal genieten van elke hap pizza. Bovendien is bier, net als pizzadeeg, opgebouwd uit gist en graan. Helemaal in harmonie!(https://www.spar.be/inspiratie/bier-pizza-pairing)
Er zit zelfs en recept bij voor bier-pizzadeeg!?!
Bier in je glas? Lekker! Maar ook in je potten, pannen en zelfs deeg. Want bier kan heel veel luchtigheid én smaak geven aan je gerechten en baksels. Met deze heerlijke receptinspiratie zeg jij ook volmondig schol tegen gerechten met bier in de hoofdrol! (https://www.spar.be/inspiratie/koken-met-belgisch-bier) Zoals bijvoorbeeld bierjus bij kip en zuurkool: https://www.spar.nl/recepten/met-zuurkool-gevulde-kip-met-bierjus-1248/
Op hun site vond ik 240 bieren. Tussen de Amstel, La Chouffe, Leffe en Westmalle staan daar dan ook Sparbieren tussen.
Spar Bier is een bierbrouwerij uit Waalwijk (Nederland) die is opgericht in 2019. Deze brouwerij heeft 2 bieren in het assortiment. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-brabant/waalwijk/spar-bier)
IPA (5,5%) met dennentoppen had ik al eens eerder op. Die vond ik destijds niet zo bijzonder. Blijkbaar was er wel markt voor, want er is nu een hele serie.
Spar bier I.P.A. [5,5%] De frisse hoppige! licht amber kleurig heeft de frisheid van dennentopppen mooie toetsen van verschillende hoppen (https://www.spar.nl/spar-bier-i.p.a.-9131322/)
Spar bier blond met dennentoppen [6,7%] Goudhelder blond! afdronk die je zal verrassen met soepele en frisse smaak van de dennentoppen mooi goudblond (https://www.spar.nl/spar-bier-blond-met-dennentoppen-9131313/)
Spar blond (6,7%) is een lekker blond bier, die met 5% dennentoppen en koriander net wat anders smaakt.
Spar bier tripel met dennentoppen [8,5%] lichtzoete en volle smaak geselecteerd door twee jonge ondernemers van SPAR (https://www.spar.nl/spar-bier-tripel-met-dennentoppen-3210618/)
Tripel van Spar is een Tripel met 8,5% alcohol. ... Tripel van Spar is een tripelbier dat exclusief voor Spar wordt gebrouwen en ook daar wordt verkocht. Deze tripel is gebrouwen met toevoeging van dennentoppen... Tripel van Spar heeft een lichtzoete en volle smaak. Deze tripel is goed doordrinkbaar en heeft een alcoholpercentage van 8,5%. (https://www.biernet.nl/bier/merken/tripel-van-spar)
Spar bier W.I.P.A. [5,6%] de frisse dorstlesser
een kruising tussen een fris witbiertje en een Indian Pale Ale
heeft een frisse hoppige smaak met de geur van dennentoppen (https://www.spar.nl/spar-bier-w.i.p.a.-3328317/)
Spar Bier WIPA is een India Pale Ale, Wit met 5,6% alcohol. Spar Bier WIPA wordt gebrouwen door Spar Bier in Waalwijk.... Spar Bier WIPA is een India Pale Ale exclusief gebrouwen voor de supermarktketen Spar en het wordt ook daar verkocht. Deze W.I.P.A. is een frisse dorstlesser..... Gebrouwen sinds 2019... Spar WIPA is een kruising tussen een fris witbiertje en een India Pale Ale. Het speciaalbier heeft een frisse hoppige smaak met de geur van dennentoppen. Het bier bevat5,6% alcohol.
Spar Bier WIPA is een India Pale Ale exclusief gebrouwen voor de supermarktketen Spar en het wordt ook daar verkocht. Deze W.I.P.A. is een frisse dorstlesser. (https://www.biernet.nl/bier/merken/spar-bier-wipa)
Spar craft sinds 1932? Toen is de winkelketen begonnen, maar dus niet het brouwen. Wat dat betreft lijken ze net op kloosterbier. ;) Of hadden ze in de jaren zestig ook bier? Zoals te zien op https://www.etsy.com/nl/listing/1027116615/jaren-60-uitstekende-originele-spar-bier, https://www.lastdodo.nl/nl/items/577025-spar-bier-rood-groen, https://external-content.duckduckgo.com/iu/?u=https%3A%2F%2Ftse4.mm.bing.net%2Fth%3Fid%3DOIP.GJjz2FORjKTMWGjV1ry_fQHaNb%26pid%3DApi&f=1.
DE SPAR (Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig) is in 1932 opgericht in Zegwaart door Adriaan van Well. Met 16 deelnemende winkeliers is dit het eerste Nederlandse vrijwillige filiaalbedrijf. Rond 1950 groeide dit uit tot maar liefst 2500 deelnemende groothandelaren en detaillisten. In 1959 werd de internationale Spar Centrale opgericht als overkoepelend orgaan. Door schaalvergroting fuseerden onderdelen en verminderde het aantal supermarkten. In 1985 waren in Nederland nog maar drie groothandelaren van Spar zelfstandig. Niet lang daarna, in 1988, werd één van de deze drie overgenomen door Schuitema. De andere twee groothandels werden eind jaren tachtig overgenomen door Unigro later Laurus. Unigro veranderde de grote Spar-supermarkten in Super de Boers en Schuitema maakte er C1000-filialen van. Alleen de ongeveer 150 kleine winkels bleven Spar. Begin 2001 verkocht Schuitema haar 30 procent aandeel van de Nederlandse Spar-organisatie aan Laurus, die het geheel weer doorverkocht aan Sperwer. De groothandel Spar Convenience wordt voor 10 procent opgekocht door de zelfstandige Spar-winkeliers. De naam en formule van Spar mag niet veranderd worden van de internationale Spar organisatie. Via de Nederlandse Spar-vereniging kunnen de detaillisten invloed uit oefenen op het commerciële beleid van de internationale organisatie.... Aanvankelijk werd het Spar Pilsener en Dortmunder Bier bij [Van Vollenhoven] gebrouwen. Vanaf 1952 werd het Spar [Pilsener], [Oud Bruin] en vanaf 1957 ook het Super Zwaar Bier bij brouwerij De Schaapskooi, thans Koningshoeven, gebrouwen. In de jaren 1980 is het [Spar Pilsener Bier] gebrouwen bij Bavaria. naast het eigen huismerk verkocht de Spar ook Tilbury Pilsener, Pitt Pils, Pion Pils en VDB pils. (https://bieretiketten.nl/etiwiki/index.php?title=Spar) Zie https://bieretiketten.nl/etiwiki/index.php?title=Spar#/media/Bestand:Sparbavaria.jpg en https://bieretiketten.nl/etiwiki/index.php?title=Spar#/media/Bestand:Sparschaapskooi.jpg
Spar heeft een adres is Waalwijk en de brouwerij betreft brouwerij 't Meuleneind uit Hoeven.
Brouwerij 't Meuleneind Brouwerij 't Meuleneind is een bierbrouwerij uit Hoeven (Nederland) die is opgericht in 2017. ... Al sinds 2013 worden de ideeën geboren aan de keukentafel bij de Hoevense familie Dommisse. Al zeven jaar lang is de familie bezig het omzetten van hun ideeën naar mooie speciaalbieren. In 2017 heeft de familie ervoor gekozen om een stapje verder te gaan en zijn begonnen met een meer commerciële aanpak onder de naam 't Meuleneind. ... Brouwerij 't Meuleneind is een bierbrouwerij in Hoeven. In 2020 hebben ze een grotere installatie aangeschaft waarmee ze in eerste instantie 750 hectoliter per jaar willen gaan brouwen maar de maximale capaciteit ervan ligt op 1.400 hectoliter. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-brabant/hoeven/meuleneind-t)
30 januari 2020 om 13:41 Brouwerij 't Meuleneind is al bekend door een paar van hun speciaalbiertjes. Dit jaar werd het tijd voor een grotere installatie en deze wordt dit voorjaar geïnstalleerd.... De brouwerij heeft op dit moment al 19 verschillende bieren in hun assortiment. Daarnaast hebben ze al 9 barrel aged projects uitgebracht. "Het op regelmatige basis uitbrengen van dit soort producten blijven we voorlopig doen. Verder zijn we de producent van de eigen bierlijn van Spar Nederland en van diverse kleinere private labels." Genoeg werk aan de winkel! (https://www.biernet.nl/nieuws/brouwerij-t-meuleneind-gaat-uitbreiden)
Halderbergs Blondje is gebrouwen met alleen maar lokale ingrediënten! Het is een speciaalbier van Brouwerij 't Meuleneind uit Hoeven. (https://www.biernet.nl/bier/merken/halderbergs-blondje)
Halderberge (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De gemeente telt 30.620 inwoners (1 juli 2021, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 75,04 km². De gemeente is op 1 januari 1997 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Hoeven, Oudenbosch en Oud en Nieuw Gastel. Dit was het gevolg van de gemeentelijke herindeling in de provincie Noord-Brabant. ... anaf het jaar 1275 wist de cisterciënzer abdij van St. Bernard te Hemiksem in het gebied van Gastel, Hoeven en Oudenbosch allerlei rechten en goederen te verkrijgen. De schenking in december van dat jaar door Arnout van Leuven, heer van Breda, markeert de entree van de abdij in deze regio. Vanaf dat moment werd ook begonnen met de ontginning en ontwikkeling van het gebied.
In een akte van 6 december 1298, waarbij de heer van Breda de abt bevestigt in zijn bezit en zijn bestuurlijke en rechtsprekende bevoegdheden, wordt regelmatig gesproken over het Goed van Halderberge. Hieronder werd verstaan een gebied waarin globaal de voormalige gemeenten Hoeven en Oudenbosch, en een deel van Oud en Nieuw Gastel lagen. Tussen de twaalfde eeuw en de zestiende eeuw ontwikkelden de dorpen zich in het gebied. Op markante of strategisch belangrijke plaatsen vestigden turfstekers, schippers en landbouwers zich en op die plaatsen zijn de dorpen ontstaan. In het midden van de zestiende eeuw kwam een einde aan de turfwinning. Veel arbeiders bleven echter in het gebied wonen en ontplooiden nieuwe activiteiten. Door het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog veranderde er veel in het gebied. Rampen en epidemieën zorgden voor een leegstroom en na het einde van de oorlog in 1648 begon een periode van wederopbouw. Vanaf die tijd zijn de dorpen ontstaan zoals we ze nu nog kennen. Elk dorp heeft een eigen identiteit en geschiedenis. De oorsprong van het toponiem Halderberge is niet eenduidig vast te stellen. Een eerste variant verklaart Halderberg uit Halreberg, waarbij de stam Halre vervolgens is afgeleid van Harle. De samenstelling van har of haar en le of lo staat dan respectievelijk voor een zandige heuvelrug en een bosje op hoge zandgrond. De tweede variant zoekt de betekenis van Halreberg in het Germaans, met name in halan berga, waarbij halu staat voor afhellend en berga voor berg. Zowel het beeld van een beboste zandige heuvelrug, als dat van een afhellende berg past in het dertiende-eeuwse landschap. De vaststelling van Halderberge als gemeentenaam betekent een blijk van waardering voor de monniken van de abdij van St. Bernard, die in het laatste kwart van de dertiende eeuw de basis hebben gelegd voor de latere ontwikkeling van de dorpsgemeenschappen van Gastel, Hoeven en Oudenbosch. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Halderberge)
Hoeven (Brabants: D'Oeve) is een dorp in de gemeente Halderberge in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Tot 1997 vormde Hoeven samen met het dorp Bosschenhoofd de gemeente Hoeven. Deze gemeente is in 1810 gevormd uit Hoeven en de ten noorden ervan gelegen Sint Maartenspolder. De gemeente heette aanvankelijk dan ook: Hoeven en Sint Maartenspolder. Opmerkelijk was dat de grens met de gemeente Etten-Leur vóór 1997 door het dorp liep. ... De naam Hoeven is afkomstig van de vermelding als centrum hovas seu mansos wastinae in een document uit 1282, met de titel 'Honderd hoeven woeste grond'.[2] Een hoeve was een oppervlaktemaat van 12 bunder, waarop een boerderij kon worden gebouwd. ... In 1282 verkocht Arnoud van Leuven, Heer van Breda, honderd hoeven woeste grond aan de Sint-Bernardusabdij te Hemiksem. Het document waarmee dit werd bekrachtigd was de eerste schriftelijke vermelding van de naam Hoeven. De bodem bestond hier uit moerassig veen en heidegrond. De bedoeling was dat de Cisterciënzer monniken deze grond zouden gaan ontginnen. De monniken bouwden een hoeve op een hooggelegen terrein ten westen van de Halderberg, ter plaatse van het huidige Bovendonk, waar tot ver in de vorige eeuw een grootseminarie zetelde, sindsdien dienend als zowel conferentiecentrum en priester- en diakenopleiding van het bisdom Breda. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoeven_(Halderberge))
De oorsprong van onze brouwerij ligt in het Zeeuwse Westkapelle. Brouwer Jan groeide op als boerenzoon en verbaasde zich over de uitgestrektheid van de graanvelden, die elk jaar in augustus opgegeten worden door enorme dorsmachines. Hoe het geoogste graan zijn weg vervolgde en middels diverse processen z’n weg vond in de voedselketen heeft ons altijd geïnspireerd. De liefde voor bier en het ontrafelen van het mysterie rond het brouwproces bracht de verbinding tussen het groeien en bloeien op de Zeeuwse velden en het Brabantse genieten. Het brouwen In 2013 begon Brouwer Jan amateuristisch te experimenteren met het basis brouwen. Hij kreeg van zijn zoon, Brouwer Joost, voor zijn verjaardag een extract in blik, zo eentje, waarmee je je eigen biertje kan brouwen. Dat dit eerste brouwsel nog wat aan de smaak te wensen overliet, dat is een understatement, maar een nieuwe hobby is geboren. In 2017, na dit proces serieus genomen te hebben; uitgeprobeerd, gerommeld, geproefd en verfijnd te hebben is deze hobby uitgegroeid tot een heuse brouwerij. Dit proces was zo aanstekelijk, dat Brouwer Joost ook niet weg te slaan was bij de ketels. Brouwerij 't Meuleneind, heeft haar drijfkrachten gevonden. Zo ongeveer eind 2019 is het uit de hand gelopen: brouwers Joost en Jan zeiden hun baan op, om al hun tijd in de brouwerij te kunnen steken. Nieuw apparatuur werd binnengehaald, en het assortiment is nog altijd groeiende. Een ding is zeker: er zit aandacht en liefde in de bieren van Brouwerij 't Meuleneind, en dat proef je! Barrel Aged bieren In onze brouwerij laten we ook diverse bieren rijpen op barrels. Dit rijpingsproces zorgt voor verrassende smaken, die per vat verschillend zijn. We hebben regelmatige nieuwe Barrel Aged bieren. De Barrel Aged bieren zijn beperkt beschikbaar en zijn over het algemeen snel uitverkocht. Houdt onze socials in de gaten voor updates! Bierbereiding Naast de (Barrel Aged) bieren die we op dit moment op diverse locaties in Nederland en op onze webshop verkopen, zijn er nog meer producten te vinden in onze webshop. Onder het kopje bierbereiding vind je namelijk een collectie producten die een (hobby)brouwer nodig heeft om het perfecte biertje te brouwen. We hopen dat je veel plezier mag beleven van de aangeboden producten. Mocht je een product missen, dat je beslist wil aanschaffen laat het ons weten, we kunnen je zeker van dienst zijn. (https://brouwerij-tmeuleneind.nl/home)
SPAR WIPA & Tripel winnen goud bij de Vertex Awards De Vertex Awards is een internationale designwedstrijd voor private brands. De jury was erg onder de indruk van het ontwerp van het etiket en kon de smaak van beide bieren ook erg waarderen. Het hele jury commentaar lezen: http://www.vertexawards.org/2020-gold-vertex-winners/29/ (https://brouwerij-tmeuleneind.nl/blog-en-nieuws)
SPAR Bier: WIPA & Tripel Private Brand: SPAR Retailer: SPAR Country: Netherlands Category: G5. Beverages: Alcoholic Agency: Yellow Dress Retail.... Experimental beer-brewing is no longer something from a dodgy hipster backyard but has found its way in our everyday life through different commercial channels. The story goes that two employees of convenience supermarket SPAR in the Netherlands started brewing beer with pine needles as a special ingredient because the pine tree is the symbol of SPAR. The beer became a hit and SPAR started selling this beer under their own brand. The design challenge in this project lays in the creation of an authentic craft beer that strengthens the brand SPAR, without giving the impression of being “just” a supermarket-beer. SPAR is a grocery store with tradition and has a history of being THE neighborhood shop that sells local products. The design concept is based on the given since 1932 SPAR is the grocer that brings you craft beer. The design language is clean, fresh, and modern with the pine tree in the background which is the iconic symbol from SPAR and timely illustrations that depict different means of authentic grocery delivery methods by SPAR. A craft beer that combines private label and authenticity is the result. And FYI it does taste good as well! (https://www.vertexawards.org/2020-gold-vertex-winners/29/)
Daar ben ik het wel mee eens. De serie is eigenlijk gewoon een etiketbierachtig-iets, maar heeft met de unieke toevoeging iets eigens en unieks. Het is daardoor echt bier. Serieus speciaalbier. Je hoeft het niet lekker of bijzonder te vinden, het is gewoon uniek en speciaal. Het heeft karakter. Ook sterk dat ze de dennentoppen gebruiken bij elk type. Het doet me wat denken aan het biergamma van brouwerij Dilewyns (zie https://www.vicaris.be/nl/home/).
Na Friesland reden we Groningen in en vanaf daar weer naar Schiermonnikoog (Friesland) en toen weer via Friesland naar Noord-Holland.
Groningen ... (Gronings: Grönnen of Grunnen, Fries: Grinslân) is een provincie in het noorden van Nederland met 586.061 inwoners (1 jan 2020), waarvan meer dan een derde in de gelijknamige hoofdstad Groningen woont. Naast het Nederlands is ook het Nedersaksisch (Gronings) erkend als officiële taal in de provincie.... De provincie wordt ook wel Stad en Ommelanden genoemd, omdat historisch de stad (van oorsprong Saksisch) en het omringende platteland (van oorsprong grotendeels Fries), een gelijkwaardige positie in het gewest innamen. De drie historische Ommelander kwartieren zijn Hunsingo, Fivelingo en het Westerkwartier. De Ommelanden en het Oldambt waren tot de 15e eeuw grotendeels oorspronkelijk Fries, de stad, Gorecht en Westerwolde Saksisch. Nu worden vrijwel overal in de Ommelanden Nedersaksische dialecten gesproken. In de dorpen De Wilp, Opende, Kornhorn en Marum in het Westerkwartier wordt deels Fries gesproken. Groningen is na Drenthe, Friesland en Zeeland de dunst bevolkte provincie van Nederland, met 251 inwoners per km². (https://nl.wikipedia.org/wiki/Groningen_(provincie))
Groningen grenst in het noorden aan de Waddenzee, in het noordoosten aan de inhammen Eems en Dollard, in het oosten aan de streek Oost-Friesland in de Duitse deelstaat Nedersaksen, in het zuiden aan de provincie Drenthe en in het westen aan de provincie Friesland. Qua oppervlakte is Groningen een van de kleinere provincies van Nederland. Deze relatief kleine oppervlakte wordt gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan landschappen. De grens met Friesland werd definitief vastgesteld in 1724, die met Drenthe tussen 1817 en 1822. Dit nadat eerder lange tijd onduidelijk was waar, oostelijk van de Hunze te midden van veen en hei, zich de grens bevond. In 1577 werd hiertoe een kaarsrechte lijn getrokken, de Semslinie, naar het klooster in Ter Apel. Pas daarna kon het in cultuur gebracht en worden gewonnen (turfvaart). De rijksgrens met Duitsland (Koninkrijk Hannover) is vastgesteld in 1824 (Traktaat van Meppen). Bij Duitsland ging het echter alleen om de landsgrens; de watergrenzen in Eems en Dollard zijn echter nooit bepaald (niet na de tweede wereldoorlog toen daar wel gelegenheid toe was en ook niet bij het Eems-Dollardverdrag van 1960), omdat Nederland en Duitsland het daarover nooit eens zijn geworden (https://nl.wikipedia.org/wiki/Groningen_(provincie)) Groningen Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg) (Gronings: Grunn, Grunnen of Stad, Fries: Grins), is de hoofdstad van de Nederlandse provincie Groningen, en de grootste kern in de gelijknamige gemeente. De plaats wordt in de provincies Groningen en Drenthe wel aangeduid als Stad.[2][3][4][5] In 2021 telde de stad Groningen 202.900 inwoners. Het is de grootste stad van noordelijk Nederland. Groningen maakt deel uit van het samenwerkingsverband Regio Groningen-Assen. Van Groningen zijn geen geschreven stadsrechten bekend. Door de relatief geïsoleerde ligging ten opzichte van de opeenvolgende feitelijke machtscentra (Utrecht, Den Haag, en Brussel) was de stad historisch gezien vooral op zichzelf en de directe omgeving aangewezen. Als Hanzestad maakte Groningen deel uit van het Noord-Duitse handelsnetwerk, maar het werd later vooral een regionaal marktcentrum. Hierna ontwikkelde Groningen zich geleidelijk tot een invloedrijk machtscentrum. De stad kon gedurende de 15e eeuw, op het hoogtepunt van zijn macht, feitelijk als een stadstaat worden beschouwd.[6][7][8] Sinds de Republiek hoorde Groningen nominaal bij Nederland, maar tot aan de Franse tijd bleef Groningen feitelijk een autonome stad, die heer was in het grootste deel van de provincie. Na de Franse tijd verloor de stad haar overheersende positie in de provincie. ... De oorsprong en betekenis van de naam Groningen en de oudere variant 'Groeningen' zijn niet zeker. Dichters probeerden het te koppelen aan een volksverhaal over ballingen uit Troje die onder leiding van een zekere mythische figuur Gruno (of Grunius, Gryns of Grunus) hier een nederzetting met Frygiërs uit Duitsland zou hebben gesticht in 453 v.Chr. (volgens een andere overlevering in 130 v.Chr.) en een kasteel hebben gebouwd aan de Hunze dat hij 'Grunoburg' noemde. Dat kasteel zou later weer door de Vikingen zijn verwoest en later zou mogelijk op de fundamenten hiervan de Sint-Walburgkerk zijn gebouwd. Er is echter geen enkel bewijs voor deze verhalen.[10] Een andere theorie stelt dat de naam Groningen is afgeleid van de mansnaam 'Groni'. Hierbij wordt verwezen naar het voorkomen van de vroege spelwijzen 'Groningi' en 'Groninga' in de 11e eeuw en de oude naam 'Gronesbeke' voor een watertje nabij de Hunze (noordgrens van Everswolde (Zuidlaarderveen). De naam zou dan betekenen 'bij de lieden van Groni'.[11] Weer een andere theorie over de oorsprong is dat de oude naam Groeningen is afgeleid van 'Groen-inge'; "groene velde(n)". 'groen' zou daarbij van 'cruon' komen en een inge (of enge) is een oude benaming voor een open veld, die in het Saksische gedeelte van Nederland en Duitsland vaak heuvelachtig was. In het wapen van Groningen (en de vlag) zou dit terugkomen in de groene streep; een groene strook land; tussen de Lauwers, de Eems en de Waddenzee. De Groningse dialectnaam Grunnen heeft dezelfde etymologie. Grun, van het oudere gruun en -inge werd vertaald naar -en of -ens, net zoals in de naam Kantens, dat vroeger waarschijnlijk Kantinge was en wat tegenwoordig nog steeds in het Gronings gebeurt, bijvoorbeeld Thesinge wordt Taisen. Zoals bij de meeste Groningse woorden die op -en eindigen, valt ook hier de -e weg, waardoor je de uitspraak grunn krijgt. Doordat het Groningen is, had het in het Gronings ook Grunnens kunnen zijn, zoals bij Kantens, wat de Friese naam Grins tevens verklaart (vergelijk ook Harlingen – Harns). In de provincie Groningen wordt de plaats vanouds ook "Stad" genoemd.[12] Groningen is sinds eeuwen de grootste stad in de wijde omtrek, en eeuwenlang naast Appingedam de enige plaats met stadsrechten in het hele gewest. Daarbuiten wordt deze naam ook wel gebruikt, hoewel de meeste Friezen Grins zullen zeggen. Ook in de kop van Drenthe wordt Groningen aangeduid met 'Stad'. In de Middeleeuwen werd de Latijnse naam Groninga gebruikt op kaarten en munten. Ten tijde van de Franse bezetting heette Groningen Groningue. Zelf noemen de inwoners zich "Stadjers" of "Stadjeder". De stad wordt ook wel de "metropool van het Noorden" genoemd. Stadjers noemen haar liefkozend ook wel "Groot Loug", dat wil zeggen "Groot Dorp". Een andere bijnaam van Groningen is Martinistad, verwijzend naar de Martinitoren. Zelf hebben de stad-Groningers als bijnaam: mollebonen. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Groningen_(stad))
De regio is bekend om de droge worst, mosterd en een kruidkoek. Plaatsen die we bezochten zijn Winsum, Pieterburen, Warfum, Lauwersoog, Schiermonnikoog, (al is die laatste Fries)
Groningen
Welkom bij Graansilo. Wij brouwen ons bier in Groningen. Vroeger werden hier verschillende granen verhandeld. Nu, meer dan 130 jaar later, brouwen wij de lekkerste bieren. Zó lekker, dat we er zelfs prijzen mee winnen. Wij brouwen lekker speciaalbier met een toegankelijke smaak. Op die manier kan iedereen ervan genieten. Tegelijkertijd maken we de doorgewinterde bierdrinker blij met onze mooie smaken. Hoe we dat doen? We bepalen samen met onze fans de smaken. Zo leveren we toegankelijke bieren met een eigenwijze twist. ... We hebben prachtige vaste bieren. Het prijswinnende Blond, de fruitige IPA, de verrassende Tripel en het zonnige Witbier. En ieder seizoen brouwen we een seizoensbier. We hebben voor ieder wat pils! Nou ja, geen pils, maar speciaalbier. Buiten in de zon of binnen aan de bar: ons pronkjewail geeft jouw dag een golden raand!(https://graansilobier.nl/ )
De Graansilo Blond is onze eerste bier. Deze prijswinnende blonde schone valt altijd goed. Het hele jaar door. Onze Blond is een echte allemansvriend(in). Tot de laatste slok. Ideale temperatuur: tussen de 5 en 7 graden. Alcoholpercentage: 6%. (https://graansilobier.nl/bieren/)
De Graansilo IPA (5,7%) heeft op het etiket staan dat het is bedoeld voor de doorgewinterde IPA-liefhebber, maar waarschijnlijk heb ik een te oud bier geproefd. Ik was er niet van onder de indruk. Wel mooi dat het een bier door en door Groningen is.
