Translate

Zoeken in deze blog

Wordt geladen...

zondag 9 juni 2013

Deventer


Deventer heeft zijn eigen sinds 2012 een eigen bier: Davo Hoppenblond (7,5%). Een 'zwaar hoppig blond' biertje volgens de brouwers Arnoud Pijpker, Frits Lutgerink en Marijn Kroon (www.destentor.nl/regio/deventer/deventer-heeft-eigen-bier-1.1871376http://bier.blog.nl/biernieuws/2012/06/18/deventer-heeft-eigen-bier-davo-hoppenblond).


Het bier is gebrouwen in brouwerij Rodenburg in Rha (www.wandelgek.nl/?page_id=5843). De laatste brouwerij in Deventer verging volgens Arnoud Pijpker in 1907. Als ik echter op www.cambrinus.nl/brw/DICHT.HTM kijk zie ik
1905 Davo Brouwerij, Deventer, Overijssel
1985 - 1987 Sallandsche Bierbrouwerij, Deventer, Overijssel

1987 is iets anders dan 1907...ach dat is de wereld van marketing...



Verder lijkt Heineken ook een kantoor in Deventer te hebben (www.weteringen.nl/gebouw.php?bedrijfsid=2000000) en sponsort Grolsch de stadsschouwburg (www.koninklijkegrolsch.nl/pers/persberichten/2010/11/grolsch-wordt-sponsor-van-de-deventer-schouwburg). Een andere bierconnectie van Deventer ligt in Dommelen: De geschiedenis van de Dommelsche bierbrouwerij begon in 1702, toen Jan van Deventer in Dommelen brouwde (http://nl.wikipedia.org/wiki/Dommelsche_Bierbrouwerij).


Deventer is een stad en gemeente in het oosten van Nederland en in het zuidwesten van de provincie Overijssel. Deventer is de derde gemeente van Overijssel en de op één na grootste gemeente van Salland. Volgens de provincie Overijssel behoren de gemeenten Zwolle, Kampen, Zwartewaterland, Staphorst, Hardenberg, Ommen, Dalfsen, Raalte, Olst-Wijhe, Deventer en Hellendoorn in hun geheel tot Salland, terwijl de gemeenten Twenterand en Rijssen-Holten er gedeeltelijk deel van uitmaken. In die visie spreekt men wel van Noord-, Oost-, en Zuid-Salland (http://nl.wikipedia.org/wiki/Salland).

De nederzetting Deventer is gesticht op een rivierduin aan de IJssel. De rivier de IJssel (of Gelderse IJssel, ter onderscheiding van de Hollandse IJssel) is een Nederlandse aftakking van de Rijn. De rivier takt af bij Westervoort (de IJsselkop) ten oosten van Arnhem en stroomt in noordoostelijke en later in noordelijke richting naar het Ketelmeer respectievelijk het IJsselmeer. De lengte van de IJssel is ongeveer 125 km. De loop van de rivier volgt de vallei tussen de Veluwe in het westen en de Sallandse Heuvelrug in het oosten, die het IJsseldal genoemd wordt. Van Deventer tot voorbij Hattem vormt de rivier de grens tussen Gelderland en Overijssel.

Historische bronnen suggereren dat de IJssel in de Romeinse tijd nog niet was verbonden met de Rijn. Romeinse geschiedschrijvers tekenden op dat de veldheer Drusus in het jaar 12 v.Chr. een kanaal groef van de Rijn naar het 'Lacus Flevo' (een meer op de plaats van het tegenwoordige Flevoland, wel beschouwd als de voorloper van het IJsselmeer. Dit was onderdeel van een veldtocht naar het huidige Noord-Duitsland, met als doel het Romeinse rijk tot aan de Elbe te vergroten. Troepentransport en bevoorrading zou dan met boten via het Lacus Flevo en verder door Friesland hebben kunnen plaatsvinden. Het kanaal werd met succes voltooid, maar het vervolg van de veldtocht mislukte. De Rijn bleef de noordgrens (Limes) van het Romeinse Rijk. Mogelijk heeft Drusus' kanaal (Fossa Drusiana) wel het ontstaan van de huidige bovenloop van de IJssel bevorderd of zelfs veroorzaakt. In ieder geval ontstond in de eeuwen na de Romeinse tijd de Gelderse IJssel en was zij een natuurlijk meanderende rivier (http://nl.wikipedia.org/wiki/IJssel).

