Translate

Zoeken in deze blog

maandag 17 juli 2017

Schuim van mijn dagen, schenk me gedachten De lekkerste biergedichten uit de wereldliteratuur


Schuim van mijn dagen, schenk me gedachten De lekkerste biergedichten uit de wereldliteratuur
(www.nederlandsepoezie.org/jl/2014/zz_schuim_van_mijn_dagen.html)

Echte biergedichten – verzen waarin een belangrijke rol is weggelegd voor bier, dat dus méér doet dan alleen maar rijmen op plezier – maken veeleer deel uit van de volkscultuur, het gaat vaak om populaire drinkliederen.
...
(...) De mooiste vondsten zijn toch te zoeken in Engeland, en in iets mindere mate ook in Schotland en Ierland. (...) Getuige daarvan de prachtige, door Theodore Maynard samengestelde bloemlezing A Tankard of Ale (1919), waaruit we natuurlijk gretig hebben geput. (...)
...
Onze uitgebreide zoektocht op internet heeft ook heel wat leuke, niet altijd 'hoogdravende' vondsten opgeleverd. (…)  (www.nederlandsepoezie.org/jl/2014/zz_schuim_van_mijn_dagen.html)

Bij pot en pint van veel te leren
Wat wijn is voor Frankrijk, is bier voor België: een godendrank die al eeuwen de dorst doet lessen. Wie Schuim van mijn dagen, schenk mij gedachten leest, de dorstig makende bloemlezing van René Smeets, komt erachter dat de liefde voor het gerstenat voor de hele wereld geldt. En ook dat er al lang bier was voor er nog maar sprake van wijn kon zijn. In vrijwel alle literaire klassiekers komt wel een fragment voor waarin bier wordt gedronken. Enkidoe dronk het in het Gilgamesj-epos. ‘Hij dronk zeven kruiken bier.’ Beowulf een paar minder. In de Kalevala zoeken Osmotar, de bierbereidster, en Kapo, brouwster van dunbier, naar het geheim achter de beste gisting (www.literatuurplein.nl/recensie.jsp?recensieId=634).

Met mijn glas bier klink ik vanmiddag op jou
‘Een man die niet drinkt is, naar mijn mening, geen echte man.’ Het zou de nieuwe reclameslogan kunnen zijn voor Heineken of een ander bier op zoek naar een groter marktaandeel. Deze woorden komen echter uit een brief die de Russische schrijver Anton Tsjechov op 8 mei 1895 adresseerde aan N.A. Leikin. ‘Mannen weten waarom.’ De link tussen drank en poëzie is echter minder uitgesproken. Als het van René Smeets afhangt is dit manco binnenkort achter de rug met zijn bloemlezing over bier in de poëzie.... Bij bier denkt men spontaan aan zangkoren die luidkeels hun woorden over de grasmat laten bulderen, aan concerten waar woorden verdwijnen in een kolkende zee van beats. Laat ons eerlijk zijn, geen enkele dichter zou zich op het eerste zicht wagen aan een gerstenatode zonder haar of zijn poëtisch sérieux te ondermijnen. Met zijn bloemlezing bewijst Smeets echter het tegendeel. In de bloemlezing tref ik de namen aan van Raymond Carver, Charles Baudelaire, Federico Garcia Lorca en natuurlijk Charles Bukowski, waarvan bij deze laatste de verhouding tussen inspirationele vochtinput en poëtische output zeker en vast niet in evenwicht waren ... René Smeets en Philippe Debeerst – Schuim van mijn dagen, schenk me gedachten, de lekkerste biergedichten uit de wereldliteratuur. In de Knipscheer, 266 blz. € 29,50.(www.tzum.info/2015/03/recensie-rene-smeets-en-philippe-debeerst-schuim-van-mijn-dagen-schenk-me-gedachten/).

Johann Wolfgang von Goethe, immers meester van de beperking, bracht zijn biergedicht terug tot vier regels.

Bestoft zijn onze boeken;
In bier kun je wijsheid zoeken.
Bier doet ons genieten,
Een boek kan slechts verdrieten!

Liefhebbers van het leven en met name de roes schreven ook over het bittere vocht. Arthur Rimbaud schrijft:

Als ik mijn dromen mooi de kop heb ingedrukt
En dertig, veertig biertjes de mijne mag noemen,
Trek ik me even voor een bittere plicht terug:

Zacht als de Heer die cederboom en hysop roemen,
Pies ik heel hoog en heel ver nar de schemerlucht
Onder het knikken van de hoge zonnebloemen.

Charles Bukowski windt er geen doekjes om in zijn gedichten. Hij drinkt bier, graag en veel.

ik weet niet hoeveel flessen bier
ik heb gedronken terwijl ik wachtte tot alles
beter zou gaan.
ik weet niet hoeveel bier en whisky
en bier 
meestal bier
ik heb gedronken na
breuken met vrouwen - 

Het mag duidelijk zijn, aan het woord waren eerder drinkers dan genieters van het bier. Het gevaar dat in drank schuilt komt misschien wel het best naar voren in een ontluisterend gedicht van Raymond Carver. Het begin en het einde van zijn gedicht ‘Geluk’ spreken voor zich.

Ik was negen
Ik had mijn hele leven
In de drank gezeten. Mijn vrienden
dronken ook, maar zij konden het aan.

Jaren later
wilde ik nog altijd vrienden,
liefde en sterrenhemels opgeven
voor een huis waar niemand
thuis was, niemand zou thuiskomen,
en met zoveel drank als ik maar wou.

Het leuke aan deze bierbloemlezing is de ongelooflijke diversiteit. Niet alleen komen gedichten uit alle taalgebieden en tijden erin voor, ze bezingen ook alle kanten van het vocht. Ballades en bierliedekens, brouwersliederen, songteksten, het staat er allemaal in. Zelfs de kater. Nobelprijswinnaars als Yeats en Heyse schreven over het gerstenat, toppers uit de wereldliteratuur als Burns, Blake, Edgar Allan Poe, Federico García Lorca, Bredero, Cats en Constantijn Huygens dronken de gele rakkers met veel plezier en schreven er vervolgens over. Zelfs Bobbejaan Schoepen wilde niet achterblijven. Meesterlijk is zijn ‘Café zonder bier’. Een fragment:

Een strand zonder water of land zonder grond
Dat is al even erg als een steirt zonder hond
Maar je geld dat verdwijnt met je trouwe kassier
Dat is nog niet zo erg als een café zonder bier

Schuim van mijn dagen is een boek gemaakt om te schenken, of beter nog te kopen en te behouden. Vervolgens wat bier erbij kopen, liefst vele soorten, Vlaams van oorsprong . En deze gaan drinken in combinatie met de tientallen biergedichten: de oogst van eeuwen brouwen, drinken en beschrijven. Dankzij de sfeervolle foto’s van Philippe Debeerst komt de poëzie in dit boek nog meer tot zijn recht.
Laat ik besluiten met Lennaert Nijgh, kort en krachtig.

Bier is bitter, bier is best
bier is beter dan de rest.

Ik heb dorst gekregen. Het is tijd voor een pilsje…
(www.literatuurplein.nl/recensie.jsp?recensieId=634).

Geen opmerkingen:

Een reactie posten