Fruitig. Uitgesproken bitterheid. Vol van smaak. Perfect voor de doorgewinterde liefhebber en ideaal voor de eerste kennismaking. Een klassieke India Pale Ale met een eigenwijze twist. Onze fruitige Graansilo IPA proef je nog vaak in je dromen. Hij blijft hangen, tot je terugkeert. Verrassend, tot de laatste druppel. Ideale temperatuur: tussen de 8 en 12 graden. Alcoholpercentage: 5,7%. (https://graansilobier.nl/bieren/)
Grunn is een Groningse bierbrouwerij.
Bij de Groningse Bierbrouwerij zijn heerlijke bieren verkrijgbaar van o.a. de merken Grunn, Hunebed en Dominikaner. Enkele soorten, bijv. Grunn Bock Klassiek, hebben landelijke prijzen gewonnen. Verder worden er regelmatig bierproeverijen gehouden, desgewenst op je eigen favoriete locatie (https://www.groningsebierbrouwerij.nl/)
Na 6 jaar bij Siemens in Nederland en 8 jaar in München te hebben gewerkt en daar regelmatig de bekende Huisbrouwerijen bezocht te hebben voor een mooie maaltijd en een goed glas bier, besloot Jaap van der Weide terug te keren naar Nederland en stichtte in mei 1998 een ambachtelijke brouwerij op Texel. Samen met goede brouwermeesters werd er een pallet aan speciaalbier ontwikkeld en op de markt gebracht. Het Grunn Bier werd er vanaf 2020 met passie gebrouwen. Na 6 jaar werd de productie van Grunn en Hunebed bier verplaatst naar Beieren. Via het oude Siemens netwerk werd er contact gelegd met de middelgrote Bolten brouwerij in Regensburg. Hier was voldoende capaciteit voor verdere groei van deze merken. Het inmiddels geïntroduceerde Kruisheren Kloosterbier werd vanaf toen in België gebrouwen. (https://www.groningsebierbrouwerij.nl/over-ons/)
De Groningse Stadsbrouwerij B.V. is in maart 2000 opgericht. In de beginfase werden de bieren gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van de Texelse Bierbrouwerij. In september 2001 is daar een nieuwe brouwinstallatie van 40 hl in gebruik genomen en het oude brouwhuis (met een capaciteit van 10 hl) werd opgeslagen om naar Groningen te worden verplaatst zodra een nieuwe locatie is gevonden voor een brouwhuis. Op 14 april 2000 werden de eerste vier bieren gelanceerd tijdens het Noordelijk Bierfestival (PUB). ... Initiatiefnemers achter deze brouwerij waren de uit Haren afkomstige Jaap van der Weide en Egbert Timmerman. Laatstgenoemde is eigenaar van bierenspeciaalzaak Hoppiness in Groningen, terwijl Jaap van der Weide de man is achter de Texelse Bierbrouwerij. Brouwmeester is Daan Wagter. Daan was al geruime tijd thuisbrouwer. Hiernaast liep hij stage bij de Texelse Bierbrouwerij. In Leeuwarden volgde hij een opleiding aan het Hall Instituut (Hogeschool voor voeding, milieu en landbouw) in de studierichting bier. In het verleden waren er tal van brouwerijen gevestigd aan de Groninger Diepenring. Cluynbier geldt als het oudste Groninger bier. In 1697 werd op de zilveren staf van het Groningse tappersgilde de volgende spreuk gegraveerd: "De Kluyn verheugt den man en maeckt soldaten sterck. Maeckt vree daer questie is en geeft den vijand werck". Het Groninger bier werd in grote hoeveelheden naar het westen geëxporteerd. Het brouwen van bier was alleen voorbehouden aan brouwers in stad en ommelanden; in de regio mocht dan ook alleen Groninger bier worden verkocht. Vaten met vreemd bier werden in beslag genomen of in het water geloosd. De laatste grote brouwerij in de stad, die ooit 80 brouwerijen telde, heette Keizer Barbarossa en was in Helpman gevestigd. Op de plaats waar deze brouwerij stond staan nu huizen. Met de komst van koffie en thee daalde de animo voor bier en in rap tempo sloot een aantal bierbrouwerijen. Het is de bedoeling om de brouwerij uiteindelijk te vestigen op het terrein van de voormalige Helpmancentrale in het nieuw aan te leggen Europapark in Groningen. Op het Europapark staan onder andere het voetbalstadion van FC Groningen (de Euroborg), horeca, kantoren en woningen gepland. De brouwerij zou dan de exploitatie van het horecagedeelte van dit centrum op zich kunnen nemen middels een brouwerij met proeflokaal annex grand-café. Er gaan echter nog jaren overheen voordat het zover is, zodat er nog altijd tot die tijd gezocht wordt naar een tijdelijke alternatieve locatie. Een andere optie is de brouwerij te vestigen in Nieuweschans aan de grens met Duitsland. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=973&view=brewery&option=com_senb&d052a27d559c1506ae629e592d877bfa=1)
Op 14 september 2012 werd de Groningse Stadsbrouwerij failliet verklaard, doch het bedrijf maakte een doorstart. De reden voor het faillissement was een geschil met de Belastingdienst. Nadat twee keer een schikking werd afgewezen werd gekozen voor het doorstart-scenario. De oorzaak lag in een mislukt avontuur van een brouwhuis annex biercafé in de Mustsee-bioscoop in de Euroborg. De brouwerij heeft hiervan een jaar de exploitatie op zich genomen, maar het plan werd geen succes wegens tegenvallende bezoekersaantallen. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=973&view=brewery&option=com_senb&d052a27d559c1506ae629e592d877bfa=1)
Geen vertrouwen in ‘speciaalbier' Grunn 4 augustus 2015, ... Vijf bierspeciaalzaken en cafés in Groningen zijn gestopt met de verkoop van Grunn bier. Ze hebben het vertrouwen in het bier, de brouwerij en eigenaar Jaap van der Weide verloren. ... Van der Weide voelt zich aangevallen en ontkent alle beschuldigingen. ,,Grunn bier is etiketbier”, zegt Bas Bergman, eigenaar van drie Mitra's in de stad. ,,Ik heb weleens dozen met Grunn Goudhaantje ontvangen waar de etiketten van Pitt bier los inzaten.” Bergman is niet de enige bierliefhebber die Grunn in één adem noemt met etiketbier, bier van het ene merk waar het etiket van een ander merk wordt opgeplakt. ,,Pallets met flesjes bier van een failliet verklaarde brouwerij werden bij mij bezorgd”, zegt een brouwerijeigenaar in Groningen. ,,Die waren voor de Groningse Bierbrouwerij bestemd (het bedrijf verantwoordelijk voor Grunn bier, red.).” Sommige Stadjers hebben flesjes bewaard die deze bewering ondersteunen. Op het eerste gezicht is er weinig te zien aan het bruine glas van Grunn Goudhaantje, maar onder een felle tl-lamp zijn - half verscholen onder het etiket van de Groningse Bierbrouwerij - lichtelijk de contouren van het logo van Pitt bier zichtbaar.... Pitt bier is het eigen merk van supermarktketen Jumbo. Het kost 21 cent per flesje. Van der Weide, eigenaar van de Groningse Bierbrouwerij, kocht meerdere kratten Pitt bij de Jumbo. ,,Hij verkocht ze met een fikse prijsstijging terug”, zegt de stagiair. Grunn Goudhaantje ligt voor 1,16 euro per stuk in de schappen. ... Van der Weide ontkent de beschuldigingen over etiketbier: ,,Het is laster. Bierspeciaalzaken en cafés in Groningen proberen me zwart te maken. Ze hebben belangen bij andere brouwerijen in het Noorden.” Voor iedere aantijging heeft hij een weerwoord: ,,Naast Grunn verhandelden we Pitt bier. Hierdoor kwam het voor dat Pitt-etiketten in dozen Grunn terechtkwamen en dat een keer een Pitt flesje het etiket van Grunn heeft gekregen. We zijn in november met de verkoop van Pitt gestopt om zulke fouten uit te sluiten.” (https://dvhn.nl/groningen/Geen-vertrouwen-in-%E2%80%98speciaalbier-Grunn-21001792.html)
Duuster weisse (5%) dunkles weizen en Hoagelwit (5%) hefeweizen smaken niet hetzelfde gelukkig.
Goudhaantje (5%) klassieke pils is gebrouwen volgens Duits 'Reinheistgebot' in de klassieke stijl zoals in 1842 in Pilsen gebrouwen, volgens het etiket. Het smaakt echter wel anders. Het evenaart de hoppige smaak niet echt, maar het heeft wel wat weg van de 'metalige' pilssmaak van die Oost-Europese pilseners.
IPA (6%) is een bescheiden IPA. Wat me wel opvalt is dat het etiket papier is dat er af gaat in het water. De andere etiketten van Grunn zijn van de stickervariant en gaan er behoorlijk lastiger vanaf.
Odilia Kruisheren Premium Klooster Pilsener (5%) zit in zo'n gedrongen ('Duvel')flesje, dus je verwacht een vergelijkbaar zwaar blond bier. Een pilsje is niet echt wat je verwacht...
Peregrinnus Kruisheren Speciaal Zwaar kloosterbier (9%) zit eveneens in zo'n gedrongen ('Duvel')flesje, dus voldoet aan de verwachting. Het smaakt goed.
Perregrinus van Kampen was van 1463 tot en me 1473 magister generaal van de kruisheren. Onder zijn leiding is klooster Ter Apel gebouwd (staat op het etiket)
Klooster Ter Apel
Vanuit Groningen gingen we naar Friesland, want via de veerboot gingen we naar Schiermonnikoog. Op dit Waddeneiland. vond ik geen bier. Bij Hotel Duinzicht hadden ze iets van bier van Schiermonnikoog, maar dat hadden ze niet meer op voorraad. Dit uniek gelegen familiehotel is van alle gemakken voorzien en bestaat inmiddels meer dan 100 jaar (zie https://www.hotelduinzicht.nl/).
Want wat te denken van Schierse Hippo (https://www.schiersehippo.nl/)?
In de nazomer en vroege herfst kleurt het eiland oranje. Niet de blaadjes van de bomen, maar de duindoornbessen geven het eiland kleur. De bessen zijn mega zuur, maar erg gezond en ze worden verwerkt in vele producten. Daar is sinds juni 2018 een biertje aan toegevoegd. En laat dit nou toevallig een Schiermonnikoogs-Belgisch recept zijn. Halfbloed eilanders zijn bedenkers van het recept Want bier en Belgen gaan prima samen, zij zijn meester in het brouwen van speciaal biertjes. Maar België is niet Schiermonnikoog, verre van dat, dus hoe wordt een Belg een halfbloed eilander? Moeder Gientje Drent is geboren en getogen op het eiland. Zoon Harm woont al 43 jaar op het eiland en zoon Tony is in Vlaanderen gebleven, maar is met grote regelmaat te vinden op Schiermonnikoog. Bij elk bezoek aan het hoge Noorden, neemt Tony speciaal biertjes mee voor zijn broer. Tijdens de lange wandelingen die Harm samen met zijn vrouw Agnes over het eiland maakt, is het idee ontstaan voor een nieuw te brouwen biertje. In Eke-Nazareth, het naburige dorp van Tony, staat microbrouwerij De Sater, dus het contact werd gelegd met Dieter.... Het nieuwe bier moest iets van duindoorn bevatten en na wat experimenten werd de receptuur van de “Schierse Hippo” vastgelegd. Het bier wordt op ambachtelijke wijze gebrouwen, na gisting, moet het enkele weken rijpen voordat er gebotteld kan worden. Maar dan kun je zelf nog zo enthousiast zijn, anderen moesten dit ook worden, zodat het ook in de markt weggezet kan worden.... De Hippo staat niet voor een nijlpaardsoort dat op het eiland zou leven. ... De naam is afgeleid van de Latijnse naam van de duindoornplant: hippophae ramnoides. En dit heeft weer geleid tot het te ontwerpen etiket. Het originele ontwerp is van tekenares Maartje van Noort en vormde de basis voor het uiteindelijke, mede door Bunk Timmer ontworpen logo. Er is gekozen om zes verschillende etiketten te gebruiken en op elk vijftigste flesje is er een speciaal etiket, een hippo op een zwarte achtergrond. (https://www.vvvschiermonnikoog.nl/blog/van-oranje-bessen-maak-je-hippo)
De Schierse Hippo is een bier gebrouwen door Brouwerij De Sater uit 9810. Deze Amerikaans Tarwebier heeft een alcohol percentage van 5%. De bierstijl Amerikaans Tarwebier komt van oorsprong uit Amerika. (https://www.beerinabox.nl/speciaalbier/brouwerij-de-sater-schierse-hippo)
Het is een trend waar de gemeente Schiermonnikoog niet bij wil achterblijven: het brouwen van eigen, lokaal bier. Het Waddeneiland krijgt binnenkort z’n eigen merk: Bier Boeloe. Bewust heeft brouwer Teake de Vos gewacht op dit moment. “Boeloe heeft natuurlijk altijd kinderen als doelgroep gehad, maar nu de beer vorige week zijn twintigste verjaardag heeft gevierd, lijkt ons de tijdrijp om de volwassen Boeloe zijn eigen bier te geven”, aldus De Vos. Bier Boeloe zal een donkere, iets zoetige smaak krijgen, “Zacht als Janny de Poes, maar met een wat stekelig randje van Sipke de Stikelbaarch”, zegt De Vos, die hoopt dat de toeristen dit seizoen massaal Bier Boeloe zullen drinken. (http://www.debutenpost.nl/schiermonnikoog-krijgt-eigen-brouwsel-bier-boeloe/) Ik kan er verder niks over vinden...
Andere eilandbieren zijn Texels en Tesselaar.
Texels Skuumkoppe (6%)
Tarwebier met een volle smaak. Hints van karamel en abrikoos en heeft een romige, licht zoete afdronk. De trots van Texels (alcohol 6,0%). ... Texels Skuumkoppe is een bovengistend donker tarwebier, gebrouwen van natuurlijke ingrediënten, waaronder Texelse gerst. Dit speciaalbier dat zijn naam ontleent aan de witte koppen op de golven van de zee, is vol van smaak met hints van karamel en abrikoos en heeft een romige, licht zoete afdronk. Texels Skuumkoppe is een bier dat bij ieder seizoen past. Een bier puur, robuust en recht door zee, net als Texel zelf. Texels Skuumkoppe komt het beste tot zijn recht bij een drinktemperatuur van 6 graden Celsius.(https://texels.nl/bieren/texels-skuumkoppe-speciaalbier/)
Daar waar twee zeeën samenkomen in een robuust klimaat, brouwen wij ons bier. Daar ligt ons eiland. Met onze kop in de wind doen we het gewoon op onze manier. Onze ingrediënten hebben karakter. Dat proef je in elke slok van ons bier en ervaar je in onze Texelse bierbrouwerij: daar komt alles samen. Wij zijn trots op ons eiland én ons bekroonde bier. Gebrouwen met ambacht, een goudeerlijke mentaliteit en een dosis eigenzinnigheid. Heerlijk schuimend Texels speciaalbier. Dat gunnen we iedereen! ... Onder de Waddenlucht, midden tussen de uitgestrekte groene weiden aan de rand van natuurgebied ‘De Hoge Berg’ staat de voormalige zuivelfabriek van Oudeschild. Waar vroeger kaas werd gemaakt, glanzen nu de koperen brouwketels. Het hart van een brouwerij waar bijzonder Texels bier zijn oorsprong vindt. ... De Texelse bierbrouwerij brouwt op Texel 12 unieke speciaalbieren. Texels speciaalbier wordt gebrouwen van uitsluitend natuurlijke grondstoffen, waaronder Texelse gerst. Dat maakt al de speciaalbieren tot een puur product van Texel. Bieren met een bijzonder verhaal en een uitgesproken smaak. Met als bekendste prijswinnend bier: de Texels Skuumkoppe. (https://texels.nl/over-texelse-bierbrouwerij/)
Er waait een frisse wind door de Texelse Bierbrouwerij. De speciaalbieren van de eilandse brouwer krijgen een volledig nieuwe look. Hetzelfde karakteristieke bier in een nieuw jasje. Vanaf half mei zullen de bieren overal instromen voorzien van een nieuw logo en een nieuw etiket. (https://texels.nl/persbericht/)
De brouwerij is opgericht in 1999 maar is feitelijk een voortzetting, door een nieuwe eigenaar, van de in 1994 opgerichte en in 1998 gesloten Tesselse Bierbrouwerij. In 2003 werd een koperen brouwhuis gekocht en in 2005 een derde wachttank waardoor de capaciteit van de brouwerij verhoogd werd. De Texelse brouwerij werd in juni 2015 het negende lid van de Nederlandse Brouwers.[1] In 2020 werd de Texelse Brouwerij volledig eigendom van Heineken in de hoop verder te kunnen groeien. Wel behield de brouwerij daarbij een eigen management.[2] (https://nl.wikipedia.org/wiki/Texelse_Bierbrouwerij)
HEINEKEN Nederland (Heineken) neemt de Texelse Bierbrouwerij over. Hiermee krijgt de succesvolle brouwer van het gelijknamige eiland een stevige impuls om zich op het vasteland verder te ontwikkelen. Dankzij deze acquisitie zal het prijswinnende Skuumkoppe en ook de andere speciaalbieren in nog meer horecagelegenheden en huishoudens voet aan de grond krijgen. Niet alleen de distributie maar ook de brouwcapaciteit wordt samen met het nieuwe moederbedrijf op een bij het eiland passende en duurzame wijze geoptimaliseerd. Dit om aan de sterk groeiende vraag te kunnen voldoen; consumenten wisten de Texelse speciaalbieren de afgelopen twintig jaar goed te waarderen en het iconische merk is inmiddels van vaste waarde bij vele bierliefhebbers. “Samen met Heineken gaan we de grenzen van ons succes verleggen”, aldus algemeen directeur Cor Honkoop. “Om in de toekomst aan die sterk groeiende consumentenbehoefte te kunnen voldoen en om de Texelse Bierbrouwerij verder te professionaliseren is Heineken voor ons de ideale strategische partner”. “We lagen al heel goed op koers, we hebben de beste zomer ooit achter de rug, Heineken zorgt nu voor extra rugwind waarmee we verder kunnen versnellen”. Hans Böhm, CEO van Heineken in Nederland: “de komst van de Texelse Bierbrouwerij is voor ons een welkome uitbreiding in het groeiende speciaalbiersegment”. “Met een range van zeer smaakvolle speciaalbieren is Texels een sterk merk met enorme potentie. Ik ben heel blij om dit samen verder te mogen uitbouwen’. (https://nieuws.heinekennederland.nl/wind-in-de-zeilen-voor-texelse-bierbrouwerij-door-overname-heineken/) (https://www.nederlandsebrouwers.nl/nieuws/actueel/heineken-nederland-neemt-de-texelse-bierbrouwerij-over/)
Tesselaar Eilandkriebel (6,4%)
Tesselaar – Strandstruner Koper Weizen (5,5%) Tesselaar Strandstruner is een uniek type Weizenbier, het is niet blond het is niet donker, het is een Koperkleurig Weizenbier. Een nieuwe stijl met licht geroosterde gerstemout en licht geroosterde tarwemout. De koperkleur van dit frisse tarwebier is passend bij de koperen ketels van de familiebrouwerij. De bierstijl ‘Koper’ Weizen is dan ook door de Tesselaar Familiebrouwerij bedacht en ontwikkeld. De smaak is licht en fris met 5,5% Alc.vol. Een klein zoetje in de zacht bittere afdronk maakt dit speciale bier van hoge gisting heerlijk voor alle jaargetijden. (https://melgers.nl/product/tesselaar-strandstruner-koper-weizen-33cl/?ao_confirm)
Dit koperkleurige bier smaakt zoet. Het doet in eerste instantie denken aan een blond bier, en pas in de afdronk komt het zachte tarwebiermondgevoel naar voren.
Tesselaar Strandstruner is een Weizen met 5,5% alcohol. Tesselaar Strandstruner wordt gebrouwen door Familiebrouwerij Diks in Den Burg. .... Tesselaar Strandstruner is een uniek tarwebier dat zich onderscheidt door zijn koperen kleur. Strandstruner is een zacht en lichtzoet bier met een soepele afdronk.... Strandstruner van Familiebrouwerij Diks kenmerkt zich door fruitige aroma’s van banaan en rijpe peer. Zacht en aantrekkelijk met geuren van toffee, krent en walnoot. De smaak is zacht en licht zoet. In de mond komt de smaak van honingdrop naar boven. Een zachte en soepele afdronk. Dit speciaalbier gaat goed samen met witvis, romige kaas, lamsham en gegrilde kalkoen of kip. Tesselaar Strandstruner is een uniek type Weizenbier, het is een ‘Koper’ kleurig Weizenbier. Strandstruner was op het moment van lanceren in 2020 het zesde bier van Familiebrouwerij Diks. (https://www.biernet.nl/bier/merken/tesselaar-strandstruner)
Inderdaad herken ik peer in dit bier!
Tesselaar Strandstruner is een uniek type Weizenbier, het is een ‘Koper’ kleurig Weizenbier. Het koperkleurige bier is heel zacht, fris, toch vol en moutig met een fruitige Touch van de speciaal ontwikkelde giststam voor de familie. Met een zacht bittertje in de afdronk door de aromahop is het een prachtige aanvulling op het Tesselaar assortiment dat nu 6 bieren telt.
Weizenbier is een van de meest geliefde en populaire bieren van Nederland als het om speciaalbier gaat. Reden voor de Familie Diks om het assortiment aan te vullen met een nieuwe stijl van Weizenbier welke er nog niet was. Het is niet blond en het is ook niet donker! Het is een Koperkleurig Weizenbier van 5,5 % Alc.vol. Tesselaar Strandstruner genaamd.
Tussen het brouwen door aan de Spinbaan 11 in Den Burg is er door brouwerszoon Jasper en brouwvader Maurice Diks veel overlegt om het recept te maken… een beetje van dit en een beetje van dat, waarbij belangrijk was, dat het een compleet nieuw biertype zou worden. Uiteindelijk is het gebruik van geroosterde tarwe de sleutel gebleken voor de verrassende zachte smaak en koper kleur.
Een toepasselijke naam “Strandstruner”!
Heerlijk slenteren en kijken op het strand van Texel of er iets van je gading langs de vloedlijn ligt. Je fietstocht langs de wad dijk van het eiland met uitzicht over de Waddenzee. Het heerlijke gevoel van de zon op je bol en de wind door je haren. Door de dorpen op Texel heen Strunen of heerlijk bij een strandpaviljoen neerstrijken. Op zoek naar Eilandse lekkernijen zoals een mooi glas Tesselaar Strandstruner ‘Koper’ weizenbier! (https://www.biervantexel.nl/onze-bieren/strandstruner)
Eerlijke bieren van het Waddeneiland Texel gebrouwen door de Tesselaar Familiebrouwerij.
De Familie Diks brouwt sinds 2017 een eigen serie bieren op het Eiland Texel.
Op het bedrijventerrein Spinbaan in Den Burg vind je de ambachtelijke bierbrouwerij met knus proeflokaal. In unieke koperen ketels brouwt de Familie ondergistend en bovengistende bieren. Stuk voor stuk bieren met een eigen smaak en karakter.
Voor de actuele openingstijden verwijzen wij je graag door naar onze website www.biervantexel.nl (https://www.texel.net/nl/onderneming/tesselaar-familiebrouwerij-bv/)
Tesselaar Familiebrouwerij is een brouwerij gelegen op Texel. De brouwerij is opgericht door Maurice Diks, hij was 13 jaar lang het gezicht van de Texelse bierbrouwerij. Met de komst van de Tesselaar is Texel weer een brouwerij rijker. Samen met dochter en zoons starten Maurice en Helma Diks een nieuwe brouwerij. “We gaan ons in eerste instantie richten op onderscheidende producten. Een smakelijk alcoholarm/vrij bier. De brouwerij was tot begin 2019 bekend onder de naam De Texelaar, Familiebrouwerij Diks.... 13 jaar was Maurice Diks het gezicht van de grootste bierbrouwerij van het eiland Texel. Nu zijn kennis en aanwezigheid door de eigenaren daarvan niet langer nodig is, is het idee gekomen, om samen met de familie iets voor Texel te betekenen. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-holland/den-burg/tesselaar-familiebrouwerij)
De bieren die nog daadwerkelijk op het eiland Texel gemaakt worden hebben wij sinds kort ook bij ons in de schappen staan. De Tesselaar brouwerij van de familie Diks is een echt familiebedrijf! Met de hele familie bestieren ze de brouwerij, samen maken ze van gerstemout (soms ook tarwemout), water, hop en gist verschillende soorten bier. De één fris en dorstlessend voor de zomerse dagen en de ander volmondig en robuust van smaak voor een stormachtige herfstavond. Ze brouwen de bieren op Spinbaan 11 in Den Burg. Hier zijn ze in augustus 2018 begonnen om in een lege hal de brouwerij te bouwen. Nadat ze eerste met de familie eigenhandig het proeflokaal gebouwd hadden, volgde de brouwerij. Een prachtig koperen brouwhuis waar dagelijks met veel passie en plezier voor het bier gezorgd wordt. (https://www.wijnzinnig.eu/nieuws/tesselaar-bier-van-texel)
Eerlijke bieren van het Waddeneiland Texel gebrouwen door de Tesselaar Familiebrouwerij.
De Familie Diks brouwt sinds 2017 een eigen serie bieren op het Eiland Texel.