Een oude naam van de IJssel is "Isala", wat net als de streek "Salland" is afgeleid van de Salische Franken of Saliërs. Dit was een belangrijk stammenverbond van Germanen in het IJsseldal en Salland, dat zich in reactie op de macht van het Romeinse Rijk gevormd had. Later waren zij onderdeel van het Frankische Rijk (http://nl.wikipedia.org/wiki/IJssel).  De Saliërs zaten tussen het Romeinse en het Germaanse rijk. Ze vestigden zich rond 358 in Toxandrië.

Toxandrië (Texandrië, soms ook Taxandria) was een gebied dat zich uitstrekte van de Kempen in het zuiden tot de Maas in het noorden. In het oosten grensde het aan de Maasgouw, in het westen aan de Schelde en de Dijle. De latere Meierij van 's-Hertogenbosch, onderdeel van het hertogdom Brabant, is ontstaan op grondgebied van Toxandrië (http://nl.wikipedia.org/wiki/Toxandri%C3%AB). Het gebied zou door de Romeinen Taxandria genoemd zijn omdat er veel venijnbomen (Latijn: Taxus) van goede kwaliteit waren.

Er waren destijds naast de Romeinen en Germanen ook Franken, Lombardijnen, Visigoten, Alemannen, Bataven  en Goten (http://nl.wikipedia.org/wiki/Salische_Franken), maar ook Saksen en Friezen (www.nederlandsheidendom.nl/webstek/friezenfrankensaksen.html). Uit de Salische stammen kwam een lijn van koningen van de dynastie van de Merovingen. De Merovingische dynastie dankt zijn naam aan Merovech, een min of meer legendarische koning van de Salische Franken van 447 tot 457. Zijn kleinzoon, Chlodovech (Clovis I), kon het grootste deel van Gallië ten noorden van de Loire verenigen.

De naam Isala/IJssel zou ook refereren aan het Latijnse woord voor 'stroom'. In een schenkingsakte uit 797 na Chr. is er sprake van bossen langs de Hisla. Het noordelijk deel van de Gelderse IJssel wordt in 814/815 ook aangeduid als Salahon, hetgeen betekent daar waar de IJssel uitmondt (http://nl.wikipedia.org/wiki/IJssel).

De rivier de IJssel heeft in de loop der eeuwen een grote rol gespeeld voor de stad Deventer. Niet alleen handel kon makkelijker plaatsvinden door deze waterweg, maar de tol die de schepen moesten betalen om langs Deventer te varen leverde de stad veel geld op. Dit recht, onderdeel van het katentol, had de stad in 1241 in erfpacht gekregen van de abdij in Elten (http://nl.wikipedia.org/wiki/Deventer). De vlag van Deventer doet mij denken aan Polen of een ander Oost-Europees land:



Het is een van de vijf oudste steden van Nederland. De stad heeft het oudste stenen huis, het oudste wandelpark en met de Athenaeumbibliotheek ook de oudste wetenschappelijke bibliotheek van Nederland (http://nl.wikipedia.org/wiki/Deventer). De Waag  op de Brink in de binnenstad van Deventer is het oudste waaggebouw in Nederland dat als zodanig werd gebouwd (http://nl.wikipedia.org/wiki/Waag_(Deventer)). Het is een laatgotisch gebouw met drie bouwlagen, een traptoren, een klok en drie spitstorentjes. Het werd gebouwd van 1528 tot 1531. In 1643 werd aan de voorzijde een laat maniëristisch bordes gebouwd met drie zuilen. Aan weerskanten zijn trappen. De waag was in gebruik tot 1862. Het gebouw zelf, staat scheef en is circa 80 cm uit het lood. Het gebouw wordt tegenwoordig o.a. gebruikt door het Historisch Museum Deventer (http://www.historischmuseumdeventer.nl/algemeen/vereniging-de-waag).

Midden in het oude centrum, achter de Waag, waar de heks ooit tegen de muur is gevlogen, ligt het mooiste speciaal bierencafé van Deventer (http://deheks.nl/www.wandelgek.nl/?page_id=5372,  www.kroegenweb.nl/cafe/10025/Bierencafe_de_Heks). De Heks is één van de oudste horecagelegenheden van Deventer. Al begin 1300 was er een herberg gevestigd. De Heks, lid van de alliantie van biertapperijen, is een begrip in Deventer en ver daarbuiten. Het is zelfs in Madurodam te vinden!

