Translate

Zoeken in deze blog

zondag 24 februari 2013

(b/m)ierzoet in Aalst

“De Wilde Keuken” is een sympathiek programma op de Nederlandse televisie. 
http://plaatsman.wordpress.com/2013/02/16/bier-in-de-wilde-keuken/


Het wordt gepresenteerd door Wouter Klootwijk.

Hij kan zich over het doodgewoonste hooglijk verbazen. En als hij met vragen zit waar hij als huishoudjournalist van wakker liggen kan, gaat hij op reis om te weten te komen wat hij terug in de keuken vertellen wil. (http://programma.ntr.nl/10021/de-wilde-keuken)

Op vrijdag 15 feb 2013 ging het over bier, nou ja suiker. Hier is deze aflevering van de Wilde keuken nog te zien: http://programma.ntr.nl/10021/de-wilde-keuken/archief/detail/aflevering/6000003860/Bier
www.uitzendinggemist.net/aflevering/185203/De_Wilde_Keuken.html
http://tvblik.nl/de-wilde-keuken/bier

De mooie bieren van België worden gebrouwen met stroop. En groot in stroop is de stad waar Louis Paul Boon geboren is, Aalst. Maar in de Wilde Keuken wordt niet met bier gekookt. Dat vindt de kok eeuwig zonde. Wie met bier kookt, zegt de Wilde Keukenkok, kan het niet. Presentatie: Wouter Klootwijk.
(http://programma.ntr.nl/10021/de-wilde-keuken/archief/detail/aflevering/6000003860/Bier)

De aflevering begint met een beschrijving dat het bierflesje bekender is dan het recept. Vervolgens trekt de mist op en zien we een stad met een fabriek ('of nee een fabriek waar een stad omheen is gebouwd'),

De uitzending begon met nostalgische plaatjes. Industrie, rode bakstenen, regen: zo ziet België er volgens de clichés uit. We waren dan ook in België, in Aalst. Want, vertelde Wouter Klootwijk, enthousiast als altijd, wie bier zegt, die zegt België. Ja, nou, Heineken, Bavaria, dat had je in Nederland, maar écht bier, dat is Belgisch.
(http://plaatsman.wordpress.com/2013/02/16/bier-in-de-wilde-keuken/)

In een cafeetje zittend aan een Straffe Hendrik en een West-Malle Tripel spreken Wouter Klootwijk en de Belgische journalist Sven Speybrouck. Klootwijk verbaasd zich erover dat Belgen een zwaar bier 'straf' noemen; een straf bier is een zwaar bier. Niet Bush, maar Straffe Hendrik blijkt zo een beetje het strafste Belgische bier te zijn.

In een volkskroeg in Aalst betoogt Speybrouck onder meer dat de Belgische staminee ooit begonnen is in de huiskamer: ‘Tegen het eind van de negentiende eeuw was één op de zes huizen een café.’ Toprepliek van Klootwijk: ‘Dus jullie hebben je hier met z’n allen echt het schómpes gezopen!’
(www.humo.be/tv-tips/228277/magazine-de-wilde-keuken-van-wouter-klootwijk-bier)

Verder geeft hij aan dat men destijds veel jenever dronk. Toen in 1919 de sterke drank werd verboden als maatregel om het land droog te leggen, werd overgeschakeld op bier. Bierbrouwers gingen suikerstroop gebruiken om het alcoholpercentage te verhogen. Hierdoor kwamen er overal glucosefabriekjes, zoals in Aalst.

Hij doorprikte de mythe van de middeleeuwse, ambachtelijke bieren: Belgisch bier zoals we dat nu kennen is een verzinsel uit de 20e eeuw. Bier met veel alcohol, om zo de straffere jenever, die na 1919 verboden werd in België, een beetje te vervangen. Daarom wordt er glucose in Duvel en Palm verwerkt, maar ook in de trappisten.
(http://plaatsman.wordpress.com/2013/02/16/bier-in-de-wilde-keuken/)

Klootwijk geeft dus aan dat de legendarische Belgische bieren dus nog geen 100 jaar oud zijn...
Bier is dus gemaakt van stroop. Ook neemt Klootwijk een kijkje bij een hopboer. Dit is volgens mij dezelfde hopboer als die al een keer is bezocht door Jean Blaute en Ray Cokes tijdens Tournée Générale (zie: www.een.be/programmas/tournee-generale/aflevering-1). Volgens mij betreft het boer Temmermans bij Aalst (www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?topic=16765.40;wap2).

Vervolgens laat Speybrouck een medewerker van de/een glucosefabriek in Aalst de bieren die hun glucosestroop afnemen noemen: Duvel, Palm, Bavaria, trappisten, maar misschien ook wel Heineken en Grolsch. speybroeck probeert het valsspelen te noemen, maar volgens mij is het gewoon bedoeld voor het speciaalbier zoals bockbier en Grolsch Kanon.

Na deze uitzending heb ik nog wat nagezocht op internet, waaronder wikipedia. Het blijkt dat die glucosefabriekjes al eerder dan 1919 bestonden.

Glucosestroop is een mengsel van glucose, maltose, maltotriose en hogere glucoseoligomeren. Dit mengsel wordt toegepast in de vorm van droog poeder of in de vorm van een viskeuze oplossing in water. Glucosestroop in poedervorm wordt ook wel maltodextrine genoemd.
Glucosestroop wordt in de levensmiddelenindustrie gebruikt om de textuur van het product zachter te maken, om het volume te vergroten, om het kristalliseren van suiker te voorkomen en als smaakmaker.
Glucosestroop is te hydroliseren van zetmeel, in Europa is dat meestal op basis van tarwezetmeel.