Op het bedrijventerrein Spinbaan in Den Burg vind je onze ambachtelijke bierbrouwerij.
In unieke koperen ketels brouwen wij ondergistend en bovengistende bieren.
Stuk voor stuk bieren met een eigen smaak en karakter. (https://www.biervantexel.nl/)
Met de hele familie bestieren wij de brouwerij, samen maken wij van gerstemout (soms ook tarwemout), water, hop en gist verschillende soorten bier. De één fris en dorstlessend voor de zomerse dagen en de ander volmondig en robuust van smaak voor een stormachtige herfstavond. Wij brouwen onze bieren op Spinbaan 11 in Den Burg. Hier zijn wij in augustus 2018 begonnen om in een lege hal onze brouwerij te bouwen. Nadat we eerste met de familie eigenhandig het proeflokaal gebouwd hadden, volgde de brouwerij. Een prachtig koperen brouwhuis waar wij dagelijks met veel passie en plezier zorgen voor uw bier. (https://www.biervantexel.nl/familiebrouwerij)
Familiebrouwerij Diks is een bierbrouwerij uit Den Burg (Nederland) die is opgericht in 2017. ... De voormalige brouwmeester en technisch directeur van de Texelse Bierbouwerij, Maurice Diks, heeft zijn eigen brouwerij opgericht in juni 2017 met zijn zonen en dochter. Dit betekent dat er nog meer keuze is in bier voor Texel! Ze brouwen alleen voor het eiland Texel en het bier is alleen verkrijgbaar op het eiland zelf. ... De bieren van Familiebrouwerij Diks worden speciaal met zorg, passie en liefde voor de mens op Texel gebrouwen. Ze brouwen op dit moment nog bij hun brouwvrienden Niels en Joppe in Breda. Maar al snel komt er een kleinschalige brouwerij met een proeflokaal op de Spinbaan in Den Burg! (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/noord-holland/den-burg/diks)
Zeebieren - Brandaris Bieren
Voor de waddeneilanden brouwt men diverse zeebieren (Zeekraal, Zeebaken, Zeevaarder, Zeeschuim, ...) die allemaal worden afgevuld in 25 cl flessen. Deze bieren zijn verkrijgbaar op Terschelling en Schiermonnikoog en daarnaast bij enkele bierspeciaalzaken in Nederland. Voor Terschelling is er een aparte Brandaris geschenkverpakking met 6 flesjes bier en aangepaste etiketten met de Brandaris op het etiket. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=973&view=brewery&option=com_senb&d052a27d559c1506ae629e592d877bfa=1)
Lauwersoog,
Onze camper stond op een geweldige camperplaats, toen wij met de veerboot zijn gegaan.
Lauwersoog is een dorp in de gemeente Het Hogeland in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp telt ongeveer 160 inwoners. Het dorp is na 1969 ontstaan, na de indijking van de Lauwerszee tot het Lauwersmeer. Lauwersoog is vooral bekend als vertrekplaats van de veerdienst naar Schiermonnikoog en is te bereiken via de N361. Bus 155 naar Leeuwarden en bus 163 naar Groningen geven aansluiting op de boot. Lauwersoog is een belangrijke vissershaven (lettercode: LO) en heeft een eigen visafslag. Veel kotters uit Zoutkamp (ZK), Oostdongeradeel (OL) en Westdongeradeel (WL) hebben hier hun thuishaven. Ook een gedeelte van de vissersvloot van Urk (met lettercode UK) en sommige Deense vissers leggen regelmatig aan in Lauwersoog. Het dorp en de haven zijn zeer geliefd bij dagjesmensen, ook vanwege de mogelijkheden om verse vis te eten. Tot het dorp behoort ook de wijk Robbenoort, genoemd naar de zandplaten Robbenplaat en de Oort. Oort betekent ook eiland (zie Nienoord). Tijdens de sluiting van de Lauwerszee, toen Lauwersoog nog een werkhaven vormde, werd de haven Oorthaven genoemd. In Lauwersoog is een schutsluis, de Robbengatsluis, om van het meer (met name het Vaarwater naar Oostmahorn) naar de Waddenzee te kunnen varen. De spuisluizen van het afstroomgebied van het Reitdiep, de R.J. Cleveringsluizen genaamd, bevinden zich ten westen van het dorp. Hier loopt de grens tussen Groningen en Friesland. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Lauwersoog)
Pieterburen
Pieterburen (Gronings: Paiderboeren) is een plaats in de gemeente Het Hogeland in het noorden van de Nederlandse provincie Groningen. ... Pieterburen wordt voor het eerst in 1371 genoemd. In een oorkonde wordt gesproken over de parochianen van Sint Pieter in het nieuwe land. De eerste vermelding van de kerk van Pieterburen dateert van 1448. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pieterburen)
Wadloopcentrum Pieterburen Wandel over de bodem van de zee! Trek die stevige laarzen maar aan en stamp door de modder. Want vies worden, dat mag met wadlopen. Ervaar de natuur in al haar schoonheid en klop aan bij naar Wadloopcentrum Pieterburen om een tocht door de Waddenzee te maken. Bijzonder: je wandelt dan door UNESCO Werelderfgoed heen. (https://www.dagjeweg.nl/tip/2553/Wadloopcentrum-Pieterburen)
Brouwerij Waddengenot is een bierbrouwerij uit Pieterburen (Nederland) die is opgericht in 2018. Deze brouwerij heeft 4 bieren in het assortiment. ... In 2018 is na het wadlopen het idee bedacht om bier te brouwen; Brouwerij Waddengenot was ontstaan. Het bierbrouwen begon als een hobby en omdat de kwaliteit niet altijd constant bleef, besloten ze om het bier bij een andere brouwerij te laten maken. Momenteel worden de bieren van Waddengenot alleen nog maar verkocht in eigen locaties. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/pieterburen/brouwerij-waddengenot)
Lam - India Pale Ale - 5,5% Lam is een IPA van Brouwerij Waddengenot uit Pieterburen. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/pieterburen/brouwerij-waddengenot) lam... een jong schaap, deze graast op de Groningse dijk gelegen voor de Wadden. Tevens betekent het woord “Lam” in het Gronings dialect: Je hebt te veel gedronken, aan het einde van de avond ben je lam. (https://www.waddendranken.nl/www.waddenweelde.nl#Breakfast)
Brak - Tripel - 8,4% Brak Tripel is een volmondige tripel met een licht moutige en zoete smaak. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/pieterburen/brouwerij-waddengenot) Brak water is een mengsel van zoet water en zout water. In “Lauwersoog” raakt zoet en zeewater door de getijden vermengd. Tevens betekent het woord “Brak” in het Gronings dialect: Te diep in het glaasje gekeken, de volgende dag voel je, je brak (https://www.waddendranken.nl/www.waddenweelde.nl#Breakfast)
Kwel - Bock - 6,5% Kwel is een bockbier uit Pieterburen. Dit speciaalbier heeft een moutige smaak met een delicaat bittertje (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/pieterburen/brouwerij-waddengenot) Dit speciaalbier is gebrouwen van ongewenst zeewater dat door de dijken sijpelt. (https://www.biernet.nl/bier/merken/kwel)
Slik - Blond - 7,2% Slik is een blond bier uit Pieterburen van Brouwerij Waddengenot. Het is een smaakvol, doordrinkbaar (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/pieterburen/brouwerij-waddengenot) Slik is een Blond Bier van Brouwerij Waddengenot en heeft een alcoholpercentage van 7,2%. Het bier is vernoemd naar de grond van 't Wad en snoep in het Gronings. (https://www.biernet.nl/bier/merken/slik)
Warfum
Warffum (Gronings: Waarvum) is een dorp in het noorden van de Nederlandse provincie Groningen. Het behoort tot de gemeente Het Hogeland. ... Wanneer Warffum is ontstaan is niet precies bekend, maar de oudste vermelding van de naam is te vinden in de vita van de prediker Liudger (744 - 809). In de Middeleeuwen lag ten zuidoosten van Warffum de gelijknamige Johannieter commanderij Warffum. De twee Maltezer kruisen in het wapen van Warffum verwijzen naar dit klooster (zie ook de kloosterkaart Groningen). ....De naam Warffum lijkt afgeleid te zijn van de woorden warf en heem. Warf is een oud Fries woord voor een volksvergadering waar recht werd gesproken. Heem is afkomstig van het Germaanse woord “ haima “, wat woning betekent. Het zwaard in het wapen van Warffum is een verwijzing naar deze plaats waar recht werd gesproken. Soms werd de naam Warffum vroeger ook wel met één 'f' gespeld, namelijk als Warfum. In de zestiende eeuw werden het dorp en de parochie ook wel Warffumerburen (Warffmer buiren) genoemd, ter onderscheiding van het Warffumerklooster. Op 22 mei 1962 schreef Warffum geschiedenis doordat hier de laatste handbediende telefooncentrale werd gesloten. De automatisering van het Nederlandse telefoonnet was daarmee voltooid. Dit feit werd ook gevierd door de uitgifte van drie postzegels; de naam Warffum komt hierop overigens niet voor. ... et dorp bezit een klein openluchtmuseum, genaamd Het Hoogeland, waarvan de huizen deel uitmaken van het dorp. Zo is een helft van een huis te bezichtigen, terwijl de andere helft wordt bewoond. Op het terrein staat ook Molen De David, het kleinste zaagmolentje van Nederland. Ten zuiden van Warffum ligt het kanaal het Warffumermaar. Ten noorden verbindt het Polderdiep het dorp met de Noordpolder. In het Polderdiep ligt een (voormalige) schutsluis, het Warffumerverlaat, en een keersluis genaamd de Klief of de Wachter. Warffum is over de weg onder meer bereikbaar via de Provinciale weg 363 en heeft een treinstation aan de spoorlijn van Groningen naar Eemshaven, waar een uniek voor Nederland ondergronds relaishuis van ProRail ligt. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Warffum)
Brouwerij J. de Cock-Rouaan was een bierbrouwerij uit Warffum (Nederland). (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/warffum/cock-rouaan-j-de) Gestopt in 1912 (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/gesloten/plaats:warffum)
Brouwerij De Cock zit in Sint-Pauwels in België.
Sinpalsken blond, is ons trots vlaggenschip en dit al sinds 1996. Onze Sinpalsken blond, steeds met liefde en passie gebrouwen, is bier van hoge gisting van 8.5 % alc, maar verassend doordrinkbaar. De fijne toetsen van bitterheid die ons bier kenmerken komen voort uit de zorgvuldige selectie van de gebruikte aromahoppen, met onder andere de befaamde Saaz hop. De geselcteerde bovengist zorgt verder voor de fruitige toets en ook voor de volmondigheid. We hergisten ons bier ook op fles (en op vat), zo kunnen we er voor zorgen dat het bier langer optimaal te genieten is. (https://brouwerijdecock.com/onze-bieren/)
Sinpalsken donker wordt net als onze blond met liefdegebrouwen en dit ook sinds 1996. Dit volmondige bier, is evenwichtig, met een zacht uitgesponnen gebrande toets. Deze unieke smaak van ons bier wordt bepaald door de zorgvuldige selectie van geroosterde en gecarameliseerde mouten en door de selectie van een speciale gist geselecteerd die zorgt voor de volmondigheid, maar ook fruitige aromatoetsen. (https://brouwerijdecock.com/onze-bieren/)
Ik had eerder nog nooit van dit merk gehoord, grappig om Belgisch bier te leren kennen via het uitzoeken van Gronings bier.
Winsum
Winsum ... (Gronings: Wìnzum) is een dorp in de gemeente Het Hogeland in de provincie Groningen. Winsum was de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Winsum. ... Op 17 augustus 2020 werd Winsum door een jury van de ANWB na een online-verkiezing uitgeroepen tot "allermooiste dorp van Nederland".[2]... Winsum en Obergum zijn van oorsprong verbonden via een stenen boogbrug, De Boog genaamd en een hoogholtje (een hoge voetbrug), de Jeneverbrug. De brug dankt zijn naam aan het drukke verkeer erover. De inwoners van Obergum gebruikten de brug om in Winsum naar het café te gaan, die van Winsum gingen naar Obergum voor hun borrel, drinken in je eigen dorp deed je niet, over de brug, dat was wat anders. ... De Hunze liep vroeger langs Winsum. Doordat de Fivel langzaam maar zeker steeds verder verzandde werd de handelsroute via de Hunze steeds belangrijker. Als gevolg daarvan zal al in de vroege middeleeuwen Winsum een handelsnederzetting geweest zijn. Dat blijkt ook uit een oorkonde uit 1057 waarbij de Duitse koning Hendrik IV, 6 jaar oud, onder regentschap van zijn moeder de grafelijke rechten over de gouwen Hunsingo en Fivelingo aan de aartsbisschop van Hamburg schenkt, met daarbij onder andere het recht een markt te stichten in Winsum en het recht om munten te slaan. Van enige daadwerkelijke macht van de bisschop is overigens niets bekend. Dat er echter daadwerkelijk Winsumer munten in deze tijd zijn geslagen, blijkt uit vondsten in het Oostzeegebied. Ondanks het oude markt-, munt- en tolrecht heeft Winsum, mede door de dominante positie van de stad Groningen, zich echter niet ontwikkeld tot stad. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Winsum_(dorp_in_Groningen))
Brouwerij Het Zotte Kalf is een bierbrouwerij uit Winsum (Nederland) die is opgericht in 2017. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/groningen/winsum/het-zotte-kalf)
Welkom bij Plattelandsbrouwerij Het Zotte Kalf, gevestigd tussen Onderdendam en Winsum. Het jongvee in de koeienstal kreeg na een verbouwing gezelschap van onze jonge brouwerij, waardoor er een nauwe connectie is met het leven op het Groninger platteland. Wij hebben als doel het platteland van Groningen te laten genieten van speciaalbier, waarbij we voor ieder seizoen een prachtig bier in petto hebben. Daarnaast zijn er de vaste bieren: de Barrosã Blond, Salorn Tripel en Galloway Porter. We toppen de collectie zo nu en dan af met een gelegenheidsbier. Kortom, voor ieders smaak bestaat er een bier van Het Zotte Kalf. Dorst gekregen? (https://www.hetzottekalf.nl/)
Een klungel is een onhandig persoon: (de ~ | meervoud klungels)
knoeier
Synoniemen: kluns, dreutel, duts, frutselaar, hannes, jandoedel, knurft, lomperd, lummel, prutser, stoethaspel, stuntel, stuntelaar, sukkel, amateur, hobbezak, knuppel (https://www.woordenboeken.nu/betekenis/nl/klungel) Op https://www.encyclo.nl/begrip/klungel vind ik nog 6 definities.
klungel - Zelfstandignaamwoord
1. een onhandig persoon
♢ Die klungel kon de bal niet in de richting van het doel trappen.
klungel - Werkwoord
1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van klungelen
♢ Ik klungel
2. gebiedende wijs van klungelen
♢ klungel!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van klungelen
♢ klungel je?
Synoniemen kluns (https://www.ensie.nl/wiktionary/klungel) Zie ook https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M034045
P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen
klungel* [sukkel] {1781} vgl. nederduits klüngel, fries klongel, verkleiningsvorm van klonghe [kluwen] {1599} de oorspr. betekenis is wel ‘ineengedraaide massa’. Vgl. voor het depreciërende klont, kloen. (https://www.etymologiebank.nl/trefwoord/klungel)
J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden
klungel znw. v., eerst na Kiliaen ‘lap, vod; morsig of gemeen vrouwspersoon (vgl. gron. klongel, klungel); ‘sukkel’, westf. klüngel m. ‘lomp; zeer kromme weg’, nhd. klüngel ‘bal van gewonden draden’, oostfri. klüngel ‘slordige, liederlijke vrouw’, fri. klongel ‘vod, lor; morsige, liederlijke vrouw’. — Een verkleinwoord van Kiliaen klonghe (Ger. Sicamb.) ‘bal’ en verder on. klungr m. ‘hondsroos’, nde. klynge ‘troep, bosje, kluit’. — Abl. naast kling 2. Daarnaast staan vormen als westf. klunke(n) m. ‘vlek, klodder’, nhd. klunker v. m. ‘klompje, kwast’. (https://www.etymologiebank.nl/trefwoord/klungel)
M. De Coster (2007), Groot scheldwoordenboek: van apenkont tot zweefteef, Antwerpen
klungel: knoeier, prutser. Sedert ca. 1781. Betekende oorspronkelijk: samenhangende massa, kluwen en vandaar ook een waardeloos voorwerp, prul (De Groene Amsterdammer, 21/07/1912: ‘De paraplu was een klungel! In drie maanden was zij totaal versleten.’). Zoo’n slecht zakenman, zoo‘n klungel. (De Groene Amsterdammer, 23/02/1929) (https://www.etymologiebank.nl/trefwoord/klungel)
Klungel is ook een kuitbier van 5,5% van brouwerij Avereest uit Dedemsvaart. Het bier is gebrouwen met haver, gerst en spelt en Saazhop. Het is vergist met kveik, een oud brouwgist uit Scandinavië.
Per ongeluk of expres... het resultaat is hetzelfde!
Dedemsvaart (Nedersaksisch: De Voart of Dedemsvoart) is een plaats in de gemeente Hardenberg (voorheen gemeente Avereest) in het noorden van de Nederlandse provincie Overijssel. De plaats is vernoemd naar de Baron van Dedem die een gelijknamig 40 kilometer lang kanaal liet graven voor het vervoer van turf. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Dedemsvaart_(plaats))
Avereest is een streek en voormalig zelfstandige gemeente in het noordoosten van de streek Salland in de Nederlandse provincie Overijssel, die bestond uit Balkbrug, Dedemsvaart en Oud Avereest. De gemeente is in 1818 uit de gemeente Ommen ontstaan en ging in 2000 op in de gemeente Hardenberg. De naam Avereest komt van het kleine beekje de Reest die de grens vormt tussen Overijssel en Drenthe. Aver duidt op de bovenloop van een stroom, waardoor de naam neerkomt op bovenloop van de Reest. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Avereest)
Mr. Willem Jan baron van Dedem, heer van de Rollecate (Zwolle, 18 maart 1776 - Nieuwleusen (Den Hulst, Huis Rollecate), 21 november 1851)[1] was een landeigenaar die verantwoordelijk was voor de vervening van grote delen van Noord-Oost Overijssel en Zuid-Oost Drenthe. Hij was lid van het geslacht Van Dedem. In de 16e eeuw was turf de belangrijkste brandstof. Om die reden werden grote veengebieden ontgraven of weg gebaggerd. In Friesland ging dit vrij eenvoudig vanwege de bestaande infrastructuur. Elders in Nederland moesten speciaal waterwegen worden aangelegd. In Noord-Overijssel gebeurde dit onder toezien van Van Dedem. Op 9 juli 1809 werd met het graven van een kanaal begonnen dat vernoemd werd naar de stichter ervan: de Dedemsvaart. Het centrum van de turfwinning werd een dorp dat tevens naar Van Dedem genoemd wordt: Dedemsvaart. Van Dedem was vanaf 1811 president van de rechtbank van eerste aanleg van Zwolle, en daarnaast directeur belastingen in Overijssel. Van Dedem was gehuwd met Judith van Marle (1782-1842) uit welk huwelijk vier kinderen werden geboren. Hij is begraven op de begraafplaats De Mulderij, net buiten het dorp Dedemsvaart. Het opvallende graf ligt centraal op de begraafplaats onder een grote treurbeuk. In het dorp staat een gietijzeren neoclassicistische gedenknaald ter nagedachtenis aan Van Dedem. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Jan_van_Dedem)
Het dorp Dedemsvaart is ontstaan ten gevolge van de aanleg van het kanaal De Vaart en de vervening van de omliggende gronden die erdoor mogelijk werd in de eerste helft van de negentiende eeuw. De gemeente Avereest werd vanwege deze ontginningen uitgebreid in 1837 met gedeelten van de gemeenten Ambt Ommen en Ambt Hardenberg waardoor zij het karakter kreeg van een veenkolonie. De Vaart was een 40 km lang gegraven kanaal dat liep van Hasselt tot aan Gramsbergen. In 1848 werd de administratie gevestigd in Dedemsvaart dat uitgroeide tot het belangrijkste dorp van de gemeente. Tegenwoordig is het kanaal in het dorp deels gedempt. Als gevolg van de belangrijke positie in de veenontginningen werd de Dedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij (afgekort DSM) in 1885 opgericht. Dit was een bedrijf dat het vervoer van personen en goederen per stoomtram in Noordoost-Overijssel en Zuidoost-Drenthe verzorgde. In 1886 werd de eerste tramlijn aangelegd tussen het station Dedemsvaart, dat lag op de plek waar de Staatsspoorwegen-lijn Zwolle – Meppel de Dedemsvaart kruiste, naar het tramstation Avereest, dat lag in het dorp Dedemsvaart, ongeveer 15 kilometer verderop. Al snel werden er meer lijnen aangelegd. ... Dedemsvaart kent een aantal historische landhuizen. Ook zijn er de kalkovens, 't Leshuus. In de oudheidkamer kunnen bezoekers meer te weten komen over de aanleg van het kanaal, de industrie van Dedemsvaart in de 19e eeuw en de kalkovens. De botanische tuinen van Mien Ruys vormen een (inter)nationale trekpleister. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Dedemsvaart_(plaats))
Na ruim honderd jaar afwezigheid wordt er in het Reestdal weer ambachtelijk gebrouwen. In 1818 was het bierbrouwer Roelof Veeningen die de veenarbeiders voorzag van hun geliefde drank. De Avereesters moesten het lange tijd zonder doen. Nu, een eeuw later, zet de geschiedenis zich voort... Brouwerij Avereest is een jonge brouwerij met de ambitie om verschillende brouwers, met ieder zijn eigen stijl, te laten samenwerken. Iedere brouwer heeft zijn eigen stijl en smaakvoorkeur. Dat maakt de brouwer en zijn bier uniek. Boven in de brouwerij hebben we een gezellig proeflokaal waar onze bieren allemaal geproefd kunnen worden. Geniet bijvoorbeeld eens van de bijzondere smaak van de Roggeweizen. Een prachtige mix van de 3 mouten, Gerst, Rogge en Tarwe. (https://www.brouwerijavereest.nl/)
Albert Kruidhof, een bevlogen Avereester, houdt ervan om oude panden op te knappen en een nieuwe bestemming te geven. Toen hij in 2015 het oude ACM-gebouw aan de Langewijk aankocht, trof hij een pand met een prachtige graanverwerker erin. Hij kreeg meteen het idee om hier een brouwerij te vestigen. Een brouwerij met heerlijke eigen gebrouwen bieren met ingredienten uit de streek. Dit idee vertelde hij aan hobbybrouwer en internationaal biersommelier Hans Noorman. Hans heeft jarenlang bij de grote brouwers van Nederland gewerkt en bier is zijn passie. Ze voerden vele orienterende gesprekken met mensen in de brouwerijwereld. De enthousiaste plannen werden verder uitgewerkt en met de aankoop van de oude brouwerij van Othmar uit Ootmarsum startte het tweetal. In Dedemsvaart staan nu deze prachtige koperen ketels van 1000 liter te blinken. Samen met Arne Kruidhof (zoon van Albert) brouwt Hans nu verschillende soorten smaakvolle bieren. ... In het gebouw bevindt zich ook het Landbouwmuseum Dedemsvaart. In het museum nemen wij u mee naar het boerenleven tot halverwege de twintigste eeuw. Ontdek de unieke collectie landbouwmachines, gereedschappen en huisraad die men gebruikte op de boerderij. Ga er lekker bij zitten en bekijk onze bijzondere films over het boerenleven van toen. Lees hoe mensen uit het Reestdal het leven begin vorige eeuw hebben ervaren. Meer info: www.landbouwmuseumdedemsvaart.nl (https://brouwerijavereest.nl/historie)
Andere bieren van ze zijn de Mafkees weizen spelt (5,5%), eigenwiez rogge weizen (5%) en de Lanterfaner dunkel weizen (6,2%).
In Friesland aangekomen reden we langs diverse dorpjes.
De Elfstedentocht, Douwe Egberts en de Doutzen Kroes. Dat zijn voor veel Nederlanders bekende elementen uit de Nederlandse provincie Friesland. Ook het feit dat de Friezen hun eigen taal hebben die als officiële bestuurstaal geldt binnen de provincie geldt, is bij velen bekend. Dat Friesland enorm veel prachtige dorpen telt weet echter niet iedereen. Als je voor de site mooistedorpjes.nl naar Friesland reist om een selectie te maken van de mooiste dorpen van deze noordelijke provincie dan heb je het zwaar. Niet omdat het lastig is om prachtige pareltjes te vinden, maar juist omdat je een aantal dorpen af moet laten vallen die waarschijnlijk wel een plekje op de site verdiend hadden als ze in een andere provincie gelegen zouden hebben. Mocht je van fietsen houden dan zouden we aan willen raden om de alternatieve elfstedentocht per fiets te doen. Binnen een tocht van maar liefst 200 tot 250 kilometer passeer je verschillende prachtige Friese dorpen en steden. Je hoeft die afstand natuurlijk niet op één dag af te leggen. Wil je echt iets van de prachtige Friese cultuur meekrijgen dan zou je zo’n tocht over minstens vijf of zes dagen uit moeten smeren. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/)
Friesland is een provincie in het noorden van Nederland. ... De hoofdstad is Leeuwarden. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Friesland)
Leeuwarden (... Stadsfries en Stellingwerfs: Liwwadden of Leewadden; Fries: Ljouwert ...), Bildts: Luwt) is een stad in het noorden van Nederland en de hoofdstad van de provincie Friesland, de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Leeuwarden en een van de oudste steden van Noord-Nederland.[2] ... De stad is de grootste van de Friese elf steden. ... De geschiedenis van Leeuwarden gaat terug tot in de Romeinse tijd. Toen woonden er al mensen op de plek waar nu de Oldehove staat. Leeuwarden is ontstaan op terpen die werden opgeworpen aan een inham van de Middelzee die in de 13e eeuw dichtslibde en werd ingepolderd. De riviertjes Ee, Vliet en Potmarge mondden bij deze terpen uit in zee. De naam Leeuwarden duikt voor het eerst op in een schenkingsakte uit de 8e eeuw. In dit document van de abdij van Fulda spreekt men van villa Lintarwde.[3] De terpbewoners hielden zich bezig met landbouw, visserij en scheepvaart. Leeuwarden lag gunstig aan zee en onderhield handelscontacten met andere handelsplaatsen zoals Lübeck en met de Oostzeelanden. Op de terpen ontstonden drie nederzettingen: Oldehove, Nijehove en Hoek. Oldehove, dat van oudsher een uithof van de Abdij van Corvey in Duitsland was, had in het midden van de twaalfde eeuw al een kerk, gewijd aan de heilige Vitus. In akten uit de veertiende eeuw komt de Sint-Vituskerk van Oldehove voor onder de naam Liiewardensis. ... Tussen 1200 en 1300 slibde de Middelzee dicht en nam de handel af vanwege het ontbreken van een haven. De nadruk van de handel werd toen meer gelegd op de nabije regio. In 1392 stonden de omringende grietenijen (gemeenten) de magistraat van de stad hoge rechtspraak toe.... In 1435, hetzelfde jaar dat Oldehove, Nijehove en Hoek samengevoegd werden tot één stad, Leeuwarden, kreeg Leeuwarden stadsrechten. De vijftiende eeuw werd beheerst door de strijd tussen Schieringers en Vetkopers. In het algemeen schaarden de steden en het platteland zich achter de Schieringers. Leeuwarden was het bolwerk van de Vetkopers. De partijstrijd leidde tot de bouw van nieuwe verdedigingswerken. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Leeuwarden_(stad))
Schieringers en Vetkopers zijn de namen van de twee partijen in de twisten in Friesland en Groningen in de late middeleeuwen. De namen Schieringers en Vetkopers komen waarschijnlijk oorspronkelijk van een geschil tussen cisterciënzers alias bernardijnen en premonstratenzers alias norbertijnen. De kloosters van die ordes hadden in het toenmalige Friesland een grote invloed. ... Het is niet duidelijk wat oorspronkelijk de oorzaak is geweest voor het ontstaan van de twisten. Deels namen er lieden aan deel die uit waren op vergroting van hun invloed, maar er was nauwelijks sprake van duidelijke partijen. Bondgenootschappen hadden een kort bestaan en partijwisseling was niet ongebruikelijk. Op de achtergrond speelden met name de graven van Holland en Oost-Friesland een rol, die mogelijkheden zagen om hun macht uit te breiden, terwijl de stad Groningen zich opwierp als beschermer van de Friese Vrijheid. Overigens waren deze twisten niet uniek voor Friesland. In dezelfde periode speelden in Holland de Hoekse en Kabeljauwse twisten, terwijl ook in Gelre vergelijkbare twisten werden uitgevochten (Heekeren en Bronkhorst). (https://nl.wikipedia.org/wiki/Schieringers_en_Vetkopers)
Grutte Pier Brouwerij ontstaat in 2014, aan de stamtafel van speciaalbier Café de Markies in Leeuwarden. Hier leren wij, Frans Filius en Renze Bil, de vernieuwende smaken van speciaalbier kennen. Met een StiBON opleiding op zak, een uitstekende neus voor geur, kleur en smaak én een flinke dosis lef en ondernemerschap begint Frans te experimenteren met de door hem zo geliefde klassieke Belgische bierstijlen. Renze distribueert de eerste brouwsels (dan nog in relatief kleine oplage) vanuit zijn eigen schuur naar lokale café’s in Leeuwarden en omstreken. Het merk Grutte Pier Brouwerij is geboren: een speciaalbier dat zijn naam dankt aan de heldhaftige Friese volksheld en vrijheidsstrijder Pier Gerlofs Donia. Inmiddels is de brouwerij uitgegroeid tot een van de grootste speciaalbier merken van Friesland en zijn wij alom bekend bij slijterijen, supermarkten, groothandels, braderieën en festivals in het Noorden én daarbuiten. Zin om te proeven? Ga naar een verkooppunt bij jou in de buurt of onze webwinkel. Bezoek ons proeflokaal in Bartlehiem. Of ga naar Speciaalbiercafé de Markies, want de plek waar alles begon is nog altijd hét huisbiercafé van de brouwerij. (https://gruttepierbrouwerij.nl/brouwerij/)
Ze brouwen basisbieren, wilde zure bieren, seizoensbieren en specials, en vatgerijpte bieren:
Grutte Pier Blond Een dorstlessend bier met een fruitig aroma. Heeft een moutige smaak en een hoppige bitterheid in de afdronk. Geïnspireerd op onze Tripel en door het lage alcoholgehalte kan je van meerdere bieren genieten binnen een sessie, daarom noemen we dit bier ook wel onze Session Tripel. (https://gruttepierbrouwerij.nl/webwinkel/blond/)
Grutte Pier Witbier is een fris en fruitig tarwe bier. Een heerlijke dorstlesser om van te genieten met een heerlijk zonnetje op je gezicht. Dit bier is gebouwen met 100% lokale tarwe. (https://gruttepierbrouwerij.nl/webwinkel/grutte-pier-witbier/)
Al de etiketten lijken op elkaar. Ik kocht er dus geen.
Frys amber biertje. 6,5alcohol.(https://www.friese-producten.nl/frysk-bier.html) Frysk bier amber (6,5%) geproduceerd door Grutte bier brouwerij uit Leeuwarden. Op het etiket uitleg over het pompebled op de Friese vlag. Het smaakte goed.
De specials hebben wel aparte etiketten, die heb ik helaas niet gezien. Ze brouwen ook speciale bieren zoals deze:
De naam Bretttûne staat voor onze bierlijn die een wilde vergisting heeft ondergaan met een Brettanomyces gist in een Frans Eikenhouten ton. Dit is een bijzonder type bier dat bijna nergens wordt gebrouwen. Het natuurlijke proces in het houten vat, waar de bieren soms wel twee jaar liggen te rijpen met lokale ingrediënten, leidt tot bier met een unieke smaak die nooit meer te kopiëren valt. 225 liter uniek bier dus! We noemen dit bier daarom een Bretttûne, een combinatie van het woord Brett en Tûne (Fries voor: ton). De 3 T’s staan voor de drie-eenheid: Bier, Ton en Brett. De Bretttûne kenmerkt zich door een complex fruitig karakter, zuurtje en subtiele vanille door het eikenhout. Een bier dat je bovendien gerust jaren donker en koel kan wegzetten om verder te laten rijpen. Voordat je dit heerlijke zure bier in je glas uitschenkt ondergaat het een tocht van zo’n twee jaar door onze Brouwboerderij Bartlehiem. Het bier wordt in onze eigen ketels gebrouwen, waarna het in de eikenhouten vaten gaat die in ons proeflokaal staan. Soms voegen we tijdens het rijpingsproces extra lokale ingrediënten toe zoals fruit of kruiden uit eigen tuin. Het bierborstel dat overblijft na het brouwen wordt opgehaald door de buurman die het weer aan de koeien voert. Als het bier ligt te rijpen en de wilde gist z’n werk doet, maakt onze brouwer zo nu en dan een rondje langs de vaten om te kijken, ruiken en natuurlijk te proeven van het bier. Als het bier goed smaakt wordt het handmatig gebotteld en is er een beperkt aantal flesjes uniek Bretttûne bier te koop! (https://gruttepierbrouwerij.nl/bretttune/)
Of wat te denken van een dikke stout vatgerijpt in een port tawny vat? (zie https://gruttepierbrouwerij.nl/vatgerijpt/)
Grutte Pier Brouwerij Bartlehiem 23 9091 BH Wyns (https://gruttepierbrouwerij.nl/proeflokaal/)
Grutte Pier (ca. 1480-1520) – De grootste Friese vrijheidsstrijder Pier Gerlofs Donia (Grote Pier) De grootste held uit de Friese geschiedenis is zonder enige twijfel Pier Gerlofs Donia, beter bekend als Grutte Pier (Grote Pier). Deze beroemde boer uit Kimswerd maakte zich begin zestiende eeuw hard voor een onafhankelijk Friesland. Hij ligt begraven in de Martinikerk van Sneek. Wie was Grutte Pier? (https://historiek.net/grutte-pier-friese-vrijheidsstrijder/69611/)
Friesland is meer dan Leeuwarden, of Wyns.
Naast het Nederlands heeft in de provincie het Fries de status van officiële bestuurstaal. ... Friesland heeft een lange kustlijn, die zich uitstrekt langs het IJsselmeer en de Waddenzee. Het ligt voornamelijk op het vasteland, maar omvat ook een aantal Waddeneilanden. Het gedeelte op het vasteland grenst aan de provincies Flevoland, Overijssel, Drenthe en Groningen. Omwille van zijn historische ligging – het gedeelte van Groter-Friesland ten westen van de Lauwers – spreekt men ook van 'Westerlauwers Friesland'. De vereniging It Fryske Gea (= het Friese Landschap) is de provinciale instantie voor natuurbeheer. Friesland heeft een open landschap en is waterrijk. Het Friese landschap bestaat uit negen verschillende landschappen... In de middeleeuwse historiografie werd algemeen aangenomen dat Friesland zijn naam dankt aan een legendarische stichter genaamd Friso. Anderzijds verhaalt het Oude Goudse Kroniekje (± 1450) hoe keizer Valentinianus den Rijn neder quam ... inder wilder Neder Sassen lant ... ende om dattet soo couden lant is, soo dedent die Romeynen Vrieslant hieten.[4] Recenter is de veronderstelling dat de benaming 'Fries' oorspronkelijk 'krulharig volk' betekende.[5]... Op 1 januari 1997 werd de officiële naam van de provincie door de Friese Provinciale Staten veranderd van ‘Friesland’ in ‘Fryslân’.[6] In november 2004 besloot het Ministerie van Binnenlandse Zaken erop toe te zien dat de officiële naam in overheidsstukken ook consequent wordt gebruikt.[7][8]... In de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg staan drie rijksmonumenten uit Friesland, waarvan twee in Franeker: het stadhuis en het planetarium. Het derde is het ir. D.F. Woudagemaal, dat tevens het enige bouwwerk in Friesland is dat tot het Werelderfgoed behoort. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Friesland)
Dat gemaal hebben we even bekeken vanaf afstand.
Het Ir. D.F. Woudagemaal is het grootste stoomgemaal ter wereld ooit gebouwd, en dat zo nu en dan ook nog in werking is.[1] Het gemaal bevindt zich in Lemmer nabij Tacozijl in Friesland. Het wordt gemiddeld eens per jaar gebruikt, tijdens perioden met veel regen en wind, om het Friese boezemwater op het vereiste peil te houden als het J.L. Hooglandgemaal bij Stavoren door omstandigheden onvoldoende capaciteit kan leveren. Sinds 1998 staat het gemaal op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.... Het gemaal is in 1947 vernoemd naar ir. D.F. Wouda, hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat van Friesland.[2] Hij ontwierp het in 1917-1918 gebouwde pand in een traditionele stijl met invloeden van het rationalisme. Tijdens de bouw sloeg de bliksem in in de vrijstaande schoorsteen. De schoorsteen was net gereed gekomen, maar de bliksemafleider was nog niet aangebracht, omdat de specie daarvoor nog te nat was. De schoorsteen moest geheel afgebroken worden en weer opgebouwd. Om het gemaal te voeden werd een speciaal stroomkanaal gegraven, dat extra breed is om de hoeveelheid water te kunnen verwerken. Het gemaal werd op 7 oktober 1920 geopend door koningin Wilhelmina. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Ir._D.F._Woudagemaal)
Balk
Balk ligt in de gemeente De Fryske Marren tussen Harich en Wijckel en telt ongeveer 4000 inwoners. Door het dorp stroomt het kanaaltje de Luts. (https://nationaallandschap.frl/balk/)
Het Friese dorp Balk behoort sinds 2014 tot de gemeente ‘De Friese Meren’. Balk ligt in het zuidoosten van de Provincie Friesland, niet ver van het IJsselmeer. De gemeente De Friese Meren, is wat oppervlakte betreft een van de grootste van Friesland. ... Balk is een dorp in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland, dat gelegen is ten noordwesten van Lemmer, tussen Harich en Wijckel. Door het dorp stroomt de rivier de Luts. ... Balk is ontstaan bij een eenvoudige balkbrug over de Luts, vandaar de plaatsnaam. Later werd deze houten balkbrug vervangen. De plaats komt in 1491 voor het eerst voor als Balc. In 1509 werd het vermeld als toe balc, in 1520 als Wyckelderbalk en in 1573 als Balck. Aanvankelijk hoorde Balk bij Harich. In 1585 werd Balk door Spaanse soldaten uit Groningen geplunderd. Het werd in de 18e eeuw welvarend door de boterhandel, en in de 19e eeuw was het een zelfstandig dorp geworden. Tot 1 januari 2014 behoorde Balk tot de gemeente Gaasterland-Sloten. Het was daarvan de hoofdplaats met het gemeentehuis van de gemeente. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Balk_(Friesland))
Balk zelf heeft nog geen vierduizend inwoners en een rijke geschiedenis, vooral door de boterhandel, waardoor het dorp in de loop der eeuwen veel monumentale gebouwen heeft gekregen op haar grondgebied. Het plaatsje dat het predicaat ‘beschermd dorpsgezicht’ draagt mag dan ook zeker niet ontbreken op onze website van mooiste dorpjes. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/balk/)
Ik vond geen brouwerijen in Balk.
Bolsward
In het westen van de provincie Friesland ligt het plaatsje Bolsward. Het stadje maakt sinds 2011 deel uit van de gemeente Súdwest-Fryslân. Deze gemeente is wat oppervlakte de grootse van Friesland en Nederland, maar telt nog geen 90.000 inwoners. Hoewel Bolsward volgens de letteren der wet een stad is, vinden wij toch dat het stadje een dorpse uitstraling heeft en met net 10.000 inwoners en vanwege het prachtige aanzicht niet mag ontbreken op deze website. De oudste gebouwen in Bolsward dateren dan ook uit de dertiende eeuw en door al de jaren heen heeft het stadje een boeiende geschiedenis gehad. Dit alles heeft geresulteerd in een prachtige oude kern met al even mooie gebouwen die je een verhaal vertellen over enkele eeuwen uit de geschiedenis van Bolsward. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/bolsward/)
Sonnema Berenburg is een Friese kruidenbitter, die in 1860 is bedacht door Fedde Sonnema uit Dokkum. De naam wordt slechts met één e geschreven, omdat Sonnema niet de rechten had om de naam Beerenburg, van de ontdekker Hendrik Beerenburg, te gebruiken (deze rechten liggen bij distilleerderij Weduwe Joustra). Het recept is nog steeds geheim.... Distilleerderij F.J. Sonnema heeft een bezoekerscentrum in Bolsward. Deze distilleerderij maakt ook andere dranken; zo werd rond de milleniumwissel een kruidenbitter met de kruiden van Jacoba Maria Wortelboer op de markt gebracht. Sonnema maakt deel uit van Herman Jansen Beverages. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sonnema_Berenburg)
Bolsward is een van de elf steden. Tot 2011 was het de hoofdplaats van de voormalige gemeente Bolsward.... Bolsward is ontstaan op een drietal terpen, waarvan in ieder geval de oudste (waar de Sint Maartenskerk op staat) dateert van voor het begin van de jaartelling. De Broerekerk, op 8 mei 1980 door brand verwoest en nu als ruïne geconserveerd, is het oudste gebouw van de stad en dateert deels uit het eind van de 13e eeuw. ... Bolsward kreeg van Filips de Goede in 1455 stadsrechten mede dankzij de redenaar pater Brugman. Bolsward was een Hanzestad, maar was voor de afzet van de Friese zuivel aangewezen op de Hollandse steden. Zo kwam de stad tot welvaart. Het stadhuis van Bolsward, dat gebouwd werd rond 1615, is een teken van de bloei van de stad in de zeventiende eeuw. Het werd in 1765 vergroot en verfraaid in rococostijl.... De oude binnenstad met grachtjes, het stadhuis, de ambachtelijke distilleerderij "De Stiekeme Stoker" (Oenema Fryske Bearenburch), de distilleerderij Sonnema Berenburg, de Friese Bierbrouwerij en tevens whiskystokerij, en weeshuis Hid Herohiem (thans Hotel/Restaurant). De stad telt tientallen rijksmonumenten en 75 gemeentelijke monumenten. Een deel van de stad is een beschermd stadsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Bolsward)
De Friese Bierbrouwerij is een klein familiebedrijf uit Bolsward dat acht soorten speciaalbier brouwt onder de naam Us Heit (onze vader). Ook stookt men sinds 2002 een eigen single malt whisky genaamd Frysk Hynder (Fries paard). Het bier van Us Heit wordt in een groot deel van de supermarkten en slijterijen in Friesland verkocht.... De Friese Bierbrouwerij werd in 1985 opgericht in het Friese dorp Uitwellingerga. Het eerste bier heette dan ook Twels Pilsener, en was vernoemd naar de Friestalige naam van het dorp, Twellingea. Het Buorren Bier heeft men vernoemd naar de straat waar men destijds aan gevestigd zat, de Buorren (de buurt). In 1990 kon de brouwerij in Uitwellingerga de vraag niet meer bijbenen, en verhuisde de brouwerij naar een voormalig fabriekspand van Philips in Sneek. In 1995 verhuisde men opnieuw, ditmaal naar het pand van de voormalige Hogere en Middelbare school voor Levensmiddelentechnologie in Bolsward. Dit bleek een perfecte locatie te zijn voor de activiteiten van de Friese Bierbrouwerij, zodoende kon er een proeflokaal in worden gericht, en ging men rondleidingen verzorgen in de brouwerij. Eind 2002 is de brouwerij uitgebreid met een distilleerderij, waar sindsdien de Frysk Hynder whisky en de Frysk Famke koffielikeur worden gestookt. De naam Us Heit is afkomstig van Graaf Willem Lodewijk (1560-1620), de eerste stadhouder van Friesland. Hij wordt in de volksmond nog steeds gezien als vader aller Friezen (Us Heit), en in 1906 werd hij dan ook met een gelijknamig standbeeld in Leeuwarden vereerd. (https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Friese_Bierbrouwerij)
De Friese Bierbrouwerij is een klein familiebedrijf, die maar liefst acht verschillende speciaalbieren brouwt. Voor het brouwen van Us Heit speciaalbieren wordt uitsluitend gebruik gemaakt van natuurlijke ingrediënten en dat proef je: Natuurzuiver bier met karakter. (https://www.usheit.com/nl/bierbrouwerij/)
We zijn niet in Bolsward geweest, wel heb ik geprobeerd om in een Friese slijterij Sonnema te kopen. Dat is niet gelukt, waarover later meer...
Drachten
Drachten hebben we niet bezocht.
Drachten is de hoofdplaats van de gemeente Smallingerland in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordoosten van Heerenveen en ten zuidoosten van Leeuwarden. Door Drachten loopt de Drachtstervaart. ... Drachten behoort niet tot de Friese elf steden, omdat het nooit stadsrechten heeft gehad (in Friesland wordt voor dit soort plaatsen ook wel de term vlek/vlekke gehanteerd). (https://nl.wikipedia.org/wiki/Drachten)
Koningshert Bier is een bierbrouwerij uit Drachten (Nederland) die is opgericht in 2015. ... Drachtsterbrouwers uit Drachten is opgericht door Wilmer Woudwijk en Kees van der Heide. Het eerste officiële bier (augustus 2015) is Koningshert Weizen. Wat begon als een ludieke jongensactie om zelf een biertje te maken, draaide uit op een droom die uitkomt. Een eigen bier lanceren en dus een eigen officiële brouwerij: Drachtsterbrouwers. Deze brouwerij is bekend van het biermerk Koningshert. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/drachten/drachtsterbrouwers)
Brouwerij Noarder Dragten is een bierbrouwerij uit Drachten (Nederland) die is opgericht in 2015. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/drachten/noarder-dragten)
Brouwerij Diggelfjoer is een bierbrouwerij uit Drachten (Nederland) die is opgericht in 2016. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/drachten/diggelfjoer)
Mahabier Bierbrouwerij is een bierbrouwerij uit Drachten (Nederland) die is opgericht in 2018. ... Mahabier, opgericht in 2018 door Steven Mahabier. Steven's motto is een bier brouwen met persoonlijkheid. Vele bieren in de wereld bevatten vele namen, maar er zijn weinig bieren met een eigen character. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/drachten/mahabier) Deze brouwerij heeft geen website, maar ik heb er wel een bier van gevonden.
Mahabier Bierbrouwerij is een bierbrouwerij uit Drachten (Nederland) die is opgericht in 2018. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/drachten/mahabier)
Mahabier Tripel (7,5%) heeft een ouderwets etiket vind ik.
Dokkum
In Dokkum liepen we een rondje langs de brug waar de Elfstedentocht keert en wat winkelstraten. Ook keken we rond naar gevelstenen van oude brouwerijen.
Dokkum behoort tot de meest noordelijke plaatsen van de provincie Friesland. Het plaatsje vierde in 2004 haar 1250-jarige bestaan. Het was toen ook 1250 jaar geleden dat Angelsaksische missionaris Bonifatius hier door middel van stokslagen is gedood. Dat was tijdens zijn laatste missie naar Friesland, toen nog een keer een bijna kansloze poging deed om de Friezen tot het Christendom te bekeren. Bonifatius werd hier in het jaar 754 samen met zijn 52 metgezellen gedood door een groep gewapende Friezen. Bonifatius is een bekend figuur binnen de Nederlandse geschiedenis. Vrijwel iedereen die in Nederland naar school is geweest zal bij de naam Bonifatius zich herinneren dat ze ooit iets over hem geleerd hebben. De details zijn vaak wel vergeten. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/dokkum/)
Dokkum is een stad in de gemeente Noardeast-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland. In 2021 telde de stad 12.745 inwoners[1]. Dokkum ligt ten zuiden van de Waddenzee en ten (zuid)westen van het Lauwersmeer tussen Damwoude (Damwâld) en Aalsum, gelegen op de grens tussen de Kleistreek en de Friese Wouden. De stadskern ligt rond de plek waar de Dokkumer Ee en het Dokkumergrootdiep samenkomen.De plaats is een van de Friese elf steden en heeft een regionale verzorgingsfunctie voor Noordoost-Friesland. ... Dokkum geniet internationale bekendheid omdat in 754 Bonifatius in de omgeving van Dokkum werd vermoord. Over de oorsprong van de naam Dokkum zijn verschillende verklaringen in omloop. Sommigen denken aan een combinatie en samentrekking van de Friese mansnaam 'Docko' die hier een erf of 'heim/hiem' zou hebben bezeten. Anderen associëren Dokkum met 'Tockingen', dat is een 'nederzetting aan een tocht of stroom'. Schrijfwijzen voor de plaatsnaam waren onder meer 'Dockinga' en 'Dockynchirica'. Sinds de middeleeuwen is in Dokkum een klooster waarin vanaf de 13e eeuw monniken van de Norbertijner orde zijn gevestigd. Olivier van Keulen predikte in 1214 in Dokkum de kruistocht, waaraan dan ook Dokkumers hebben meegedaan. Deze geschiedenis wordt door middel van een halve maan op het wapen van Dokkum in herinnering gebracht. In 1298 kreeg Dokkum na Stavoren, Harlingen en IJlst als vierde stad van Friesland stadsrechten. In de Grote Friese Oorlog doet het Geallieerde leger onder leiding van Focko Ukena een aanval op Dokkum (1418). Na enkele schermutselingen met de Schieringer verdedigers gaven deze zich over en werd de stad overmeesterd. Dokkum wordt gebrandschat en de stad militair onschadelijk gemaakt. In de Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje was Dokkum een belangrijke pion in de strijd. In 1572 was de stad enkele uren in handen van de Geuzen. Dokkum werd daarvoor zwaar gestraft met de Waalse Furie in Dokkum. Na 1579, toen Dokkum zich aansloot bij de Unie van Utrecht, begon een tijdperk van rust. Het roomse klooster en de kloosterkerk werden in 1589 gesloopt, de toren van de kerk bleef tot 1832 het stadsbeeld bepalen. ... In vroegere jaren lag de stad in open verbinding met de zee, het Dokkumergrootdiep. In 1597 vestigde de Friese Admiraliteit zich in Dokkum. Vanuit hier werden allerlei zaken voor de beveiliging van de handelsvaart en oorlogvoering met Spanje op zee geregeld. Dokkum was van groot strategisch belang, wat ook blijkt uit de aanleg van de stadswallen in de jaren 1581-1582. Dokkum in vroegere tijden Toch bleef de Admiraliteit niet lang in Dokkum. Vanwege het dichtslibben van de vaarroutes verplaatste zij in 1644 het kantoor naar Harlingen. In 1729 werd de open verbinding met de Lauwerszee definitief afgesloten door de aanleg van de Dokkumer Nieuwe Zijlen. Deze verving tevens de oude 16e-eeuwse zeesluis onder de Zijl. Dokkum ontwikkelde zich steeds meer tot een op het land georiënteerde stad. Door de aanleg van de Stroobossertrekvaart in de jaren 1654 - 1656 ging Dokkum failliet. Dokkum stond en staat in de lokale traditie bekend als "Arm Dokkum". Tot 1925 bleef de gemeente binnen de begrenzing van de bolwerken, daarna werden delen van Oost- en West-Dongeradeel en Dantumadeel aan de gemeente Dokkum toegevoegd. Tot 1984 was Dokkum tevens een zelfstandige gemeente. Door een samenvoeging met de gemeenten West- en Oostdongeradeel ontstond de gemeente Dongeradeel, waarvan Dokkum de hoofdplaats werd. Ten zuiden van Dokkum bevindt zich een bron, die door de overlevering in verband wordt gebracht met (de dood van) de Angelsaksische missionaris Bonifatius in 754 en daardoor een katholiek bedevaartsoord is geworden. In Dokkum begon Fedde Sonnema zijn destilleerderij en likeurstokerij, nog steeds bekend van Sonnema Berenburg. De oude fabriek staat nog altijd in Dokkum. Het pleintje voor de voormalige fabriek is naar Sonnema Sonnemapleintje genoemd. De berenburg wordt inmiddels in Bolsward gestookt. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Dokkum)
In dit stadje is een brouwerij met een klein museum. Het staat op de plattegrond onder nummer 49. Brouwerij Dockum staat onder nummer 32 op de plattegrond. In het museum/VVV-kantoor vond ik een boekje over de historie van Dockumer bier. Volgens het boekje zijn de brouwers en het schone water nauw verbonden met elkaar. Zo waren er waarschijnlijk 6 brouwerijen in 1616, te herkennen aan de 'bierpaal' of 'putstoel' aan de haven. In het boekje zit een kaartje met 20 brouwerijen, waar langs gewandeld kan worden, zoals 'De Vergulde hand' bij het bruggetje van het keerpunt van de Elfstedentocht, en de Stadsbrouwerij Bonifatius.
De Vergulde hand is te herkennen aan een gevelsteen. Waarover ook gesproken wordt in het boekje over de historie van Dockumer bier.
Een gevelsteen is een gebeeldhouwd basreliëf, dat in de gevel gemetseld is. Het was bedoeld om het huis te onderscheiden van dat van anderen. Veelal ging het om de woonplaats van een koopman of ambachtsman aan te duiden. De gevelsteen nam de plaats in van de toen nog niet bestaande huisnummering. Gevelstenen mogen niet verward worden met gevelversieringen (bijv. ornamenten) of gedenkstenen, die bedoeld zijn om een bepaalde gebeurtenis of persoon te gedenken. Vanwege het doel waarvoor ze gemaakt zijn, werden gevelstenen vaak ingemetseld tussen de eerste en de tweede verdieping van een pand, hoger waren ze niet functioneel meer. De vorm is meestal vierkant of rechthoekig, aangezien dit goede mogelijkheden gaf tot vlakverdeling en gemakkelijk was in te metselen. ... Vleesmarkt 33, Kad. Dokkum sectie A. nr.2479 en ontstaan uit de nummers A686 en A687 (1832). Huisnummer D 12. De gevelsteen bevindt zich in een mooi 18e eeuws pand, op de hoek van de Vleesmarkt en de Wortelhaven bij de Bonte Brug. De steen toont een vergulde opgestoken rechterhand en heeft een buitengewoon fraai ornament. Begin 1700 komen we twee Hansma’s tegen op de lijst van eigenaren; eerst Douwe en vervolgens Sytze. De Hansma’s, een bierbrouwersfamilie die het vak bijna 200 jaar uitoefende, nam een zeer belangrijke positie in in de Dokkumer middenstand. De naam Hansma, ook wel geschreven als Hantsma, zou tevens kunnen verklaren waarom er gekozen is voor een hand bij de vervaardiging van de steen. Naast het Kluunbier (winterbier wat ook warm werd gedronken), het Maertebier (licht zomerbier) en het Jopebier (het beste en duurste) kende men ook het Hansma’s bier. Dit had een zeer goede naam, wat blijkt uit het volgende zegje: “Dit giste je deur de neus heene en holp goed teugen de dust.” Het pand (dat een nauwe band had met het pand van de Zwarte Hand) bestond uit een duidelijk bedrijfsgedeelte en een prachtig woongedeelte aan de voorkant met het zicht op het Klein Diep. Na het overlijden van Sytze Hansma bleef zijn vrouw met de kinderen er wonen. Daarna heeft Beernt Feikes Ronner, schoonzoon van Sytze, die ook bierbrouwer was, het pand bewoond. In 1787 was hij de eigenaar. De wed. Hansma was intussen verhuisd naar het huisje achter “In ‘t Vergulde Seepeert 1656” in de Boterstraat. Aan de achterkant, aan de Wortelhaven, stond nog een arbeiderswoning. Deze werd tot ca. 1780 bewoond door Arendt van der Leij, arbeider bij de Hansma’s. Toen weduwe Hansma overleed (ca. 1770) kwam de weduwe A. van der Leij in het pand achter ‘t Veguld Seepeert te wonen. In 1806 werd Tjeerdt Feikes Brouwer, van beroep ook bierbrouwer en gehuwd met Grietje Sjoerds de nieuwe eigenaar. Daarna ging het bergafwaarts met de bierbrouwerijen in het algemeen, hetgeen vooral te wijten was aan het opkomende koffie en theegebruik. Zo ook met deze brouwerij, want in 1832 was het woonpand verkocht aan Ytje Jans Osinga, Wed. Bernardus Cornelis van Balen, die er tot 1865 bleef wonen. (https://www.hvnf.nl/2000/06/gevelstenen-in-dokkum-de-gouden-hand/)
Na 140 jaar wordt in Dokkum weer Bonifatiusbier gebrouwen en op de markt gebracht. In de Bonifatiusstad is die biertraditie annex aan de Bonifatiusbron. Warner B. Banga en Piet de Haan, van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland, onderzochten op verzoek van de stichting Dockumer Biergilde het bierbrouwen in Dokkum door de eeuwen heen. Zij haalden uit eeuwenoude archieven de rijke historie van bierbrouwersstad Dokkum uit de vergetelheid. Verbluffend veel feiten en gegevens over het bierbrouwen in de noordelijkste stad van Nederland; en dat al sinds 754… Het brouwen van een Dokkumer “Bonifatius-bier’ is veel meer gestoeld op historische traditie dan de doorsnee bierdrinker zal vermoeden en is het zeker historisch verantwoord deze biersoort aan de naam van de heilige te verbinden. ... Diepswal 5 9101 LA Dokkum (https://www.bonifatius754.nl/#geschiedenis)
De kleinste stadsbrouwerij van Nederland is een initiatief van Stichting Dockumer Biergilde en wordt gerund door vrijwilligers. Op de 1e verdieping wordt experimenteel gebrouwen met leden van de Dockumer Biergilde en in het proeflokaal kunnen o.a. deze brouwsels worden gedronken. Het Bonifatiusbier wordt uiteraard elders gebrouwen. (https://www.bonifatius754.nl/#stadsbrouwerij)
In Dokkum komt een klein biermuseum. Het wordt gevestigd in de kelder van stadsbrouwerij Bonifatius aan de Diepswal. De beheerder van de stadsbrouwerij, Stichting Dockumer Biergile, heeft 70.000 euro Europese subisidie gekregen voor dit project. De rest van het geld - nog eens 70.000 euro - komt uit de winst van de onderneming. Het Dokkumer biermuseum wordt het kleinste biermuseum van Nederland.... Het biermuseum is onderdeel van het project 'Van Bonifatius tot Biergeschiedenis'. Naast het museum wordt er ook een replica putstoel geplaatst op de kade voor de Diepswal, over het Grootdiep. ... De putstoel werd vroeger gebruikt om water uit houten tonnetjes te takelen die op skûtsjes stonden. Het water werd daarna naar de kelder van de brouwerij gebracht en overgegoten in tonnen of ketels. Van dat water werd uiteindelijk bier gemaakt. Het water van de bieren in Dokkum kwam van de Bonifatiusbron. (https://www.omropfryslan.nl/nieuws/975620-dokkum-krijgt-het-kleinste-biermuseum-van-nederland)
De kelder van Stadsbrouwerij Bonifatius in Dokkum wordt binnenkort gerestaureerd, zodat er ruimte komt voor een micro-biermuseum. Het wordt het kleinste biermuseum van Nederland, zo zeggen de brouwers. Het is onderdeel van het project ‘Van Bonifatius tot Biergeschiedenis’. Ook wordt er een putstoel (ook wel: bierpaal) aan de stadsgracht geplaatst. Met deze putstoel werd vroeger water uit houten tonnen getakeld, zodat het water via een watergoot en waterdragers naar de kelder van de brouwerij kon worden gebracht. Hier werd van het water uiteindelijk bier gemaakt. De putstoel komt op de Diepswal te staan. Voor het project heeft de stichting Dockumer Biergilde, die beheerder is van de brouwerij, een LEADER-subsidie ontvangen. Hiermee kunnen ze 50 procent van de totale kosten van het project dekken. (https://lc.nl/friesland/noardeast-fryslan/Bonifatius-brouwerij-in-Dokkum-krijgt-kleinste-biermuseum-van-Nederland-25839037.html)
Toen ik er binnen liep was er niet veel van te zien, maar toen ik er naar vroeg lieten ze het meteen zien. Bij de brouwerij is op de eerste etage een verhaal over hoe vroeger het water bij de brouwerij kwam (per boot). Ook is de brouwerij te zien in de kelder. Helaas had ik niet de tijd om lang te blijven hangen. Ze brouwen wel mooie bieren:
Wadwit 5,2% Vol Wadwit is een witbier gebrouwen met zeewier uit de Waddenzee. Het wonder van een zoetwaterbron op een terp aan het wad was het begin van Dokkum als pelgrimsstad voor Bonifatius en opkomst als zeehaven met de Friese Admiraliteit. Zuiver water van de Bonifatiusbron draagt bij aan de bijzondere smaak van dit witbier van het wad. (https://www.bonifatius754.nl/#stadsbrouwerij)
Het bier smaakte goed en was uniek door de wadden zeesla. Al kan ik niet aangeven wat het er zo speciaal aan maakte. Ze hebben overigens ook een Weizen (5,5% vol). Het smaakte beetje naar banaan en kauwgum. Lekker.
Klooster fruit 3,8% Vol Klooster fruit is gebrouwen met de vruchten van de zwarte moerbeiboom. De oudste moerbeiboom van Europa is te vinden in het hart van Dokkum, tegen de zonnige zuidmuur van de Grote kerk c.q. Sint-Martinuskerk. Van de traag groeiende moerbeibomen wordt wel gezegd dat men in hun gebladerte de aanwezigheid van God kan voelen. Van de vruchten wordt vandaag hoe dan ook een Goddelijke drank gebrouwen. (https://www.bonifatius754.nl/#stadsbrouwerij)
Het bier is gebrouwen met de vruchten van de zwarte moerbeiboom. Het bier smaakte wat zuur en zoals je van een fruitbier verwacht. Bij de wandeling door de stad kwamen we bij de ijsfontein en daarbij stond een kerk met een moerbeiboom. Dit lijkt de boom waar het fruit vandaan komt. Dat maakt het echt lokaal bier.
Bij de VVV vonden we een klein boekje over Dokkum, daarin las k het volgende: Vrolijke besjes...Die eksters hebben gelijk: van de vruchten van deze boom wordt je vrolijk!..."Deze boom is een wonder. Het is namelijk een moerbeiboom. En die groeien hier in het koude noorden normaal gesproken niet. Hoe deze boom hier gekomen is, weet niemand. Maar zeker is wel dat de boom een paar honderd jaar oud is. De moerbeivruchtjes gisten in de maag, waardoor alcohol ontstaat. Als een vogel de vruchtjes opeet wordt het dus een dronken diertje. ... Alles wat uut Dokkum komt suupt. Oftewel iedereen in Dokkun drinkt alcohol, zelfs de vogels zijn hier dronken!" (Dokkum De Granaet van Dokkum, 2017)
Maerte Saison 4,9% Vol Maerte Saison is speciaalbier van hoge gisting met veel historie. Dokkum heeft een rijke brouwerijgeschiedenis: het ‘Maertebier’ dat ooit in Dokkum werd gebrouwen was eeuwen geleden één van de populairste bieren van Fryslân. Het heldere water uit de Bonifatiusbron zorgde mede voor de goede smaakbeleving. ‘Konst der wel un liiffol fan drinke!’ (https://www.bonifatius754.nl/#stadsbrouwerij)
Acht Guldens 10% Vol Acht Guldens Bier is een donker speciaalbier van het type Quadrupel met veel historie. Acht Guldens Bier verwijst naar de hoge prijs die men vroeger per vat moest betalen voor dit uiterst smaakvolle en complexe brouwsel. Het zuivere water uit de Bonifatiusbron zorgde mede voor de goede smaakbeleving van dit zware en duurdere bier. ‘Konst der wel un liiffol fan drinke!’ (https://www.bonifatius754.nl/#stadsbrouwerij)
Een quadrupel waarbij je de koriander en steranijs proeft.
Kald kletske (6,5%) is een IPA die gebrouwen wordt door brouwerij Dokkum. Op het etiket staat de ijsfontein van Dokkum. Het smaakte mij meer als een Oost-Europese pilsner.
Brouwerij Dockum is een bierbrouwerij uit Dokkum (Nederland) die is opgericht in 2018.... Brouwerij Dockum is een brouwerij en een proeflokaal in één. In Brouwerij Dockum worden speciaalbieren op ambachtelijke wijze gebrouwen. Het is mogelijk om mee te kijken hoe al het bier wordt gebrouwen. Brouwerij Dockum heeft een glazen wand geïnstalleerd waardoor je het hele brouwproces kan volgen. Dus tijdens het eten is het mogelijk om geamuseerd te blijven terwijl je het spectaculaire brouwproces in werking ziet. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/dokkum/dockum)
Franeker
Franeker zou rond 800 zijn ontstaan als een Karolingisch castellum. De naam zou afkomstig zijn van "Froon-acker", ofwel "land van de heer/koning"; de oudste straat van de stad heet nog steeds Froonacker. Van de 11e eeuw tot de 16e eeuw ontwikkelde Franeker zich tot het bestuurlijk centrum van noordelijk Westergo. In 1419 werd Franeker middels de 'Buurtbrief' erkend als zelfstandige stad en maakte het zich daarmee formeel los van de grietenij Franekeradeel.... Op 12 mei 1500 werd de stad belegerd door een leger van 16.000 ontevreden Friezen tijdens het beleg van Franeker naar aanleiding van de hoge pachten en belastingen die werden geheven door Albrecht en zijn zoons Hendrik en George van Saksen. ... Aan het einde van de 15e eeuw vestigde hertog Albrecht van Saksen zich tijdelijk in Franeker en leek het de hoofdstad van Friesland te worden. In 1504 weken de Saksen echter uit naar Leeuwarden vanwege haar beter verdedigbare blokhuis. Daarna bleef de stad nog lange tijd belangrijk voor de Saksen, totdat Friesland als bezit overging naar Karel V. Toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in opstand kwam tegen Spanje, koos Franeker al vroeg de zijde van Willem van Oranje. Franeker werd hiervoor in 1585 beloond met een universiteit, de Universiteit van Franeker, op de Universiteit van Leiden na de oudste van Nederland. ... Het verhaal gaat dat inwoners van Franeker in de Middeleeuwen geprobeerd hebben een kerkklok te stelen uit Harlingen. Sindsdien worden de Franekers klokkendieven genoemd.... In 1811 liet Napoleon de universiteit sluiten. De opvolger van de Franeker Academie was het Rijksatheneum, dat van 1815 tot 1847 heeft bestaan, maar - evenals zijn voorganger - uiteindelijk ten onder ging bij gebrek aan studenten. De collectie van de universiteitsbibliotheek, die veel zeldzame oude drukken bevat, werd overgebracht naar de Provinciale bibliotheek te Leeuwarden. ...Ofschoon de stad niet meer over een universiteit beschikt, vinden er toch nog af en toe academische promoties plaats. Promovendi van de Rijksuniversiteit Groningen die promoveren op een onderwerp dat met Friesland te maken heeft of die een band met Friesland hebben, mogen hun proefschrift in de Franeker Martinikerk verdedigen. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Franeker)
Franeker (Fries: Frjentsjer) is een stad en de hoofdplaats van de gemeente Waadhoeke in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten oosten van Harlingen, ten noorden van Bolsward en ten westen van Leeuwarden, tussen Dongjum en Tzum. Franeker is een van de Friese elf steden en het Van Harinxmakanaal stroomt door de stad heen. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Franeker)
Tegenwoordig is Franeker een sfeervol stadje waarin de vestingwerken gelukkig goed bewaard zijn gebleven. De contouren van het oude Franeker zijn daardoor duidelijk herkenbaar op een plattegrond. Als je Franeker bezoekt dan parkeer je je auto het beste net buiten het historische hart. Dan kun je op het moment dat je het centrum binnenloopt direct kennismaken met de omwalling en de grachten. Het zorgt er daarnaast voor dat de plaats niet overspoeld wordt door auto’s. Dat zou de sfeer van Franeker niet ten goede komen. Het hart van Franeker telt tal van bezienswaardigheden en mooie monumentale gevels. Niet voor niets dat een deel van Franeker een beschermd stadsgezicht is. Een bezienswaardigheid die je volgens ons echt niet mag missen is het Koninklijke Eise Eisinga Planetarium. Dit is het oudste nog volledig werkende planetarium ter wereld. Het is tussen 1774 en 1781 ontworpen door de Friese amateur-astronoom Eise Eisinga. Het in zijn voormalige woonhuis aangebrachte planetarium is een wonderlijke wetenschappelijke inrichting die zich inmiddels tot de 10 belangrijkste bezienswaardigheden van Friesland mag rekenen. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/franeker/)
Museum Martena. In oktober 2003 bleek het museum 't Coopmanshûs in Franeker in bezit van de oudste eikenhouten kast van Nederland. De tweedeurs archiefkast stamt uit circa 1550, en is gemaakt van eikenhout van voor 1550, dat afkomstig is uit de Baltische staten, zo bleek na dendrochronologisch onderzoek. In 2006 verhuisde museum "'t Coopmanshûs" naar de Martenastins aan de Voorstraat en het heet sindsdien Museum Martena. Sinds juli 2006 is het museum weer open voor het publiek. De vaste collectie is gewijd aan o.a. de stadsgeschiedenis, de Franeker Academie en Anna Maria van Schurman. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Franeker)
Het Planetarium Eise Eisinga is een wetenschapsmuseum in de stad Franeker in de provincie Friesland. Centraal staat een planetarium dat werd gebouwd door Eise Eisinga tussen 1774 en 1781. Aangedreven door een slingeruurwerk geeft het astronomisch uurwerk sinds de voltooiing in 1781 de actuele positie van de planeten aan via de plafondwijzerplaat en is hiermee het oudste werkende planetarium ter wereld. ... Toen zich in 1774 een conjunctie van de maan en de planeten Mercurius, Venus, Mars en Jupiter zou voordoen, gaf dominee Eelko Alta uit Bozum een boekje uit, waarin hij voorspelde dat deze hemellichamen op 8 mei 1774 op elkaar zouden botsen. De aarde zou hierdoor uit haar baan worden geslingerd en zou in de zon verbranden. Over deze voorspelling ontstond in Friesland discussie. Om te laten zien dat er geen botsing zou ontstaan, besloot Eisinga in het plafond van de woonkamer van zijn huis uit 1768 een werkend schaalmodel van het zonnestelsel te bouwen. Een op de zolder boven de bedstee en het plafond aangebracht raderwerk regelt met een regulateur de omlooptijden van de toen bekende planeten: Mercurius, Venus, de aarde, Mars, Jupiter en Saturnus. De planeten hangen als bollen in de kamer waarbij ze aan de zonzijde goudkleurig beschilderd zijn. De aarde is voorzien van een cirkelende maan. Daarnaast is het planetarium voorzien van een planisfeer en wijzerplaten voor onder meer de schijngestalten van de maan, zonsopkomst en ondergang, de weekdag en het jaartal. Eisinga dacht de werkzaamheden in zes maanden te kunnen klaren, maar pas in 1781 was het planetarium voltooid. De hoogleraar Jean Henri van Swinden, die hem bezocht, was zeer enthousiast over de geleverde prestatie. Nog in het jaar van voltooiing werd de planeet Uranus ontdekt. Voor deze buitenplaneet was in het planetarium van Eisinga geen plaats meer. Eisinga publiceerde in 1784 een Nauwkeurige Beschrijving en Afteekeningen van de uitwendige vertooning en de inwendige zamenstelling van het gansche Planetarium. Koning Willem I bezichtigde het planetarium in 1818 en kocht het in 1825 aan voor de Nederlandse staat.(https://nl.wikipedia.org/wiki/Koninklijk_Eise_Eisinga_Planetarium)
De Loskop, gesitueerd in het pand aan de Vijverstraat te Franeker, is het jongere broertje van de Bogt fen Guné maar is zeker niet kinderachtig. Het café ademt historie uit met de vele oude kaatswanten en historische prenten aan de muur. Hier kunt u heerlijk genieten van één van de 30 speciaalbieren die het café telt. (https://deloskop.nl/site/) Dit is een café dat ik vond met een zoekvraag van Franeker+brouwerij, bijzonder...
Gudzekop is het vaarwater tussen de Goaiïngarijpster Poelen en de Langstaarter Poelen – een vaarwater aan hogerwal vanuit de sluis van Goingarijp, bezeild bij een stevige NW wind. Gudzekop betekent letterlijk stromende kop, klotsend en met een mooie schuimkraag… (https://www.gudzekop.nl/over-ons/)
Gudzekop maakt craft bieren. De recepten komen van de brouwers uit Goingarijp en zijn op kleine schaal lokaal ontwikkeld. Voor het commercieel brouwen zijn deze recepten opgeschaald. Het bier wordt door ons zelf gebrouwen met een tien hectoliter installatie. We zijn erg trots dat we een gouden medaille hebben gewonnen met onze tripel Volle Laag op de European Beer Challenge 2021. (https://www.gudzekop.nl/)
Gudzekop brouwt craft bieren in kleine oplage. De recepten komen van de brouwers uit Goingarijp en zijn op kleine schaal lokaal ontwikkeld. Voor het commercieel brouwen zijn deze recepten opgeschaald en wordt er in eerste instantie gebrouwen brouwerijverhuurders in de regio. De brouwbatches worden tot op heden deels gefinancierd door middel van crowdfunding. Gudzekop heeft als streven om binnen zo kort mogelijke tijd volledig biologisch gecertificeerd bier te kunnen aanbieden. Daarnaast is er de droom om in Goingarijp of omgeving een eigen brouwerij te starten. De brouwerij is vernoemd naar Gudzekop, het vaarwater tussen de Goaiïngarijpster Poelen en de Langstaarter Poelen. De brouwers van Gudzekop houden namelijk van watersport. Goingarijp is een prachtig dorp gelegen aan de Friese Meren en wordt gewaardeerd door watersporters. Vandaar dat de gebrouwen bieren allemaal een nautisch thema krijgen. De zeeschouw op het etiket van de Opsteker is tegelijkertijd het kantoor van Gudzekop BV. In het logo is het baken opgenomen dat watersporters van het meer terug moet loodsen naar kleiner vaarwater. De brouwers brouwen hun bieren zelf bij Tsjerkebier. (https://www.speciaalbierwebshop.nl/c-5774797/gudzekop/)
Gudzekop - Twee Ankers... voor twee ankers liggen: 1. voorkomt gieren en een boot ligt veel rustiger; 2. zeer goed verzorgd worden. Een dubbel met een Friese twist waarin rozijnen en kruiden zijn mee gebrouwen zoals in het Friese dessert Pareltsjebrij ofwel Krentjesbrij. Deze dubbel slaat zijn ankers uit op de smaakpapillen met zijn fijne bitterheid van de hoppen en lichte zoetheid van de donkere moutsoorten. (https://www.speciaalbierwebshop.nl/a-64895353/gudzekop/gudzekop-twee-ankers/#description)
Gudzekop Ruimschoots is een Quadrupel van 9,5%. Een bier dat gebrouwen is met Friese kruidkoek. (https://www.bierista.nl/gudzekop-ruimschoots)
Volle Laag is een tripel met Fries suikerbrood (Sukerbôle). Met deze tripel grijpen we terug naar de oorsprong van bier. Door vergisting van broodbeslag ontstond ca. 6.000 jaar geleden een laag alcoholisch bier. Bier uit brood dus. Omdat we Fryske Sukerbôle erg lekker vinden, konden we het niet nalaten om hier bier mee te brouwen. Het laag alcoholische deel hebben we wat minder nauw genomen (8,5% vol. Alc.). Met Volle Laag wordt in scheepstermen een zijde van een schip boven de waterlijn bedoeld. In het Nederlands betekent het ‘alles over zich heen krijgen’. Dat laatste willen we uiteraard niet, maar we vonden de naam uniek. (https://www.gudzekop.nl/)
Brouwerij Gudzekop Volle Laag tripel (8,5%) is gebrouwen met Friese sukerbolle.
Gudzekop Overzees- American Pale Ale Geinspireerd door de Amerikaanse Windmotor waarnaast wij brouwen. De American Pale Ale (APA) is een hoppig biersoort met Amerikaanse hoppen, die over het algemeen fruitiger aroma’s hebben dan de Europese. De APA is meestal minder zwaar en bitter dan een IPA. Een licht moutig bier met fruitige hoparoma’s en een mild bittertje. o-ver-zees: 1. wat te maken heeft met de overkant van de zee 2. wat van ver komt is lekker 33 cl. Alc. 6% vol. (https://www.gudzekop.nl/product/overzees-apa/)
Brouwerij Gudzekop Overzees american pale ale (6%) smaakt goed.
Harlingen`
Friezen vinden Harlingen een stad, maar wij vinden het vanwege de grootte een dorp en zonder enige vorm van twijfel een mooi, authentiek en gezellig dorp dat het bezoeken waard is. Op het moment dat wij Harlingen bezoeken telt het Friese plaatsje om en nabij de vijftienduizend inwoners. Als je kijkt naar inwoneraantal, grootte van de plaats en voorzieningen dan is dit zo’n typisch geval van ‘te groot voor servet en te klein voor tafellaken’. ... De aan de Waddenzee gelegen havens van Harlingen vormen de belangrijkste reden om Harlingen te bezoeken. Van hieraf kun je de veerboot nemen naar Terschelling en Vlieland. Deze Waddeneilanden bereik je met de normale veerdienst in ongeveer anderhalf tot twee uur. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/harlingen/)
Harlingen is een stad in de Nederlandse provincie Friesland en de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente. Het ligt ten westen van Franeker en ten noorden van de Afsluitdijk aan de Waddenzee. Harlingen behoort tot de Friese elf steden. Per 1 januari 2021 telt de stad 15.804 inwoners. Het is de op vier na grootste plaats van Friesland. Tot de stad behoren ook de buurtschappen IJslumburen, Koetille, Koningsbuurt, Luidum en Ungabuurt. De haven van Harlingen is de belangrijkste haven van de provincie. ... Omstreeks 1157 stichtte Eilwardus Ludinga het klooster Ludingakerke in het dorp Almenum. De monniken groeven grachten om de handelsvaart beter mogelijk te maken. Ludingakerk werd hierdoor een van de rijkste kloosters in Friesland. De buurt ten westen van Almenum, Harlingen, werd daardoor zó belangrijk dat deze in 1234 stadsrechten kreeg. Daarmee is Harlingen als stad ouder dan bijvoorbeeld Leeuwarden, Dokkum, Franeker of Amsterdam. Noordwestelijk van Harlingen lag in die tijd nog de stad Griend met poorten, grachten en zelfs een hogeschool.[bron?] In 1287 werd Griend als gevolg van de desastreuze Sint-Luciavloed grotendeels verzwolgen door de zee. Thans is Griend nog slechts een zandplaat in de Waddenzee. De naam Harlingen is vermoedelijk afkomstig van de state Harlinga. In 1311 kwam "Harlingen" voor in Engelse havenregisters. In 1579 ondertekenden afgezanten van de stad de Unie van Utrecht en op 22 december 1634 ontving Harlingen zijn octrooi van de Staten van Friesland voor Groenlandsch- en Straat Daevids-visscherij (walvisvaart). Twee eeuwen lang bestaat Harlingen, gelegen op een bogtigen uithoek der kust, in de schaduw van de universiteitsstad Franeker. Maar door de verbinding met de zee nam de welvaart gestaag toe. Vroeger lag de stad westelijker dan vandaag, maar de zee sloeg regelmatig land weg. In 1543 en 1565 breidde men uit in noordelijke richting, zodat de Noorderhaven de Binnenhaven wordt, die hij nu nog is. Op de middag van 17 mei 1568 werden tot verbazing van de Harlingers 1800 Waalse soldaten aan land gezet, die later in de slag bij Heiligerlee verslagen worden. ... In 1644 kwam de Friese Admiraliteit van Dokkum naar Harlingen. De Zuiderhaven kreeg het karakter van marinehaven. De vermaarde Tjerk Hiddes de Vries wordt er later luitenant-admiraal. De krijgsvaart bleef echter van minder belang dan de handelsvaart. Talrijke schippers onderhielden beurtvaarten naar de Waddeneilanden, naar alle hoeken van de provincie en naar de Zuiderzeehavens, waarvan Amsterdam de belangrijkste was. ... Veel Harlingers hebben weinig met Friesland, wat zich vertaalt in het feit dat slechts weinig Harlingers de Friese taal spreken en het weinig wordt onderwezen op Harlinger scholen. Als verklaring wordt gegeven dat Harlingen lange tijd afhankelijk was van de handel, en zich daarom meer op Holland oriënteerde. Eerder hadden Harlingers het gevoel dat de provincie weinig voor hen deed, Franeker kreeg een universiteit en Leeuwarden genoot als hoofdstad veel privileges. Het feit dat gemeentelijke herindelingen in Friesland weinig voor Harlingen als gemeente opleverden heeft ook enigszins kwaad bloed gezet.... De bijnamen van Harlingers zijn "Tobbedansers" en "Ouwe seunen". De eerste bijnaam is te danken aan de productie van Harlinger bont. Deze kledingstof werd gemaakt van wol. Toen veel doopsgezinde Vlamingen vluchtten naar Nederland, belandden er relatief veel in Harlingen. Zij namen de gewoonte van tobbedansen mee: om de wol schoon te maken werd het in grote tobbes met water al trappelend en blootsvoets gereinigd. Vandaar de naam "Tobbedansers". Hieraan heeft ook het onderdeel "Tobbedansen" van het TROS-programma "Te land, ter zee en in de lucht", dat hier voor het eerst werd opgenomen, zijn naam te danken. Harlingers spreken een ieder aan met het woord "seun" (vrij vertaald 'zoon'). "Ouwe seun" is de aanspreekvorm voor geboren Harlingers. Vandaar dat Harlingers in Friesland ook bekendstaan als ouwe seunen. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Harlingen_(stad))
In Harlingen parkeerden we de wagen en liepen de stad in. Bij de VVV informeerde ik naar brouwerijen. Het bleek dat we er bijna naast geparkeerd stonden!! Na een rondje door de stad eindigde we bij:
HAVENBROUWERIJ HET BROUWDOK
NIEUWE WILLEMSKADE 8
8862 RZ Harlingen Haven
info@hetbrouwdok.nl
https://www.hetbrouwdok.nl/
Er was een mooi terras bij de kade en we konden naar de schepen kijken onder het genot van lekker bier. Het was wel een heel andere opzet dan de kleine brouwerij in Dokkum. De draf stond buiten in een bak, dus in eerste instantie leek het een kleine opzet, maar eenmaal binnen bleek het een mega grand café. Ik moest geduld hebben om iets te kunnen bestellen.
De bieren smaakten goed.
Het brouwdok Wad Weizen 5.5%. Fris en fruitig. Wad oars dan Wad Weizen? Liefhebbers van een weizen zweren erbij. Bij ons goudgele Duitse tarwebier dat we volgens het Reinheitsgebot* brouwen. (Zelfs onze Duitse gasten roemen ‘m met ‘ein verdammt gutes Weizen’). Met een medium body met 60% tarwe is onze Wad Weizen heerlijk fris biertje, met een fruitig aroma van banaan en kruidnagel, een flinke prikkel en een verfrissende afdronk. (*Het Rheinheitsgebot is een Duitse bierwet die al in 1516 (!) door de Beierse hertog Willem IV vervaardigd werd. Het gebod schreef voor dat bier gemaakt moest worden van water, gemoute gerst en hop. Het toevoegen van andere (goedkope) dierlijke of plantaardige stoffen werd pertinent verboden! Pas in 1926 werd de wet een beetje versoepeld en in 1987 zelfs helemaal afgeschaft, maar veel Duitse brouwerijen hanteren het principe tot op de dag van vandaag). (https://www.hetbrouwdok.nl/wad-weizen.html)
Deze smaakte goed. Het lettertype deed me denken aan Mac's Great White uit Nieuw Zeeland, maar die wordt niet meer gemaakt... althans dat zag ik op https://macs.co.nz/collections/our-beers/
Het Brouwdok De Dokwerker Baltic Porter. 8.5%. De Dokwerker is een Baltic Porter. Een puur en ambachtelijk bier met stoere en zachte kanten. Er zitten tonen van koffie en cacao in. De Dokwerker is verkozen tot het beste bier van Noord-Nederland. En daar zijn we best een beetje trots op! Een Baltic Porter is een variant op de stout, met een volle moutsmaak van bruin bier en een geroosterde maar geen gebrande smaak. Omdat dit bier vroeger een lange zeereis moest maken, wordt veel hop toegevoegd. Door hop blijft het bier namelijk langer houdbaar. Onze Porter is een donker bier, gebrouwen met gebrande mout dus altijd een toon van koffie en pure chocolade. Het verhaal gaat dat de kruiers op de havens vroeger altijd een heupflesje donker bier met veel koolhydraten bij zich hadden. Ze werden betaald per vrachtje dat ze kruiden en zo hoefden ze geen lunchpauze in te lassen. De baltic variant heeft over het algemeen iets meer alcohol, een wat vollere smaak en een zoetere afdronk. (https://www.hetbrouwdok.nl/de-dokwerker.html)
De porter smaakte goed, al kan ik daar niet zo een hele omschrijving van maken zoals hierboven.
Het Brouwdok Het Brouwdok • Vlaams Paard Tripel. 8% Het spannendste draadje aan boord van een schip bevindt zich aan het uiteinde van de ra en heet Het Vlaams Paard. Misschien wel net zo sensationeel is ons gelijknamige Belgische drie-granen bier met z’n drie hoppen. Laat je verrassen door z’n unieke combinatie van karakter, kracht en gemak. Voor als je trek hebt in een stevige tripel. Zwaar doch doordrinkbaar bier. Tripel is een Belgische bierstijl. De kleur is blond. Een Tripel hoeft niet per sé drie verschillende hoppen en granen te hebben, maar Gerard, onze brouwbaas, vond dat grappig, omdat de bierstijl Tripel heet. Ons Vlaamse Paard is vrij kruidig en zacht. Normaal gesproken word je vrij vol van zwaar bier, maar niet van dit bier. (https://www.hetbrouwdok.nl/vlaams-paard.html)
Het Brouwdok witbier - Witte Swaen Sprankelend en super fris witbier. Dorstlessend en licht in alcohol: 5,1 procent. Onze Witte Swaen. (https://www.hetbrouwdok.nl/witteswaen.html)
Naast de vaste bieren, brouwen ze ook specials, in het thema van expedities :
Het Brouwdok Expeditie Ecuador
Ons vijfde expeditie bier: een ananas IPA van de Galapagos eilanden bij Ecuador.
Een tropische ananas IPA uit Ecuador, dat is ons vijfde Expeditiebier. Een heerlijke volle IPA, 6,4 procent vol.
In de voetsporen van Darwin Het Expeditieschip van het Brouwdok verlaat Uruguay, rondt Kaap Hoorn en vaart via de westkust van het Zuid-Amerikaanse continent en bereikt de evenaar. Op de Galápagos eilanden aangekomen, een eilandengroep die bij Ecuador hoort, doet het wetenschappelijk team, in de voetsporen van Charles Darwin, een bijzondere ontdekking.
Evolutietheorie Eerst wat geschiedenis: De Galápagos eilanden en Charles Darwin zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Darwin ontdekte de eilanden niet. Hij arriveerde in 1835, 300 jaar nadat de eilanden in 1535 werden ontdekt toen een schip uit koers raakte. Zijn bezoek van vijf weken resulteerde in zijn evolutietheorie, die hij presenteerde in "The Origin of Species", gepubliceerd in 1859. In dat boek merkte Darwin op dat het mogelijk was om te onderscheiden van welk eiland een schildpad kwam door de vorm van zijn schild, evenals hoe de vinken en kolibries van eiland tot eiland varieerden.
Eigen ontdekkingen Onderzoekers van het Expeditieschip deden hun eigen ontdekking. Ze zien dat op elk van de eilanden de bekende biersoort IPA zich verschillend ontwikkelt. De biersoort is aangepast aan de lokale omstandigheden. Op een van de eilanden bijvoorbeeld, waar veel ananas voorhanden is, blijkt de lokale IPA ook een geduchte hoeveelheid ananas te bevatten.
'De oorsprong er biersoorten' Op een naastgelegen eiland, waar de ananas veel minder gedijt, blijkt de IPA zich in een heel andere richting te ontwikkelen. Dit fenomeen kan worden vastgesteld na bijzonder veel vergelijkend onderzoek. Het zet ons team aan het denken: zou het zo kunnen zijn dat in de loop van de tijd biersoorten veranderen en dat de soort die het best is aangepast aan de omstandigheden uiteindelijk het meest succesvol is? En waarlijk, dat lijkt inderdaad zo te zijn. We werken aan deze theorie, die we uiteindelijk in boekvorm zullen publiceren onder de titel 'De oorsprong der biersoorten', maar hebben intussen gemeend de IPA waarmee ons denken zo ingrijpend is veranderd aan u te schenken. (https://www.hetbrouwdok.nl/expeditie-ecuador.html)
Ik moet eerlijk bekennen dat de ananas mij niet is opgevallen....
Hierbij willen we ook graag even stilstaan bij het zware bestaan van onze gezagvoerder Gerard. Hij moet al constant bier proeven om de kwaliteit hoog te houden, een last die hij als directeur draagt. Daarnaast werd hem ook meerdere proeven van de Hotdok en de hamburger voorgeschoteld. Gerard weet als geen ander: de keuzes die je maakt in het leven bepalen uiteindelijk je lot. De arme stakker. Mensen die het ook zo met Gerard te doen hebben kunnen een donatie doen in onze fooienpot. Wij dragen er zorg voor dat het op de juiste plek terecht komt. (https://www.hetbrouwdok.nl/blogs/dokblog/0104-een-kapitein-en-zijn-dromen/)
Het Brouwdok Expeditie Uruguay Ons vierde expeditie bier: de Uruguay, een American Amber Ale met Yerba Mate Expeditie Uruguay Bitterzoet en licht In Uruguay zagen we hoe belangrijk broederschap is. Kunnen we onderschrijven. Ook wij zien het belang en de waarde van goed gezelschap. Yerba Mate Tijdens onze wereldse Expeditie meerden we af in Uruguay, om daar te ontdekken dat yerba mate, gedronken uit een kalebas, een centrale rol speelt in het sociale leven van Uruguayanen. Een legende verhaalt dat Yerba Mate een gift van de goden was, nadat een man de levens van twee godinnen redde. Reden genoeg voor ons om er een bier mee te maken. We brouwden een bitterzoete amber met deze traditionele plant, die een specifiek aroma en smaak meegeeft aan het bier. 5,5 procent alcohol. Lees het Expeditie Logboek op: www.hetbrouwdok.nl/blogs/expeditie (https://www.hetbrouwdok.nl/expeditie-uruguay.html)
Ik proefde de yerba mate niet, maar ik weet ook niet hoe dat zo moeten smaken trouwens...
Yerba mate is een thee-achtige drank die vooral in Argentinië, Uruguay, Paraguay en het zuiden van Brazilië wordt gedronken. 'Yerba' staat voor de thee/kruidenblaadjes, 'mate' is de drinkkop (kalebas) waaruit men de yerba, overgoten met heet water, drinkt door middel van een 'bombilla' (filterrietje). Het wordt gebrouwen uit de gedroogde bladeren en takjes van de groen blijvende boom 'Ilex paraguarensis'. De plant wordt geteeld en verwerkt vooral in Zuid-Amerika, meer in het bijzonder in Noord-Argentinië (Corrientes, Misiones), Paraguay, Uruguay en Zuid-Brazilië (Rio Grande do Sul, Santa Catarina Paraná en Mato Grosso do Sul). (https://www.yerbamate-thee.nl/wat-is-yerba-mate)
Yerba groeit wild of is geplant in de sub-tropische jungle of in commerciële plantages. Van de commerciële plantages zijn sommige met de hand geplant en geoogst, terwijl anderen zijn geplant door machines en worden geoogst door machine... Yerba mate heeft zijn naam te danken aan de traditionele kop (mate) waaruit de yerba (thee) wordt gedronken. Deze drinkkop was vroeger een versierde, gedroogde kalebas, maar ze worden tegenwoordig van alle mogelijke materialen gemaakt. In Zuid-Amerika wordt het nog steeds uit de speciale mate kop gedronken, waarbij men de thee opzuigt door een metalen of houten rietje (bombilla). Het drinken van yerba mate is in Zuid-Amerika net zo'n gewoonte als het gebruik van koffie en thee in de rest van de wereld. In tegenstelling tot de koffie of thee, echter, is mate voedzaam, vol vitaminen, mineralen en anti-oxidanten. Het bevat o.a. mateïne, de mildere variant van cafeïne. Bij koud weer wordt de drank warm geserveerd, met warm weer wordt het water vaak vervangen door limonade en dus koud gedronken (tereré). Kinderen drinken de yerba vaak met limonade. Het drinken van yerba mate wordt beschouwd als een teken van vriendschap en is een uiterst sociaal en vriendschappelijk gebeuren. De mate wordt gedronken met familie of goede vrienden. Wanneer iemand je aanbiedt hun yerba mate te delen, moet dit worden opgevat als het grootst mogelijke compliment en ontvangen worden met grote waardering. (https://www.yerbamate-thee.nl/wat-is-yerba-mate)
Yerba mate or yerba-maté[1] (Ilex paraguariensis; from Spanish [ˈʝeɾβa ˈmate]; Portuguese: erva-mate, Portuguese pronunciation: [ˈɛɾvɐ ˈmatɨ] or [ˈɛhvɐ ˈmatʃi]; Guarani: ka'a, IPA: [kaʔa]) is a plant species of the holly genus Ilex native to South America.[2] It was named by the French botanist Augustin Saint-Hilaire.[3] The indigenous Guaraní and some Tupí communities (whose territory covered present-day Paraguay) first cultivated and used yerba mate prior to European colonization of the Americas. Its consumption was exclusive to the natives of only two regions of the territory that today is Paraguay, more specifically the departments of Amambay and Alto Paraná.[4][5] Only after the Jesuits discovered its commercialization potential, that it became widespread throughout the province and even to others in the Spanish Crown.[5] The leaves of the plant are steeped in hot water to make a beverage known as mate. Brewed cold, it is used to make tereré. Both the plant and the beverage contain caffeine. Mate is traditionally consumed in central and southern regions of South America, primarily in Paraguay, as well as in Argentina, Uruguay, southern and central-western Brazil, the Gran Chaco of Bolivia, and southern Chile.[6] It has also become popular in the Druze and Alawite community in the Levant, especially in Syria and Lebanon, where it is imported from Paraguay and Argentina, thanks to 19th-century Syrian immigrants from Argentina.[7] Yerba mate can now be found worldwide in various energy drinks as well as being sold as a bottled or canned iced tea..... The name given to the plant in the Guaraní, language of the indigenous people who first used mate, is ka'a, which has the same meaning as "herb".[citation needed] Congonha, in Portuguese, is derived from the Tupi expression, meaning something like "what keeps us alive", but a term rarely used nowadays. Mate is from the Quechua mati,[8] a word that means "container for a drink" and "infusion of an herb", as well as "gourd".[9] The word mate is used in modern Portuguese and Spanish. The pronunciation of yerba mate in Spanish is [ˈʒeɾβa ˈmate].[8] The accent on the word mate is on the first syllable.[8] The word hierba is Spanish for "herb", where the initial "h" is silent; yerba is a variant spelling of hierba used throughout Latin America.[10] Yerba may be understood as "herb" but also as "grass" or "weed". In Argentina, yerba refers exclusively to the yerba mate plant.[10] Yerba mate, therefore, originally translated literally as the "gourd herb", i.e. the herb one drinks from a gourd.[citation needed] (https://en.wikipedia.org/wiki/Yerba_mate)
Pier Gerlofs Donia werd rond 1480 geboren in Kimswerd, een dorpje in de buurt van Harlingen, als zoon van een boer. Volgens de legenden was hij maar liefst 2,15 meter lang en kon hij – maar de verhalen zijn vermoedelijk overdreven – met één hand een ploeg optillen. Aanvankelijk wilde de boerenzoon niets te maken hebben met de strijd die om het gebied gevoerd werd. Dat veranderde toen Saksische huurlingen zijn boerderij in brand staken. Zijn vrouw en ook enkele van Pier’s familieleden kwamen hierbij om het leven. Samen met enkele kompanen richtte hij toen een bende op: de Arumer Zwarte Hoop. Grutte Pier werd aanvoerder van de bende. Op de Zuiderzee ging hij met zijn manschappen de strijd aan tegen de Hollanders, die de Saksische troepen naar Friesland hadden gestuurd om het gebied te veroveren. Schepen werden veroverd en steden werden geplunderd. Volgens de overlevering liet de opstandelingenleider gevangenen een rijmpje opzeggen om te achterhalen of hij met Friezen van doen had of niet: “Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries” Dit betekent zoveel als: “Boter, roggebrood en groene kaas, wie dat niet zeggen kan is geen echte Fries”. Wie de zin niet overtuigend genoeg uitsprak, werd onherroepelijk gedood. De Friezen beschouwden Grutte Pier als een ware vrijheidsheld. De Hollanders zagen dat heel anders. Die beschouwden de Fries als een ordinaire piraat. (https://historiek.net/grutte-pier-friese-vrijheidsstrijder/69611/)
Joure,
Joure is een oud dorpje in het zuidelijke deel van de provincie Friesland. Joure is de hoofdplaats van de gemeente De Fryske Marren waar ook dorpen als Bakhuizen, Sloten, Lemmer en Rottum deel van uitmaken Joure is ontstaan bovenop een zandrug naast het naast het dorp Westermeer. In de vorige eeuw werd Westermeer onderdeel van het dorp Joure. De middeleeuwse kerktoren van Westermeer is nog steeds goed zichtbaar in het straatbeeld van Joure. Joure niet lang na het ontstaan uit tot een groot dorp dat al in 1466 het recht op een weekmarkt kreeg. Later verwierf het ook het recht op het hebben van een jaarmarkt. Deze markt wordt al sinds 1482 jaarlijks in het dorp gehouden op de vierde donderdag van september. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/joure/)
Joure (Fries: De Jouwer) is een plaats in de Nederlandse provincie Friesland en de hoofdplaats van de gemeente De Friese Meren.... Inwoners van Joure worden Jousters genoemd. In de volksmond worden ze ook wel "Jouster Keallepoaten" genoemd, naar de Friese keallepoat (kalfspoot), een koekoffer dat de voorouders brachten aan de watergeest, uit dank dat hij hun land zoveel water had toebedacht. De keallepoat bestaat uit twee langwerpige koeken die naast en tegen elkaar aan worden gebakken en daardoor op kalfspoten lijken. Ze worden gemaakt van roggebloem, honing en verschillende kruiden.[2]... Joure is van oudsher geen stad, maar wel te groot om een dorp te worden genoemd. Naar Oud-Friese traditie wordt zo'n plaats een vlecke genoemd. Over de oorsprong van de naam Joure, of De Jouwer, zijn verschillende theorieën. Veelal wordt gedacht dat het van het Friese woord Hjouwer komt, dat haver betekent.[3][4] De naam van Joure is verder onlosmakelijk verbonden met Douwe Egberts. In 1753 begon de vader van Douwe Egberts, Egbert Douwes, aan de Midstraat in Joure een zaak in koloniale waren, die is uitgegroeid tot de bekende koffiebrander. Jarenlang zat er nog een DE-winkel aan de Midstraat. Deze is op 24 oktober 2014 gesloten. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Joure)
Douwe Egberts (of DE) is een Nederlandse onderneming die koffie, thee en andere levensmiddelen verwerkt en verhandelt. Het bedrijf werd opgericht in 1753. In 1978 is het bedrijf na een aantal stappen uiteindelijk volledig in handen gekomen van het Amerikaanse bedrijf Sara Lee. Medio 2012 werd het bedrijf verzelfstandigd onder de naam D.E. Master Blenders 1753 NV. Eind 2019 fuseerde het met Peet's Coffee en de twee gaan verder onder de nieuwe naam JDE Peet's.... Douwe Egberts is ontstaan toen Egbert Douwes en zijn vrouw Akke Thysses van zijn geboortedorp Idskenhuizen naar het nabijgelegen Joure verhuisden om daar op 11 maart 1753 een "winkel in koloniale waren" te beginnen. Douwes en zijn vrouw verkochten artikelen die 'tot de genoegens van het dagelijks leven behoren', waaronder ook kruidenierswaren, chocolade en zuidvruchten. In 1780 werd het bedrijf overgedragen aan zoon Douwe Egberts (1755-1806) - wiens naam het bedrijf nog steeds draagt - en diens vrouw Ymke Jacobs Visser. DE hield zich bezig met de bewerking en het meleren van koffie, thee en tabak. Onder leiding van zoon Douwe Egberts werd het bedrijf uitgebreid buiten de stadsgrenzen van Joure. Daarmee werd hij niet alleen de naamgever, maar ook de grondlegger van de expansie van het bedrijf. Na het overlijden van Egberts in 1806 werd het bedrijf voortgezet door zijn tweede vrouw Lysbeth Mintjes. In 1919 werd, vanwege de centrale ligging in Nederland, in Utrecht een tweede vestiging geopend, die na tien jaar moest worden uitgebreid. Daar er ter plaatse geen ruimte was moest het bedrijf binnen de stad verhuizen van de Catharijnekade naar de Merwedekade (nu: Keulsekade), waar het heden ten dage nog steeds gevestigd is.[1] Douwe Egberts is verantwoordelijk voor het aanplanten van de Haulsterbossen. De bomen zijn eind jaren 40 aangeplant en het hout diende als grondstof voor de productie van lucifers. Na de Tweede Wereldoorlog begon het bedrijf aan de internationale expansie door vestigingen te openen in Frankrijk, Spanje en Denemarken, en vanaf 1948 ook in België.... In mei 2014 maakten D.E Master Blenders 1753 en het Amerikaanse Mondelēz bekend hun koffieactiviteiten te willen samenvoegen.[8] Mondelez maakt gebruik van de merknamen Jacobs en Carte Noire en behaalde een omzet van € 2,9 miljard.[8] De combinatie wordt het grootste koffiebedrijf ter wereld en zal verdergaan onder de naam Jacobs Douwe Egberts. JAB wordt voor 51% eigenaar van de joint venture en Mondelez krijgt met 49% een minderheidsbelang.[8] Mondelez ontvangt verder nog € 3,6 miljard voor zijn inbreng.[8] Op 5 mei 2015 werd toestemming gekregen van de Europese Commissie, op voorwaarde dat Mondelēz haar Carte Noire-activiteiten in de Europese Economische Ruimte afstoot, dat Douwe Egberts haar Merrild-activiteiten verkoopt en dat Douwe Egberts haar Senseo-merk in Oostenrijk in licentie geeft.[9] ... In december 2019 maakte JAB bekend zijn twee koffiebedrijven Peet's Coffee en Jacobs Douwe Egberts samen te voegen.[10] De twee gaan samen onder de nieuwe naam JDE Peet's. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Douwe_Egberts)
Het bedrijf is voornamelijk actief met koffie en thee die worden verkocht onder zo’n 50 merknamen. Enkele bekende zijn de koffiemerken Jacobs, Senseo, L’Or, Douwe Egberts en Tassimo en het theemerk Pickwick. (https://nl.wikipedia.org/wiki/JDE_Peet%27s)
De Witte Os vind je aan de Midstraat 97, en is een museumpje op zich. Een bezoek aan De Witte Os is gratis. Vanuit de winkel kun je doorlopen naar de balie van museum Joure. Daar kun je een kaartje kopen voor de rest van het museum, waar je het hele verhaal van Douwe Egberts beleeft. De openingstijden van De Witte Os zijn normaal gesproken gelijk aan de openingstijden van het museum.... In 1871 kocht de firma Weduwe Douwe Egberts Zoon het pand aan als grossierswinkel voor koloniale waren. De inrichting, blauwe plafondbalken, kalken muren en de houten vloer laten zien hoe het er destijds uitzag. De winkel werd in 1881 ernstig beschadigd door een brand in het centrum van Joure, maar is daarna gelukkig weer hersteld. In de decennia die volgenden groeide Douwe Egberts vanuit de Midstraat uit tot het huidige wereldconcern. (https://www.joure.nl/zien/museumwinkel-de-witte-os/) Middenin winkelstraat de Midstraat staat de oudste en waarschijnlijk bekendste Douwe Egberts winkel van het land: De Witte Os. Als je binnenstapt is het alsof je terug in de tijd gaat. Ruik, proef en bekijk de koloniale waren van weleer. Nog altijd gaan er ouderwetse artikelen over de toonbank. Van thee en versgebrande koffie tot ouderwetse snoepjes en zelfs snuiftabak.(https://www.museumjoure.nl/algemeen-2/museumwinkels/)
Toen we op terrasje zaten in de zon bestelde ik een koffie. In Joure van DE drink je immers koffie. Het was van Pelican.