Madurodam is een bekende Nederlandse miniatuurstad in Den Haag op een schaal van 1 op 25. Dit toeristisch attractiepark, dat jaarlijks honderdduizenden bezoekers trekt, is genoemd naar George Maduro, een Curaçaose student die zich tijdens de meidagen van 1940 als cavalerieofficier onderscheidde in de slag om de residentie, maar in 1945 in Dachau overleed. De miniatuurstad werd op 2 juli 1952 geopend (http://nl.wikipedia.org/wiki/Madurodam).

De Belgische bieren vormen het hoofdmenu van café De Heks, maar ook gerstenat uit diverse andere landen is ruim voorhanden. Een bierencafé heeft natuurlijk ook zijn eigen bieren. Als huisbieren hebben ze de Witte Maan (witbier) en de Pyromaan (blonde bitter).


Pyromaan is een bitterblond bier met een alcoholpercentage van 6,3%. En het is een blijvertje, Pyromaan krijgt een vaste stek binnen onze 18 tappunten. Het eigen recept, dat bij brouwerij de Praght in Dronten door Maurice Bouma tot leven werd gewekt (http://deheks.nl/archief/19-algemeen/68-pyromaan). Het bier is in 2012 verkozen tot lekkerste huisbier, waarbij de jury van Proostmagazine lovende woorden gebruikte: "Een mooie verrassing. Elegant. Erg mooi bij het eten, of met kaas." "Tikje Orval-achtig. Hier zou ik een tweede van bestellen. En een derde ..." "Een mooie, lange en volle afdronk." (www.innofood.org/nl/nieuws/10158/pyromaan-van-de-heks-in-deventer-lekkerste-huisbier.html)

De stad is gelegen aan de IJssel en is een oude Hanzestad. Waarschijnlijk sloot Deventer zich eind 13e eeuw aan bij de Hanze. Dit was een vanuit Noord-Duitsland ontstaan verbond van steden die, vrijwel onafhankelijk van hun landsheren, onderling handelsovereenkomsten sloten. Op het hoogtepunt van de Hanze midden 15e eeuw bestond een groot netwerk van geregelde handelscontacten van de Baltische staten tot Engeland en van Noorwegen tot diep in Oostenrijk (http://nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_Deventer). In de 16e eeuw was Deventer in Spaanse handen. In 1578, na het 'Beleg van Deventer', veroverde George van Lalaing, beter bekend als de graaf van Rennenberg, de stad op de Spanjaarden. In 1587 echter droeg William Stanley, de Engelse bevelhebber van het Staatse garnizoen, de stad weer over aan de Spaans gezinden. In datzelfde jaar begon prins Maurits met zijn veroveringen, en in 1591 belegerde hij Deventer, tijdens het tweede Beleg van Deventer van de Tachtigjarige Oorlog.


Er is een etiketbier voor Deventer (www.wandelgek.nl/?page_id=5322). De Hanzestad Deventer en het beroemde ijsselfront zijn het onderwerp van deze Deventer Triple, Dubbel en Bokbier. Natuurlijk is het IJsselfront ´het stadsgezicht´ van Deventer. Alledrie deze bieren worden gebrouwen in opdracht van Slijterij De Poort van Kleef (gevestigd aan de Boxbergerweg en de Rielerweg te Deventer) door Brouwerij Sint Canarus te Deinze (België):
“Het is puur toeval dat ik dit biertje gevonden heb”, vertelt Hans Peter Korendijk van De Poort van Kleef. “Op doorreis door België stopte ik nog niet zo heel lang geleden bij een dorpsrestaurantje in de buurt van Gent en at daar wat. Bij het eten dronk ik een speciaal biertje, dat me onmiddellijk opviel door zijn kwaliteit. Fruitig, kruidig, een tikje bitter, stevig maar niet te zwaar. De Sint Canarus Triple stond op het etiket. Ik heb nog nooit van dit biertje gehoord, zei ik tegen de ober. “Dat kan”, zei die man. “Dat kan niet”, zei ik “een  brouwer die zo’n goed biertje op de markt brengt, daar moet ik toch zeker van gehoord hebben.” Die ober, een beetje een knorrepot, haalde zijn schouders op, maar wilde me wel vertellen waar de brouwer zat. Om een lang verhaal kort te maken, een uur later zat ik in Deinze bij Sint Canarus, een piepklein brouwerijtje, dat zijn bier vooral in de regio Gent verkoopt.”

De naam van Deventer zou zijn ontstaan uit deve-treo, wat zoiets betekende als "aan een waterloop gelegen geboomte". Daarnaast wordt wel eens verhaald dat Deventer zijn naam dankt aan het stadje Daventry in Engeland, waar de christelijke missionaris Lebuïnus (Liafwin) vandaan zou zijn gekomen, of naar een met hem meegereisde bevriende monnik met de naam Davo; dit laatste blijkt echter onmogelijk (http://nl.wikipedia.org/wiki/Deventerwww.wandelgek.nl/?page_id=5843).