Na de uitvinding van glucose uit zetmeel door Ziedesundlierhof in 1838 ontstond de fabricage van glucose rond 1860 op industriële schaal. In de periode 1864 tot 1883 werden in Aalst een vijftal glucosefabrieken opgericht zodat Aalst de bakermat werd van de glucosefabricage in België (http://users.telenet.be/paulkeymeulen/smistreek/bedrijven/Amylum.htm).

Glucose werd op dat ogenblik voornamelijk geproduceerd voor toepassingen in de brouwerijsector, ter vervanging van suiker. In België zijn er rond die tijd bijna 3000 brouwerijen actief waarvan meer dan 500 in Oost-Vlaanderen. De afzetmogelijkheden voor glucose waren dus aanzienlijk (http://users.telenet.be/paulkeymeulen/smistreek/bedrijven/Amylum.htm).

De Aalsterse gebroeders Callebaut, gekende hophandelaars en leveranciers van suiker hadden nauwe betrekking met de brouwwereld en aanhoren dagelijks de klachten over hoge invoerrechten op suikerriet en de hoge accijnsrechten op suikerbieten. De brouwerijen waren dan ook meer dan geïnteresseerd in glucose, een alternatieve goedkope suiker die geen smaakafwijkingen veroorzaakt (http://users.telenet.be/paulkeymeulen/smistreek/bedrijven/Amylum.htm).

Klootwijk vroeg zich dat ook af tijdens de uitzending, waarom er geen suikerbiet of riet werd gebruikt. Nu is het duidelijk dat het een kostenaspect was. Nu is dit tijdens de uitzending ook gezegd, maar daarbij leek het alsof tarwe goedkoop was in plaats van suikerbiet en -riet te duur.

Op 23 juni 1873 werd Callebaut, Frères en Lejeune opgericht. ze produceerde dus glucosestroop uit zetmeel (maïs). Na het vertrek van Lejeune werd in 1914 de firma Callebaut-Frères ontbonden en werd de firma “Ancienne-Firme Callebaut-Frères” opgericht. Ook werd er een vestiging in Nederland opgezet, genaamd Zeelandia. Deze vestiging werd later Amerikaans eigendom
(http://users.telenet.be/paulkeymeulen/smistreek/bedrijven/Amylum.htm,
http://aalstwaarisdetijd.forumup.be/about493-aalstwaarisdetijd.html)

In 1924 werd de naam Ancienne-Firme Callebaut-Frères veranderd in SA Produma (de afkorting van Produit du maïs). In 1926 werd besloten tot een fusie met La Glucose Of Lic-Frères te Brussel en werd de glucoserie Réunnie opgericht, met als afkorting: GR.


Na de tweede wereldoorlog werd er ook naast de verwerking van maïs ook begonnen met de verwerking van granen.

Omdat volgens de directie de naam Glucoseries Réunies moeilijk uitspreekbaar was voor Engels- en Duitstalige klanten werd een nieuwe naam gezocht maar de welbekende letters G.R. moesten behouden blijven.  Uiteindelijk werd gekozen voor G.R. Amylum, als afkorting voor Graanderivaten en Raffinaderijen Amylum. Amylum is latijn voor zetmeel en is afgeleid uit het oud grieks amylon of amulon, wat molen betekende. In de jaren tachtig werden diverse overnames gedaan en groeide het bedrijf internationaal. De firma werd in  2000 verkocht aan de multinational Tate & Lyle en dit werd dan ook de nieuwe naam van de Aalsterse fabriek.

Sinds 2007 maakt de fabriek deel uit van de Tereos groep onder de naam Syral Belgium N.V. (www.tereos-syral.com/web/syral_web.nsf/Page/U1D1T4Q0/History?opendocument).Syral zelf begon in 1993 in Frankrijk en is in 2011 hernoemd in Tereos Syral.

SYRAL is de derde grootste producent van glucose en andere zoetstoffen op basis van zetmeel in Europa. SYRAL telt 1.360 werknemers, boekt een pro forma omzet van 930 miljoen euro. Syral produceert een volledig gamma producten, waaronder zetmeelproducten, zoetstoffen (glucosesiropen, dextrose, maltodextrine en polyol), plantaardige eiwitten en alcohol (traditionele alcohol en bio-ethanol) voor de voedingsindustrie, de farmaceutische en chemische industrie en de pulp- en papiernijverheid. Voor het groepscentrum van SYRAL Belgium (het vroegere Tate& Lyle Europe) gevestigd te Aalst... (http://www.jobat.be/nl/entreprise/528/syralbelgium.aspx)

Het bedrijf in Aalst aan de Burchtstraat 10 behoort dus tot Syral (http://trendstop.knack.be/nl/detail/405716158/syral-belgium.aspxhttp://be.kompass.com/live/nl/BE0011826/syral-belgium-nv.html#.USo1VR1g9ac). Er werken circa 1700 mensen.

Aalst

 located 40 km from Brussels, processes wheat into isoglucoses, glucose syrups and blends. It also produces maltodextrins, dehydrated glucoses, crystallised dextroses, as well as native and modified starches. This site has recently invested in a new unit dedicated to bio-ethanol production.

(www.tereos-syral.com/web/syral_web.nsf/Page/U1D5T0Q0/Manufacturing_sites?opendocument#alo).

1 opmerking:

  1. leuk stukje. De hopteler is niet Temmermans maar Joris Cambie (biohopteler)in Poperinge. groet eric

    BeantwoordenVerwijderen