Pelican Rouge is brought to you by Selecta. (https://www.pelicanrouge.com/#) Met de koffie van Pelican Rouge bied je jouw gasten en bezoekers een kop koffie die past bij de beleving van je horecazaak. Met goede koffie komen gasten zeker terug. Om je te kunnen onderscheiden bij jou in de omgeving, bieden wij top kwaliteit koffies in maar liefst drie verschillende collecties. Of dat nu gaat om een Single Estate, dubbel gecertificeerde duurzame blend of een klassieke smaak. (https://www.selectavending.nl/koffie-concepten/pelican-rouge/pelican-rouge-horeca/) Selecta is de Europees marktleider op het gebied van koffie concepten. Verspreid over 16 landen in Europa worden dagelijks 12 miljoen mensen voorzien van heerlijke koffie op het werk, onderweg en in de horeca. (https://www.selectavending.nl/over-selecta/over-ons/)
Selecta Group is a European unattended self-service retailer founded in 1957 in Murten, Switzerland. The company provides coffee and convenience foods in the workplace and public spaces. It is headquartered in Cham, Switzerland. In 2019, the company had approximately 10,000 employees and generated approximately €1.6 billion in revenue.[2] (https://en.wikipedia.org/wiki/Selecta_(company))
Okee dus ik rijd helemaal naar Joure om daar koffie van een ander te drinken!?? Maar het wordt nog leuker. We bezochten er hetkofiemuseum en daar kun je zelf theezakjes maken door er losse thee op een papiertje te leggen en vast te nieten. Die losse thee werd bij de balie gemaakt door theezakjes open te knippen...
Museum Joure is een verrassend maakmuseum in het centrum van Joure. Beroemd op het monumentale industrieterreintje zijn de eerste fabriek van Douwe Egberts en D.E winkel De Witte Os. Maar ook de fotogenieke Metaalfabriek, Klaas Gubbels’ imposante koffiekunstwerk, de authentieke Drukkerij en Friese Klokkenmakerij zijn bijzonder. Beleef de passie voor het maken – en maak mee! (https://www.museumjoure.nl/)
Er is ook bier:
Over Brouwerij VELO De brouwerij is opgericht in 2017 te Joure, maar hiervoor zijn al veel plannen aan vooraf gegaan. De bieren die het assortiment te bieden hebben zijn vaak het product van een praatje tijdens een rondje koersen door het Friese landschap. Als echte fietsliefhebbers konden we dan ook niet anders dan de brouwerij hiernaar te benoemen: Brouwerij VELO (http://www.brouwerijvelo.nl/#Over)
Jouster Bierbrouwerij Brouwerij Opgericht: 2018 De Jouster Bierbrouwerij is opgericht halverwege 2018. De brouwerij is gevestigd in een markant, oud pandje in het centrum van oud Joure. Het is daarmee de enige bierbrouwerij van het van origine ambachtsdorp Joure. Wat begon als een interessante "thuishobby" groeide uit tot plannen voor een commerciële, kleine brouwerij. In de brouwerij worden diverse soorten bovengistende biersoorten gebrouwen, geheel volgens eigen recept. De bieren worden onder de naam "Van Baerdt" op de markt gebracht. De naam Van Baerdt bier is gekozen in verband met de sterke band die de naam van Baerdt heeft met Joure. De naam is afkomstig van de voormalig Grietman (burgemeester) van de toenmalige gemeente Haskerland: Hobbe van Baerdt (1615-1650). Hobbe van Baerdt heeft zich o.a. hard ingezet om een aansprekende toren met kerk in Joure te krijgen. Deze kerk staat sinds 1644 in het centrum van Joure en staat bekend als de Hobbe van Baerdtkerk. Tijdens de bouw van de kerk bleek dat de bodem van de schatkist snel in zicht kwam. Om de kerk af te kunnen bouwen en in te kunnen richten, werd er door Hobbe van Baerdt belasting geheven op fusten/tonnen bier die in Joure werden geproduceerd. Door deze belasting kon de markante kerk worden afgebouwd en ingericht. Voldoende reden voor de Jouster Bierbrouwerij om Hobbe van Baerdt postuum te eren. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=2208)
De Jouster Bierbrouwerij heeft haar levenslicht halverwege 2018 gezien. De brouwerij is gevestigd in een markant, oud pandje in het centrum van oud Joure. Het is daarmee de enige bierbrouwerij van het van origine ambachtsdorp Joure. ... De naam Van Baerdt bier is gekozen in verband met de sterke band die de naam van Baerdt heeft met Joure. De naam is afkomstig van de voormalig Grietman (burgermeester) van de toenmalige gemeente Haskerland; Hobbe van Baerdt (1615 – 1650). Hobbe van Baerdt heeft zich bijvoorbeeld hard ingezet om een aansprekende toren met kerk in Joure te krijgen. Deze kerk staat sinds 1644 in het centrum van Joure en staat bekend als de Hobbe van Baerdtkerk. Tijdens de bouw van de kerk bleek dat de bodem van de schatkist snel in zicht kwam. Om de kerk af te kunnen bouwen en in te kunnen richten, werd er door Hobbe van Baerdt belasting geheven op fusten / tonnen bier welke in Joure werden geproduceerd… Door deze belasting kon de markante kerk worden afgebouwd en ingericht. Voldoende reden om Hobbe van Baerdt postuum te eren. Dat er in Joure altijd al een link is geweest met bier bewijst een oude straatnaam “brouwerssteeg” (steeg naast het pand waar nu Café de Stam is gevestigd). Verder werd Joure in 1600 – 1800 geroemd voor de prima kwaliteit hop die op de zandgronden van Joure werd verbouwd. (https://www.jousterbrouwerij.nl/brouwerij/)
Ik heb ze niet gezien in de winkel of slijterij helaas.
Lemmer
Lemmer (Fries: De Lemmer) is een plaats in de gemeente De Friese Meren (voorheen Lemsterland) in de provincie Friesland. Lemmer ligt aan het IJsselmeer en de Friese meren en is een van Friesland bekendste watersportplaatsen. In de zomermaanden is Lemmer een drukke badplaats en trekt behalve toeristen ook veel mensen uit omliggende plaatsen zoals Emmeloord, Urk, Joure aan die de vele terrassen opzoeken. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Lemmer)
Lemmer is een prachtig dorp in het zuidwestelijke deel van Friesland het dorp ligt in de gemeente Fryske Marren. Lemmer is één van de populairste watersportplaatsen in Friesland dit door zijn ligging aan de Friese meren en aan het IJsselmeer. Lemmer is een oud dorp dat al in de dertiende eeuw wordt genoemd in de geschiedenisboekjes. Indertijd had men het nog over Lenna. Door de ligging van Lemmer aan de voormalige Zuiderzee groeide het dorp als snel uit tot een belangrijke handelspost maar was ook kwetsbaar. Het dorp is in de loop der eeuwen meerdere malen in Hollandse handen geweest. Het dorp is tevens in handen geweest van de Bourgondiers, de Spanjaarden en de Engelsen. Later werd Lemmer één van de belangrijkste vissersdorpen van Nederland. Het dorp had een vloot van bijna 150 vissersboten. Met de komst van de afsluitdijk kwam hier een einde aan. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/lemmer/)
Lemmer wordt in het begin van de 14e eeuw genoemd, maar nog eerder, in 1228, komt het onder de naam Lenna voor onder de stukken van de bisschop van het bisdom Utrecht (Rooms-Katholieke Kerk). Er kan waarschijnlijk een verband worden gelegd met de naam Lammerbroeke. Deze naam komt in 1165 voor, als een eerdere vorm van Lemsterhoek, een kleine vestiging iets ten westen van het tegenwoordige Lemmer, die omstreeks 1400 door de Hollanders verwoest werd. Er volgde geen herbouw, maar de plek en de naam zijn nog steeds bekend, vooral bij schippers en vissers. Ook zijn er oudere namen bekend, waaronder Lyamer. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Lemmer)
Kleine Beer is een bierbrouwerij uit Lemmer (Nederland) die is opgericht in 2013. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/lemmer/kleine-beer)
Kleine Beer Brouwerij postbus 188 8530 AD Lemmer (https://kleinebeerbrouwerij.nl/over-ons/)
De brouwerij is vernoemd naar de naam van de brouwer: Beersma, bijgenaamd Beertje, terwijl ook het Engelse woord voor bier (beer) in de naam van de brouwerij is verwerkt. De brouwerij is gevestigd in het woonhuis van de brouwer. De brouwerij wordt gerund met Marcel Top, werkzaam als kok in The British Pub. Bernd is werkzaam in de IT. In 2014 werd er 3 of 4 keer per weekend gebrouwen. In 2016 verhuist Bernd naar een woonboerderij in Spanga, in de naaste omgeving Lemmer. De mogelijkheden voor de brouwerij zijn hier vele malen groter dan de woonwijk waar hij eerst was gevestigd. In 2017 wordt hier ook een hoptuin aangelegd. De bieren worden ontwikkeld in de eigen brouwerij, maar de grotere batches worden elders gebrouwen. Tot 2019 is veelvuldig gebrouwen bij Admiraals Brouwerij en de Sallandse Landbier Brouwerij, daarna voornamelijk bij Het Brouwdok en Rock City Beers. Met Rock City Beers zijn in de loop der jaren meerdere collaboration brews gemaakt. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=1230)
De Beer uit Lemmer is een blond bier van hoge gisting. Het kenmerkt zich door een frisse afdronk met tonen van citrus en een tikje koriander. (https://kleinebeerbrouwerij.nl/onze-bieren/beer-uit-lemmer/) Verder kwam ik toevallig een KRMLZSTT tegen. Het is blijkbaar nieuw om klinkers maar weg te laten.
KRML ZSTT Gebrouwen bij: - Het Brouwdok Gebrouwen in samenwerking met Ulco de Jong, Gerard Ypenga en Bernd Beersma Beschrijving Alcoholpercentage 8.1% EBC 78 EBU36 Grondstoffen Gebrouwen met waddenzout (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/bier?bier_id=13990&task=display&controller=beer&view=beer&option=com_senb&59bfc29280f3c302964c5ba3b46f415f=1) Het smaakt eigenlijk niet. Alsof je een mierzoet karameldrankje drinkt. Iets als Tjolk Karamel. Niet dat dat bestond... Na een tijdje neemt de aversie af en is het wel te hachelen. Maar aanraden zou ik het niet doen. Te zoet.
Tjolk is een zuiveldrank voor de jeugd. Het merk werd in 1977 in Nederland op de markt gebracht. Het had toen de reclameslogan "Tjolk is lekker, overal en altijd!".[1] Begin jaren negentig verdween Tjolk van het toneel. Het werd geproduceerd door Riedel. De oorspronkelijke naam van Tjolk was Sjolk, maar bierfabrikant Skol vond dat te veel lijken op zijn eigen naam en dwong via een rechtszaak af dat de naam werd veranderd. Later stapte Tjolk zelf naar de rechter om naamswijziging te eisen van Choq, een concurrerend chocoladedrankje. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Tjolk)
Het logo van de Kleine Beer Brouwerij doet me denken aan de beer van DJ Paul Elstak.
Paul Roger Elstak, artiestennaam: DJ Paul Elstak, (Den Haag, 14 januari 1966) is een Nederlands hardcore-dj, producer en labeleigenaar. Hij verwierf landelijke bekendheid door zijn happy-hardcorehits uit 1995 en 1996.... In 1991 scoort Elstak samen met Rob Fabrie (Waxweazle / Headbanger) met de groep Holy Noise een toptienhit met het nummer James Brown is still alive, een reactie op het nummer James Brown is Dead van L.A. Style. Hij specialiseert zich in de opkomende stroming van de hardcore house met de kenmerkende keiharde beats. In 1992 richt hij, inmiddels woonachtig in Rotterdam, het eerste hardcorelabel in Nederland, Rotterdam Records op. Met dit label behaalt hij met de single Poing! van Rotterdam Termination Source de tweede plaats in de Nederlandse Top 40. De maker van Poing!, Maurice Steenbergen werd later als creative director verantwoordelijk voor de happy hardcore videoclips van Elstak. Door de toename van het aantal hardcorefeesten en de toegenomen populariteit van het genre behoort Elstak tot de bekendste diskjockeys van de hardcorescene naast onder meer DJ Rob, DJ Ruffneck en DJ Dano en treedt op in binnen- en buitenland.... Met de opkomst vanaf eind 1994 van de nieuwe stroming happy hardcore met snelle vrolijke melodielijnen en zang, wordt een radiovriendelijke variant toegankelijk voor het grote publiek en scoort Elstak in dit genre een aantal hits. In maart 1995 brengt hij in samenwerking met Koen Groeneveld, Addy van der Zwan en Jan Voermans (dit trio is samen bekend als de Klubbheads) de single Life Is Like A Dance uit die de top tien behaalt. In dat jaar formeert hij ook een nieuwe groep met een zangeres, rapper en danseressen. De rapper wordt MC Irvin, een bekende MC op hardcore feesten. Als zangeres wordt de student en fotomodel Saskia de Geus gevonden die hierdoor als zangeres bekend wordt onder de naam Shaydie[1]. Ze wordt aanvankelijk als danseres bij de groep gehaald, maar al snel wordt ze de leadzangeres en het boegbeeld in de videoclips. De opvolger van het nummer Life Is Like A Dance wordt Luv U More, een cover van het nummer Love U More van de Engelse band Sunscreem. Het nummer behaalt de 2e plaats in de Nederlandse Top 40. Door de oprichting van de muziekzender TMF op 1 juni 1995 kwam er veel meer exposure voor zijn videoclips op de televisie en de groep trad frequent op in discotheken in Nederland. In september 1995 komt de derde single uit, Rainbow in the Sky, die de derde plaats in de hitparade behaalt. Hierna volgt een tweede plaats voor het nummer Don't Leave Me Alone. In april 1996 behaalt de single The Promised Land de 3e plaats in de Nederlandse Top 40. De bijbehorende videoclip duurt acht minuten en was de tot dan toe duurste productie ooit gemaakt door een Nederlandse artiest. De half miljoen gulden werd mede gefinancierd door de sponsor Pepsi. Een jaar later volgt het verzamelalbum May The Forze Be With You met al zijn grote happy hardcorehits plus wat nummers die niet op single verschenen, zoals Musica Rave en 4 Steps in Hardcore. Van het album May The Forze Be With You verscheen tevens een separate Hardcore Edition. Na de hit Rave on blijven successen in het genre uit. De markt is verzadigd geraakt door releases en meer groepen en producenten. In 1996 verlaat Shaydie de groep en wordt opgevolgd door Lindsay. De eerste single Rave On, behaalt nog wel de top 10, maar de opvolgers Unity en Get This Place worden geen grote hits meer. Elstak beëindigt daarop zijn activiteiten in de happy hardcore en richt zich enkel nog op de productie van hardcore en het opzetten van een eigen kledinglijn. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Elstak)
Makkum
Makkum ligt in de provincie Friesland, behoort tot de gemeente Sùdwest- Fryslân en heeft 3625 inwoners. De dorpskern ligt aan het IJsselmeer, de melkvaart en de Groote Zijlroede. Makkum komt omstreeks het jaar 1000 voor, het heet dan Maggenheim. Makkum ontstaat als boerendorp op een terp, deze terp vinden we nu ten noorden van Makkum bij het huidige Tsjerkebuorren. De handelsnederzetting ontstond zuidelijker waar de Grote Zijlroede uitmondde in de Zuiderzee. Statum en het terpdorp Makkum voegden samen, twee vaarwegen zijn beslissend geweest voor de groei van de kustplaats. De grote Zijlroede splitste nabij de kust in twee armen waardoor veel kaderuimte ontstond. De Grote Zijlroede verbond Makkum met het achterland van Friesland, met name Bolsward. In de zuidelijke monding werd een sluis (Zijl) gebouwd, de sluis was als schutsluis belangrijk voor het verkeer en als spuisluis om het overtollige water uit het achterland te spuien. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/makkum/)
Makkum staat bekend om haar Makkumer aardewerk. Makkum lag aan de Zuiderzee, de grote binnenzee die tot de sluiting van de Afsluitdijk (1932) op de plaats lag van wat nu IJsselmeer heet. De inwoners van Makkum leefden vroeger van de visserij, tegenwoordig is het toerisme een belangrijke bron van inkomsten voor Makkum. Makkum ligt in de gemeente Súdwest-Fryslân, in Friesland. Tot 2011 viel Makkum nog onder de voormalige gemeente Wonseradeel. (https://www.makkum.nl/)
Makkum is een dorp in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten zuiden van Zurich en ten westen van Bolsward, tussen Idsegahuizum, Wons en Cornwerd. De dorpskern ligt aan het IJsselmeer, de Melkvaart en de Groote Zijlroede. Het dorp kent faam mede door het Makkumer Aardewerk. Makkum staat daarnaast bekend als watersportplaats en om het historische centrum. Het dorp heeft een stedelijke structuur maar wordt meestal een dorp genoemd. In 2021 telde het dorp 3.605 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen De Weeren (deels) en Engwier. ... Het dorp Makkum was ontstaan op een terp en was een boerendorp. Iets zuidelijk was een andere nederzetting ontstaan, Statum geheten. Statum groeide langs de plek waar de Groote Zijlroede uitmondde in de Zuiderzee als de grotere handelsplaats. Toch groeide ook Makkum mee. De twee zijn uiteindelijk samengegroeid, waarbij Makkum de naamgever werd van de plaats. De oudste vermelding van Makkum dateert uit de 10e eeuw. Een monnik van het Duitse klooster Fulda benoemde het in het Hoogduits van een kopie uit 944 als Maggenheim. In de 13e eeuw werd de plaats vermeld als Mackengum, in 1379 als Mackinghe en in 1482 als Mackum. De plaatsnaam zou verwijzen naar het feit dat het een woonplaats (heem/um) van de persoon Maggo of Makko was. De plaats werd ook wel aangeschreven als Makkum op it strân (Makkum op het strand) en Makkum oan see (Makkum aan Zee). Dit was ter onderscheiding van de buurtschap Makkum wat verderop, die ook wel Makkum op it lân wordt genoemd, dat Makkum op het land betekent. Ook eventueel ter onderscheiding van Makkinga. In de middeleeuwen had Makkum de bijnaam "Poort naar de Zuiderzee".[2] Dit was te danken aan de door een kloosterorde aangelegde sluizen waaraan de plaats zich ontwikkelde. ,,, Het wapen van Makkum toont een zeemeermin van goud, met in de rechterhand een naar rechts zeilend schip en in de linkerhand een kalkoven. ... Een deel van Makkum is een beschermd dorpsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Makkum telt ruim 50 rijksmonumenten. Makkum heeft een stedelijke structuur die dateert uit de 17e eeuw. Vooral bij de sluis bevinden zich monumentale koopmanshuizen. Noemenswaardig zijn verder het voormalig waaggebouw en de aardewerkfabriek Koninklijke Tichelaar Makkum. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Makkum_(dorp))
Firma Tichelaar uit Makum is bekend van het legendarische filmpje:
Omroep Maxim trekt ten strijde. Tegen de tragische existentiële leegte die meer en meer bezit neemt van Nederland en de groeiende groep liefhebbers van eenheidsworst. Omroep Maxim gaat voor originaliteit en distantieert zich hierin nadrukkelijk van de smaak van het ‘grote publiek’. Met een heel eigen, radicaal vrijzinnige visie over wat de publieke omroep kan bijdragen aan de smaak van Nederland. Gelukkig biedt de VPRO ruimte aan deze tegendraadse splinteromroep voor fijnproevers. ‘Het grote publiek wordt vriendelijk doch dringend aangeraden om vooral niet te kijken naar Omroep Maxim’, aldus oprichter Maxim Hartman. (https://www.vpro.nl/programmas/omroep-maxim.html?currentPage=0)
In 2012 ging het hilarisch filmpje Omroep Maxim: ‘Meneer Mandje' viraal. Hierin werd de eigenaar van een antiekwinkel door presentator Maxim Hartman steeds gevraagd zijn verhaal kort te houden over een aardewerken mandje van Makkum. Via social media van Paleis Het Loo is een filmpje van een ander, veel ouder mandje online gegaan: het bloemenmandje van prinses Mary Stuart II. (https://www.delftsaardewerk.nl/verdiepen/6779-het-echte-bloemenmandje-uit-omroep-maxim-meneer-mandje)
Moddergat
Moddergat (Fries: Moddergat) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordoosten van Nes en Oosternijkerk, ten noordwesten van Lioessens en ten westen van Paesens. De dorpskern ligt aan de zeedijk van de Waddenzee. Het dorp vormt samen met het dorp Paesens één gemeenschap, onder de naam Paesens-Moddergat. De twee dorpen werden aanvankelijk gescheiden door het water de Paesens; oorspronkelijk een zeeslenk die uitmondde in de Waddenzee. Het water loopt anno 2019 dood op de nieuwbouw van het dubbeldorp. De scheiding tussen de twee dorpen wordt in de nieuwbouw gevormd door de straten Kokentún en De Wiel, waarbij de Kokentún in Paesens is gelegen en De Wiel in Moddergat. De centrale weg van Moddergat is de Zeeweg. Het dorp ligt deels niet meer direct aan de Waddenzee maar kent een buitendijksgebied; de Paesenserpolder. In 2021 telde het dorp Moddergat 225 inwoners. ... Het dorp is in de 18e eeuw ontstaan, bij de monding van de zeeslenk, die nogal wat slijk kende. Moddergat werd in 1718 vermeld als Modde gat. Het begon als een satellietnederzetting van het dorp Paesens. Dit was toen al uitgebreid naar het westen toe, en zo besloot men de andere oever van de slenk ook te gaan bewonen. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Moddergat)
Moddergat is om verschillende redenen de moeite van het bezoeken waard: de schoonheid van het dorp in het algemeen, het uitzicht op de Waddenzee en het bijzondere verhaal dat het voormalige vissersdorp te vertellen heeft. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/moddergat/)
Het dorp besyaay echt, we zijn erdoorheen gereden.
Sneek,
Sneek (Fries: Snits (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg))) is een stad in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Sneek ligt ten noordoosten van IJlst, ten noordwesten van Joure en Heerenveen, ten zuidwesten van Leeuwarden en ten zuidoosten van Bolsward. Het is de grootste plaats van de gemeente Súdwest-Fryslân en de derde plaats in de provincie Friesland. De stad telde in 2021 33.590 inwoners.[1] Sneek is gelegen bij het Sneekermeer, en is bekend vanwege de historische binnenstad, met onder meer de Waterpoort, en vanwege de Sneekweek. De stad vervult een centrale functie voor de regio Zuidwesthoek en was van augustus 1498 tot maart 1500 de officiële hoofdstad van het gewest Friesland.[2] (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sneek_(stad))
Sneek is ontstaan in de 10e eeuw op een hoger gelegen zandige landtong (Sneek = Ter Snake = op landtong), en is tot ontwikkeling gekomen na de aanleg van de zuidelijke dijk van de Hempolder Scherhem. Daar kruiste deze de vaarweg (in oude documenten Magna Fossa, groot kanaal, genoemd) naar het noorden. Deze vaarweg naar het noorden (Geeuw, Sneeker Oudvaart) was nodig geworden omdat de Middelzee door dichtslibbing verloren was gegaan. In 1295 vond in Sneek een grote stadsbrand plaats, waarbij een deel van de stad verloren ging. Sneek verkreeg vanaf de 13e eeuw diverse stadsrechten, die in 1456 officieel werden vastgelegd. Sneek werd daarmee een van de Friese elf steden. Dit was tevens het begin van een bloeiperiode als handelsstad, die nog tot circa 1550 zou duren. In 1492 werd met de aanleg van een stadsgracht en stadsmuur begonnen. Vanaf die tijd was Sneek de enige ommuurde stad van Friesland. Van de oude Vestingwerken van Sneek resteren thans nog de Waterpoort en het Bolwerk. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sneek_(stad))
De Sneker Drabbelkoek is een lokale specialiteit, net als de berenburg van Weduwe Joustra. In Sneek spreekt de bevolking een eigen dialect: het Sneekers. Dit dialect is terug te voeren op de Hollandse spreektaal van voor 1600 en behoort tot de Stadsfriese dialecten. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sneek_(stad))
De drabbelkoek vond ik wat vet en vullend. Het is geen lekker licht koekje, maar zware kost. Net zoals de Weduwe Joustra Beerenburg. Ook die was erg zwaar en heftig.
Weduwe Joustra is een beerenburgmerk, gemaakt door de gelijknamige beerenburgdistilleerderij uit het Friese Sneek.... Toen in 1864 de wijnhandelaar Steven Joustra overleed, moest zijn weduwe Anjenette Joustra-Reinders een andere manier zien te vinden om aan de kost te komen. Dankzij haar contacten met de scheepsbemanning die voor haar huis door de gracht voer, kwam zij in contact met de Oprechte Maag-Kruiden van Hendrik Beerenburg uit Amsterdam. Deze werd door de bemanning in mandkruiken gemengd met jenever en Beerenburg genoemd. Zij begon een stokerij onder de naam Wed. S. Joustra & Zn. om in haar onderhoud te voorzien.[1] Toen Anjenette met pensioen ging, nam haar schoonzoon Jan Huges de zaak over. Deze gaf op zijn beurt het roer in handen van zijn zoon Uko Hendrik Huges, die het aan zijn schoonzoon Jacob Sonnenberg doorgaf. Jacob zette de traditie voort door zijn zoon Jaap Sonnenberg het heft in handen te geven. Tegen die tijd wilden de erfgenamen van Hendrik Beerenburg stoppen met het mengen van de kruiden, en na lang onderhandelen kreeg Jaap Sonnenberg toestemming om een kruidenmengsel samen te stellen dat de Oprechte Maag-Kruiden van dokter Beerenburg zo dicht mogelijk benaderde. Uiteindelijk is dit gelukt, en heeft hij ook het alleenrecht op de naam Beerenburg verworven. Tegenwoordig staat Jaaps dochter Heleen Sonnenberg aan het hoofd van het bedrijf. In juli 2016 ging het moederbedrijf Dirkzwager failliet. Het bedrijf kreeg direct veel reacties van potentiële overnamekandidaten. Uiteindelijk nam Boomsma Distilleerderij Weduwe Joustra over.[2][3] (https://nl.wikipedia.org/wiki/Weduwe_Joustra)
Klaas-Pieter Majoor, Wietse Nieuwenhuis en Cees Vogelvanger brachten in 2018 hun eerste Sneker bier 'Waterpoartsje' op de markt en hebben sindsdien hard gewerkt om een heuse Sneker stadsbrouwerij te realiseren. De mannen waren dermate trots op de stad dat zij er iets aan terug wilden geven en dat is Stadsbrouwerij Sneek geworden. ... Stadsbrouwerij Sneek is een bierbrouwerij uit Sneek (Nederland) die is opgericht in 2018. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/sneek/sneek-stadsbrouwerij)
Stavoren
In de Friese gemeente Súdwest-Fryslân, de wat oppervlak betreft grootste gemeente van Nederland, ligt Stavoren. Deze voormalige Hanzestad was een belangrijke haven aan de Zuiderzee en behoort tot de Friese elf steden waar de tocht der tochten doorkomt. Voor Stavoren geldt dat het stadsrechten bezat. Toch heeft het plaatsje met amper drieduizend inwoners en een authentieke kleine stadskern veel elementen die het rechtvaardigen om Stavoren op te nemen in onze lijst van mooiste dorpjes. De lange geschiedenis en de ligging aan de oude Zuiderzee hebben ervoor gezorgd dat er tegenwoordig veel monumentale panden in Stavoren te vinden zijn. Er zijn nog tal van sporen terug te vinden van de rijkdom en de importantie die het stadje ooit had. Daarnaast is ook de directe omgeving van fiets- en wandelpaden en natuurlijk de ligging aan het IJsselmeer een reden om Stavoren te bezoeken. (https://www.mooistedorpjes.nl/nederland/friesland/stavoren/)
Stavoren (Fries: Starum; Stavers Stadsfries: Staveren) is een stad in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland, die ligt ten zuidwesten van Hindeloopen en Molkwerum en ten noordwesten van Warns. De stadskern ligt tussen de Warnservaart (die onderdeel is van het Johan Frisokanaal) en het IJsselmeer. Het kent meerdere havens. Stavoren was de eerste Friese gemeenschap en de eerste Nederlandse stad die stadsrechten verkreeg.[2] Stavoren is een voormalige Hanzestad en een van de Friese elf steden. Een bekende sage die zich afspeelt in de stad is die van Het Vrouwtje van Stavoren waarin een verklaring wordt gegeven voor het verval van Stavoren als belangrijke handelsstad tegen het eind van de middeleeuwen toen de stad steeds meer te lijden had van de concurrentie met Amsterdam en Antwerpen. In 2021 telde de stad 965 inwoners. ... Tot 1979 was de officiële naam van de stad Staveren.[3][4] Dat jaar besloot de toenmalige gemeente dat de naam Stavoren bekender, maar vooral herkenbaarder was, en werd de plaatsnaam veranderd. Volgens de Friese oud-burgemeester van Workum en Sneek, Bernhard van Haersma Buma (geboren in Staveren), is de naam Stavoren historisch onjuist. De stad is niet genoemd naar de mythische god Stavo, zoals wordt beweerd. Staveren is de derde naamval meervoud van 'stav' en verwijst naar 'bij de palen', waarbij te denken valt aan de haven of meerpalen.[5] ... De oudste vermelding van Stavoren is in de 11e eeuw, toen de stad op een kopie van een document uit het einde van de 10e eeuw of begin 11e eeuw werd vermeld als Stavron. Op de eigen munten stonden in die eeuw Stavern, Staveron en Staveren. In 1145 werd de naam vermeld als Stauern, in 1245 als Stavoren en in 1474 in het Fries als Starum. De plaatsnaam betekent stapelplaats. In het Oudfries is 'staver' paal[6] en heeft dan een relatie met b.v. het Franse 'étaple' dat in het Nederlands 'stapel' betekent. Dat is van oorsprong een gelatiniseerd Germaans woord: stapula, dat de betekenis heeft van paal. De Latijnse p is in het Nederlands en het Fries een v geworden. Pater werd b.v. vader, piscus werd vis. En zo kon het woord stapel in veel Germaanse toponiemen 'stav' worden. Stavanger in Noorwegen is er ook een voorbeeld van. Daarmee komt de oude naam Staveren beter passend bij de betekenis, dan Stavoren. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Stavoren)
P.S.
Van Haersma Buma werd geboren in de Friese stad Stavoren als zoon van mr. S.M. van Haersma Buma, die daar sinds 1930 burgemeester was. Toen hij zes was, werd zijn vader burgemeester van Wymbritseradeel, maar in het begin van de Tweede Wereldoorlog werd deze vanwege zijn anti-Duitse houding gearresteerd. In 1942 kwam hij om in het concentratiekamp Neuengamme. Bernhard van Haersma Buma doorliep het gymnasium in Sneek en in 1950 ging hij rechten studeren aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Toen hij daar was afgestudeerd begon hij zijn carrière bij het kabinet van de burgemeester van Den Haag en in 1959 werd hij waarnemend chef van het kabinet van de commissaris van de Koningin in Drenthe. Daarnaast was hij ook politiek actief; ... In juni 1962, Van Haersma Buma was toen net 30, werd hij benoemd tot burgemeester van Workum en precies acht jaar later volgde zijn benoeming tot burgemeester van Sneek. Hij zou die functie blijven vervullen tot zijn vervroegd pensioen in juli 1993. Tijdens zijn burgemeesterschap en ook daarna heeft hij meerdere boeken geschreven over historische Friese onderwerpen. Mr. B. van Haersma Buma trouwde in 1959 met mr. drs. Elly van Werkum (1933-2019) die afstudeerde in de rechten en in de Friese taal- en letterkunde. Ze kregen twee dochters en een zoon, Sybrand van Haersma Buma, die later voorzitter van de Tweede Kamerfractie van het CDA werd en sinds 2019 burgemeester van Leeuwarden is. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Bernhard_van_Haersma_Buma)
Stavoren is, samen met Bolsward, één van de twee Hanse steden van Friesland. De Hanse is ontstaan in 1356 en was een verbond van handelssteden in Noordwest Europa. De handel vond met name overzee plaats in het gebied van de Oostzee en de Noordzee. Door samen te werken waren de handelsbelangen van de steden beter gewaarborgd. Hierdoor was het in Stavoren een komen en gaan van handelaren, in Stavoren was zelfs de Hamburgse Bierstapel gevestigd, een soort overslagpunt voor bier uit Hamburg bestemd voor andere Nederlandse steden. (https://stavoren.nl/de/evenementen/2130/)
Het vrouwtje van Stavoren of De weduwe van Staveren (Fries: Starum) is een sage die pas in de 19e eeuw zijn huidige vorm kreeg. Een van de versies van de sage vertelt van een rijke koopmansweduwe in Stavoren die woonde in een huis met gouden vloeren en zilveren muren. Ze bezat meer schepen dan alle kooplieden van de stad tezamen en werd met de dag rijker. Ondanks haar enorme rijkdom was ze niet tevreden, ze wilde het kostbaarste bezit dat er te vinden was en stuurde een schipper eropuit om dat te halen. Deze kwam na lang zoeken thuis met een lading graan uit Danzig, dat hem waardevoller dan goud leek. Het vrouwtje zag het niet als het waardevolste dat er bestond. Woedend vroeg ze: "Aan welke zijde heb je het graan ontvangen?" "Aan stuurboordzijde." "Gooi het dan aan bakboordzijde in zee!" Een voorbijganger die dat hoorde zei haar dat niet te doen; zou ze ooit zelf in de bedelstand vervallen, dan zou haar het graan wel goud toeschijnen. Hierop haalde zij de gouden ring van haar vinger en gooide hem met een grote boog in zee. Ze voegde hieraan toe: "Net zomin dat ik deze gouden ring ooit nog terug zal zien, zal ik in de bedelstand vervallen." Op een dag kwam een van haar dienaren naar haar met een gevangen vis, met in de maag van die vis haar eigen gouden ring. Vanaf dat moment keerde haar lot. Ten slotte eindigde zij in grote armoede. ... In 1285 werd Stavoren lid van de Hanze. Aan het eind van de middeleeuwen raakte de stad echter in verval. Een internationaal rondtrekkende sage, gekoppeld aan het vrouwtje van Stavoren, moet dit verval verklaren. De ondergang van de Hanzestad lag in werkelijkheid in de opkomst van steden als Antwerpen en later Amsterdam, aan het eind van de 16e eeuw. De handelsroutes werden omgelegd en de haven verzandde. Bovendien was de haven van Stavoren te klein geworden voor de grote Hollandse schepen. Het Vrouwenzand, een zandplaat in de buurt van Stavoren, is de plek waarvan wordt gezegd dat de kostbare lading in zee is gegooid. Op het zand zou volgens een verhaal een graanachtig gewas groeien, 'ijdel koren' of 'Vrouwenkoren',[1] waarvan in de aren echter geen graankorrels groeien. De sage van het vrouwtje van Stavoren is zeer waarschijnlijk aan het Vrouwenzand gekoppeld toen de naam niet meer begrepen werd. In werkelijkheid heet de zandplaat naar Us leaffrouwe (Onze Lieve Vrouw, Maria), patrones van het klooster Sint Odulfus.[bron?] Dit klooster moet ooit in de buurt van Stavoren hebben gestaan. Het motief van de ring die in de vis terugkeert, is zeer oud en bekend in vele volksverhalen over de hele wereld. Pas na 1800 wordt het in de sage van Stavoren ingebed. Zo nemen de Gebroeders Grimm in het eerste deel van hun Deutsche Sagen (1816) het verhaal tweemaal op, eenmaal zonder en eenmaal met ringmotief (Der Frauensand en Das taube Korn). De moraal van het volksverhaal van het vrouwtje van Stavoren kan in een graag gebruikt Nederlands spreekwoord worden samengevat: Hoogmoed komt voor de val.[2] (https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_Vrouwtje_van_Stavoren)
De sage van het ‘Vrouwtje van Stavoren’... Sinds 1969 staat bij de Johan Frislosluis in Stavoren een bronzen beeld van een vrouw die met een hand boven haar ogen naar de einder tuurt. Dit beeld, gemaakt door Pier Arjen de Groot, verbeeldt de beroemde sage van het ‘Vrouwtje van Stavoren’. Van deze sage zijn in de loop der tijd een groot aantal varianten ontstaan. De bekendste gaat als volgt: In Stavoren woonde een rijke en hoogmoedige koopmansweduwe. Op een dag stuurde de vrouw er een schipper op uit om voor haar het “kostbaarste goed ter wereld” op te halen. De schipper nam zijn taak uiterst serieus en begon aan een lange speurtocht. Na tal van havens aangedaan te hebben, belandde hij uiteindelijk in Danzig (Gdansk) waar hij de mooiste tarwe ontdekte die hij ooit had gezien. Tevreden besloot de schipper de tarwe mee te nemen voor de koopmansvrouw. Eindelijk had hij het kostbaarste ter wereld gevonden. Eenmaal terug in Friesland bleek zijn opdrachtgever allesbehalve blij met de opgehaalde waar. En hoewel de armen haar smeekten dit niet te doen, gaf de weduwe opdracht het waardevolle tarwe in zee te werpen. Een oude man die getuige was van de gebeurtenis wendde zich hierop tot de weduwe en sprak: “U zult voor Uw overmoed gestraft worden! Er komt nog een tijd, dat U zult gaan bedelen!” Schamper keek het vrouwtje van Stavoren naar de grijsaard om. Ze nam een gouden ring van haar vingers en wierp die vervolgens in zee, zeggend: “Zomin deze ring nooit uit de zee terugkeert, zomin zal ik tot de bedelstaf vervallen.” Korte tijd later ontdekte de dienstmeid van de vrouw de gouden ring in de ingewanden van een vis, die ze klaarmaakte voor het middagmaal. Geschrokken liet de meid de ring aan haar meesteres zien. Al snel sloeg het noodlot toe. Enige dagen na de vondst van de ring bereikte de weduwe het slechte nieuws dat al haar schepen waren vergaan. Het vrouwtje van Stavoren kwam die klap nooit meer te boven en zo kwam de voorspelling van de oude man uit. De haven van het stadje raakte in verval en op de zandbanken groeide het graan dat door het vrouwtje in zee was geworpen. ... De sage van het Vrouwtje van Stavoren wordt gezien als een zogenaamde naamsverklarende sage. Het digitaal vrouwenlexicon van het Huygens Instituut zegt daarover: “De naam van de zandplaat voor Stavoren was ‘Vrouwenzand, of ‘Us leaffrouwe’, genoemd naar Maria, de patrones van het klooster Sint Odulfus bij Starum. Toen de oorsprong van de naam uit de herinnering was verdwenen ontstond het verhaal van het Vrouwtje.” Het verhaal staat ook symbool voor de neergang van Stavoren vanaf ongeveer de dertiende eeuw na Christus, enerzijds door het dichtslibben van de haven en anderzijds door de verschuiving van het zwaartepunt van de handel naar het westen, met name Amsterdam. Ook de Franse tijd deed de haven overigens geen goed. Met de invoering van het continentaal stelsel werd handeldrijven met Engeland verboden. De vroegste geschreven verhalen over het Vrouwtje van Stavoren dateren uit de zestiende eeuw. De vroegste versies vermelden de weggegooide ring die wordt teruggevonden in een vis nog niet. De ring dook voor het eerst op in verhalen van rond 1810.... Stavoren (Starum) ontstond in circa 300 voor Christus bij een waterloop en kreeg in de elfde eeuw stadsrechten. Het is daarmee de oudste stad van Friesland. De stad verwierf grote rijkdom dankzij belangrijke handelsrelaties met de landen rond de Oostzee. In 1285 werd Stavoren lid van de Hanze. Tegenwoordig moet de stad het vooral hebben van watersport, pleziervaart en toerisme. (https://historiek.net/het-vrouwtje-van-stavoren-sage/70889/)
Aanvankelijk werkte de Fries samen met de hertog van Gelre, die steun toegezegd had in de strijd tegen de Hollanders. Toen duidelijk werd dat de hertog het zelf alleen maar voor het zeggen wilde krijgen in Friesland, haakte Grutte Pier af. De verhalen over de vrijheidsstrijder verspreidden zich snel. En na de dood van de beroemde Fries, in 1520, namen de verhalen steeds grotere vormen aan. Zo kon hij volgens legenden bijvoorbeeld munten buigen tussen zijn duim en wijsvinger en op een dag zou hij een paard van bijna vijfhonderd kilo over zijn schouder hebben gegooid. En met een zwaai met zijn enorme zwaard, kon hij volgens weer andere verhalen meerdere mensen tegelijk onthoofden. Kortom: Grutte Pier werd steeds groter. De negentiende-eeuwse historicus Conrad Busken Huet beschreef Grutte Pier als volgt: “Hij was een boom van een kerel, donker van gelaat, breedgeschouderd, met een lange zwarte baard, van nature een ruw humorist, door de omstandigheden in een grote wreedaard herschapen. Uit persoonlijke wraak over bloedig onrecht, wat hem is aangedaan (in 1514) met het doden van bloedverwanten en de vernietiging van zijn eigendom, werd hij een vrijheidsstrijder.” ... In het Fries Museum in Leeuwarden is het zwaard van Grutte Pier te bewonderen. Het is een van de topstukken van het museum. Het gaat om een zogenaamde Biedenhänder, een zwaard dat men met twee handen moest gebruiken. Met een lengte van 2,13 meter is het wapen extreem groot. Het weegt maar liefst 6,6 kilo. Voor Grutte Pier was dat uiteraard geen probleem… De Friese volksheld werd buiten Friesland onder meer bekend als karakter in de televisieserie Floris uit 1969. De vrijheidsstrijder wordt vermeld in de Canon van Friesland en in zijn geboortedorp Kimswerd is een groot beeld van hem te vinden. (https://historiek.net/grutte-pier-friese-vrijheidsstrijder/69611/)
Terherne
Terhorne (Fries en officieel: Terherne) is een dorp in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland. Het dorp ligt ten noorden van Joure, tussen het Sneekermeer en de Goëngarijpster-, Terkaplester- en Terhornsterpoelen. In 2021 telde het dorp 760 vaste inwoners, maar heeft in de zomer dankzij de aanwezigheid van de vele recreatiewoningen een groter bevolkingsaantal. ... 'Ter Horne' betekent 'bij de hoek'. Het lag op de uiterste hoek van een landaanwinning in de 12e eeuw. Het dorp was wel een echt vaartdorp, door de ligging speelt het water nog steeds (anno 2019) een belangrijke rol. In 1491 werd het vermeld als ter Herna, in 1491 als to Terhorna, in 1495 als toer Herna en op de kaart van Jacob van Deventer uit 1545 wordt Terhorne genoemd, als Herne. Scheepvaart, visserij en scheepsbouw waren eerst de belangrijkste bronnen van inkomen. Op het hoogtepunt van de Friese handelsvaart op de Oostzee was Terhorne de thuishaven van zo'n 40 tot 50 kof- en smakschepen. Later vormde ook landbouw en met name veehouderij een bron van inkomsten. Door verveningen en afslag raakte het dorp afgesloten van de vaste wal en werd het een eiland. Tot 1857 bleef Terhorne een eiland. Toen werd een grindweg aangelegd naar Meskenwier en Akkrum. Vanaf 1908 was er een permanente verbinding naar Joure over het Heerenzijl. Aan de noordwestzijde werd in 1951 in het Prinses Margrietkanaal en bij het Terhornstermeer de Terhornstersluis in gebruik genomen. ... Sinds 1989 is de officiële naam van de plaats het Friestalige Terherne. Toen op 1 januari 2014 de gemeente Boornsterhem werd opgeheven, werd Terhorne toegevoegd aan de nieuw opgerichte gemeente De Friese Meren. ... De grootste inkomstenbron van Terhorne is het toerisme. In het dorp bevinden zich jachthavens, hotels, recreatieparken en campings die zich voornamelijk richten op de watersport. Verder bevindt zich in het dorp het Ervarium van het Kameleonavontuur of ook wel het Kameleondorp. De oorsprong van dit attractiepark is gelegen in het feit dat bewoners van het dorp Terhorne (ook wel 'Poasken' genoemd) menen dat Terhorne het dorp is waar de kinderboekenserie de Kameleon gesitueerd is. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Terhorne)
In 1948 schreef Hotze de Roos zijn eerste boek genaamd 'Hielke en Sietse, de belhamels van de dorpssmid' De oorspronkelijke titel werd echter verandert in 'de schippers van de Kameleon' en in 1949 was het eerste Kameleon boek te koop. ... Op 24 november 2009 was het precies 100 jaar geleden dat Hotze de Roos werd geboren in Langezwaag. Hotze de Roos is de schrijver van de Kameleon boeken. Het eerste deel “De schippers van De Kameleon”, werd uitgegeven in 1949. Deel 60, het laatste boek van de hand van Hotze de Roos verscheen in 1991. Het nieuwste boek is in 2019 uitgekomen: “De Kameleon en het zwaard van Grutte Pier” geschreven door het pseudoniem M. de Roos (Maarten Veldhuis). Hotze de Roos is overleden in 1991. In totaal zijn er 71 verschillende boeken verschenen. Van die 71 boeken zijn ruim 16 miljoen exemplaren verkocht. ... Een echte prijs heeft Hotze de Roos nooit gekregen, wel werd hij genomineerd voor de publieksprijs 1991. De kinderen van basisschool It Kampke in Terhorne (in het Fries: Terherne) gaven Hotze de Roos in 1980 de Zilveren Pen. Zij waren namelijk dol op de verhalen van de schrijver. De kinderen konden niet begrijpen dat Hotze De Roos nooit een prijs voor zijn verhalen had gewonnen.... Op de vraag of de avonturen van Sietse en Hielke zich in Terherne hadden afgespeeld, antwoordde de schrijver: “Het zou in Terherne gespeeld kunnen hebben.” Mede hierdoor ontstond het plan de avonturen van de Kameleon tot leven te brengen. In 1994-1995 ging het Kameleondorp open voor publiek. (https://www.kameleonterherne.nl/informatie/geschiedenis/, http://kameleoneiland.nl/)
Terhernster Tripel (7,8%) wordt gebrouwen door havenbrouwerij Het Brouwdok voor eetcafé Portunus in Terherne.
Grou,
Grouw (officieel, Fries: Grou) ligt in de gemeente Leeuwarden, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten zuiden van Leeuwarden, ten westen van Drachten, ten noorden van Heerenveen en ten noordoosten van Sneek. De dorpskern ligt ten westen van het Pikmeer en het Prinses Margrietkanaal en ten oosten van de A32 en de spoorlijn Zwolle-Leeuwarden. Het deelt samen met Irnsum een treinstation, station Grou-Jirnsum. ... Grouw is in de vroege Middeleeuwen ontstaan op een terp. Het dorp was in eerste instantie gericht op de landbouw. Het richtte zich vanaf de 15e eeuw steeds meer op de handel en de scheepvaart. Het dorp groeide daardoor flink. In de 19e eeuw nam het belang van de scheepvaart af, maar dat werd goed opgevangen door de komst van goede verbindingen over wegen en het spoor. In de loop van de 20ste eeuw richtte het dorp zich steeds meer op de watersport en het toerisme. De eerste vermelding van Grouw is voor zover bekend in de 13e eeuw, toen het als de Growe werd vermeld. In 1412 werd het vermeld als Grouwa, in 1474 als Grou en in 1504 als to grow. Meer dan waarschijnlijk wijst de plaatsnaam op een geul of groeve (Growe) waarbij de terp was gelegen. Deze zou dan Growe hebben geheten. Maar er wordt ook gedacht dat Growe verwijst naar het afgegraven of gegraven natuurlijke water. Men wijst hier naar het water Kromme en Rechte Grouw. ... Het dorp is bekend om de viering van Sint Piter in plaats van Sinterklaas op 5 december elders.[2] Sint Piter komt normaal gesproken op de zaterdag voor zijn naamdag (21 februari) met de boot in Grouw aan. Het dorp kent ook een aantal zangkoren, waaronder een dameskoor, Mingd Koar Grou en diverse popkoren. Het Museum Hert fan Fryslân is een cultuurhistorisch museum. Het andere museum van het dorp ligt tussen Grouw en Wartena, en is het Mineralogisch Museum dat in een omgebouwde boerderij zit. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Grouw)
Museum Hert fan Fryslân is gevestigd in het voormalige raadhuis van Grou. Zoals de naam al doet vermoeden, ligt het museum in het hart van deze noordelijke provincie, in het prachtige watersportdorp Grou. Hert fan Fryslân heeft vaste en wisselende exposities met typisch Friese thema's. Het museum heeft onder meer diverse objecten van de gebroeders Halbertsma. Eeltsje Halbertsma was schrijver van het Friese Volkslied. (https://www.dagjeweg.nl/tip/10892/Museum-Hert-fan-Frysl%C3%A2n)
In het Mineralogisch Museum in Grou is alles te zien wat blinkt. Van bergkristal en amethist tot pyriet en zwavel. Ook zijn er echte diamanten en robijnen te zien in het museum. Het museum bevindt zich in een grote schuur van een oude boerderij, welke is omgebouwd tot museum. In de voormalige stal is een doolhof van gangetjes aangelegd waarin vitrines een plaatsje hebben gekregen. (https://www.dagjeweg.nl/tip/6350/Mineralogisch-Museum)
Het mineralogische museum hebben we bezocht.
Brouwerij Bjuster is een bierbrouwerij uit Grou (Nederland) die is opgericht in 2018. (https://www.biernet.nl/bier/brouwerijen/nederland/friesland/grou/bjuster)
Sinds 20 juli 2019 is ons eerste eigen bier verkrijgbaar in de Grouster winkels: Grouster Blond! (http://www.brouwerijbjuster.nl/) Opgericht: 2018 ... De brouwerij in Grou is uit een spontaan idee geboren. Bjuster is Fries voor Bijzonder. Het idee was om een nog te starten horecabedrijf in Grou nog meer te profileren door er een brouwerij in te vestigen. Brouwer van de Impiantinox brouwinstallatie uit Italië werd Auke van der Veen. Auke heeft zijn sporen ruimschoots verdient als hobbybrouwer en is voorzitter van de Amateur Bierbrouwersvereniging "De Koperen Tsjettel". In het begin werd er wekelijks gebrouwen in de brouwinstallatie van 300 liter en waren er drie vergistingstanks. Later werd het aantal vergistingstanks uitgebreid, zodat er vaker gebrouwen kan worden. In 2020 is geïnvesteerd in een compleet nieuwe brouwinstallatie, gisttanks en een bottelmachine. Met deze uitbreiding is de brouwcapaciteit verhoogd naar 800 liter per batch en beschikt de brouwerij over 12 x 800 liter en 6 x 600 liter fermentatietanks. (https://www.nederlandsebiercultuur.nl/databank/brouwerij?brouwerij_id=2221)
Brouwerij de Bjuster is sinds november 2018 gestart in het centrum van Grou. Naast haar eigen bieren ontwikkelt de brouwerij op verzoek van horecabedrijven een eigen, uniek maar reproduceerbaar bier. Brouwerij de Bjuster is gevestigd aan het Halbertsmaplein te Grou. (https://www.of.nl/brouwerij-de-bjuster-brouwt-zonnig-grou-bier.htm)
Bjuster IPA 6.8% Brouwerij Bjuster Bjuster IPA is een American IPA van 6,8%. Een robuust bier met een gulle lading hoppigheid. (https://www.bierista.nl/brouwerij/brouwerij-bjuster)