Ondanks de foutieve connectie met de naam Deventer werd dit verhaal wel hardnekkig verspreid en het verklaart dan ook waarom de naam Davo verbonden is met Deventer en veelvuldig in namen van bedrijven terugkomt, naast natuurlijk het feit dat Lebuïnus belangrijk was in de Deventer geschiedenis (www.wandelgek.nl/?page_id=5843).

DAVO was een bedrijf in de Nederlandse stad Deventer dat kolenkachels produceerde.
Het bedrijf is vernoemd naar de legendarische naamgever van Deventer, Davo, die een metgezel van Lebuïnus, patroonheilige van de stad, zou zijn (http://nl.wikipedia.org/wiki/Davo_(bedrijf)).  Het bedrijf ging echter in 1966 failliet, waarop het bedrijf moest sluiten.

De gebroeders B. en H.W. Cost Budde richtten in 1867 de Davo-bierbrouwerij op in Deventer. Ze bouwden de fabriek en villa op de Heuvel aan de Boxbergerweg...Toen rond 1900 de productie van bier zich in een beperkt aantal regio’s en fabrieken ging concentreren, sloot ook in 1904 de Deventer brouwerij (www.wandelgek.nl/?page_id=5843www.biernet.nl//bier/brouwerijen/nederland/overijssel/deventer/davo). Begin 2012 zocht Bjorn van Ekeren nog naar informatie over deze brouwerij (www.deweekkrant.nl/artikel/2012/februari/20/info_over_davo_bierbrouwerij).



Lebuïnus was een Angelsaksische missionaris uit de achtste eeuw. Hij is geboren in het Engelse Daventry, maar was lange tijd werkzaam in de lage landen,waarbij hij diverse kerken heeft gesticht, waaronder in Deventer en Zwolle. Hij is patroonheilige van Deventer. Hij overleed omstreeks 773 en werd begraven in een door hem gesticht kerkje in Deventer, later herbouwd door de heilige Ludgerus. Op de plaats van dit kerkje verrees in de elfde eeuw een kapittelkerk, die later uitgroeide tot de huidige, sinds 1591 protestantse, Grote of Lebuïnuskerk (http://nl.wikipedia.org/wiki/Lebu%C3%AFnus). De Grote of Lebuïnuskerk is een gotische hallenkerk in Deventer. In de Middeleeuwen was het de hoofdkerk van de stad en een van de voornaamste kerken binnen het bisdom Utrecht (http://nl.wikipedia.org/wiki/Grote_of_Lebu%C3%AFnuskerk).

De naam van Deventer zou kunnen zijn afgeleid van Davo of van de Engelse plaats Daventry. In het Domesday Book van 1085 wordt Daventry genoemd als "Daefantrei". Britse historici gaan ervan uit dat de naam nog vroeger : Daefantreo, dat is: boom van Dafe, luidde. In de tijd van de Angelsaksen, voor de bekering van Engeland tot het christendom, heeft er vermoedelijk een heilige, aan Wodan of Donar gewijde eik gestaan (http://nl.wikipedia.org/wiki/Daventry_(Engeland)). Vermoedelijk is de Nederlandse stad Deventer genoemd naar deze plaats (http://nl.wikipedia.org/wiki/Daventry_(Engeland),  D. Otten (2006), Lebuïnus, een gedreven missionaris, blz 53-57, Uitgeverij Verloren, ISBN 9065509143).

De DAVO tripel. Een mooie ronde tripel met 8,5% alcohol. Door de zacht bittere smaak is deze tripel goed doordrinkbaar (www.wandelgek.nl/?page_id=5843www.davobieren.nl/). Dit bier is in ieder geval een reden om de stad te bezoeken. Andere redenen zijn:

De Deventer Boekenmarkt; een jaarlijks evenement in het centrum en langs de IJsselkade in Deventer en wordt gezien als de grootste boekenmarkt van Europa. De stad was in de middeleeuwen ook een centrum voor de boekdrukkunst (http://nl.wikipedia.org/wiki/Deventer).

De Deventer koek; een lekkernij uit Deventer. De koek werd volgens strenge gemeentelijke aanwijzingen gebakken voor constante kwaliteit en een lange houdbaarheid. De lekkernij is een bekend icoon van Deventer, dat hierdoor als bijnaam de Koekstad heeft, in plaats van bierstad....

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen